✳️ ساخت موصولی، هسته‌نما،
"ی" موصولی و "ی" نکره

در زبان فارسی دو نوع ساخت موصولی در آثار دستورنویسان و زبان‌شناسان مطرح شده است. این دو نوع زیر عنوان‌های ساخت موصولی دارای بند موصولی توصیفی و نوع دوم دارای بند موصولی توضیحی می‌باشد.
ساخت موصولی ساختی است نحوی که تشکیل شده از یک هسته‌ی اسمی + یک بند موصولی. به بیانی دیگر در واقع ما ساخت موصوف + صفت داریم، اما صفت ما خود یک بند است. در زبان‌های جهان در بند موصولی همواره یک گروه اسمی هست که با هسته‌ی اسمی با ساخت موصولی هم‌نمایه است.

[ آن مردی را که [ ∅ دیروز با شما ملاقات‌کرد ]] خوب می‌شناسم.

در این مثال همانندی میان هسته‌ی ساخت موصولی و فاعل بند موصولی وجود دارد پس حذف ضمیر فاعلی غیر موکد در بند پیرو اجرا می‌شود. همچنین "ی" در جمله‌ی بالا هسته‌نما می‌باشد.

کسره‌ی اضافه و "ی" موصولی در زبان فارسی هسته‌نما می‌باشد.
در زبان فارسی امروز "ی" موصولی و "ی" نکره هر دو به لحاظ آواشناختی /i/ تلفظ می‌شود. این هم‌آوایی در تاریخ زبان فارسی نبوده است.

"ی" موصولی:
a)فارسی نو|فارسی میانه|فارسی باستان
hya > ī > i

"ی" نکره:
b)فارسی نو|فارسی میانه|فارسی باستان
ēv > ē > i

از درس‌گفتارهای محمد دبیرمقدم
گروه علمی درختستان

#زبان‌شناسی

@Deraxtestan
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan