چرا آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها ؟

* توجه : در این متن ازیک مدل سازی ریاضی استفاده می کنم و به ناچار مقداری روابط و فرمول مینویسم، آن ها را در یک تصویر نوشته ام و در متن به هر بخش آن ارجاع میدهم تا دنبال کردنش راحت باشد، اگر علاقه ای به محاسبات ندارید متن را از بعد از تصویر ادامه دهید. *

حدود یکسال پیش با شروع کرونا در ایران همه ی ما شروع به تجربه ی شرایط متفاوتی کردیم. برای حفظ سلامت خودمان و اطرافیان مان ارتباطات مان را تا حد ممکن کم کردیم و از حضور در مراکز عمومی خودداری کردیم. جو روز های اول چطور بود ؟ خیلی ها از اینکه دیگر مجبور به رفتن به سرکار و دانشگاه و دید و بازدید های روزانه نیستیم خوشحال بودند. خیلی ها از اینکه زمان خالی بیشتری دارند و می توانند در این زمان خالی چه کارها که بکنند خوشحال بودند و خلاصه به نظر میرسید جو عمومی نگاهش به این قرنطینه چیز مثبتی است و به نظر همه چیز در عین متفاوت بودن آسان به نظر میرسد.
اما گذشت چند ماه کافی بود تا همه چیز شاید برای اکثر ما رنگ ببازد. قرنطینه آن چیزی که فکر میکردیم نبود، سخت تر از این حرفا بود. یکم آشپزی کردیم، یکم ورزش کردیم، یکم زبان یاد گرفتیم و ... ولی خوشحالی که فکر میکردیم بدست نیامد. البته که برای خیلی ها هم بدست آمد ولی من برداشت خودم از جو عمومی را منظور فرض کردم. و البته به طور کل این مساله را مطرح کردم تا باب مساله ی دیگری را باز کنم.
چرا آسان نمود اول ولی افتاد مشکل ها ؟ کجای راه اشتباه شد که اینطور شد ؟ چرا همه از قرنطینه زده شدیم ؟ وقت خالی، کار و درس خواندن مجازی، مهارت های جدید، چه چیزی کم است ؟

من سعی می کنم با یک مدل سازی ساده ی ریاضی به این سوال جواب بدم. فرض کنیم اینجا قصد داریم میزان نارضایتی آدم ها ( یا همچون چیزی ) را بررسی کنیم و ببینیم چطور کم و زیاد می شود. در ادامه از این نارضایتی با نام H نام میبرم. رضایت و نارضایتی ما انسان ها تابع چیزهای بسیار زیادی است. برای اینکه بتوانیم کلیت مساله را درک کنیم میخواهم مساله را به چند بخش بشکنم و نگاه ساده ای به آن داشته باشم. فرض کنیم پارامتر S روی خوشحالی و رضایت شما نفش داشته باشد. این S مثلا چه چیزی میتواند باشد ؟ مثلا زمانی که برای دوستان تان صرف می کنید. یا حقیقتا هر پارامتر دیگری زیرا صحبتم در این مدل سازی بقدری کلی است که عملا برای هر پارامتری جواب میدهد. حالا فرض کنید شما به عنوان یک موجود غیرمنفرد و اجتماعی با عوامل مختلفی در زندگی سر و کار دارید. مثلا این عوامل میتوانند شغل تان، دوستان تان، اعضای فامیل و خانواده و ... باشند. هر کدام از این عوامل که تعداد کل شان را n در نظر میگیرم، تصوری از مقدار درست S برای شما دارند. یعنی مثلا عامل اول فکر می کند مقدار درست S برای شما باید S1 باشد و عامل دوم فکر می کند باید S2 باشد و الی آخر.
اما مگر به فکر کردن آنهاست ؟ اینکه این باور آنها به چه صورت روی شما تاثیرمیگذارد به اهمیت و زور آن فرد و میزان پذیرش شما بستگی دارد. فرض کنیم تمام این اطلاعات را در پارامتری به نام w خلاصه کنیم. یعنی میزان نفوذ عامل اول در مقدار S شما را با w1 نمایش میدهم و نفر دوم را با w2 و ...
حال سوال اینجاست که مقدار S شما اصلا چقدر است ؟ یا بهتر است بگویم با حضور در چنین جامعه ای چقدر میشود ؟ خب هر کدام از این عامل ها در تعیین S شما نفش دارند. هر کدام w بیشتری داشته باشد نقش بیشتری هم دارد. در نتیجه S شما برابر می شود با رابطه ی ۱.
شاید با دیدن رابطه ی ۱ بگویید فقط نظر بقیه که در تعیین S. من تاثیر گذار نیست، خودم هم تاثیر دارم و به همین علت یک سهم هم برای نظر خود شخص اضافه می کنیم. یعنی رابطه ۲.
اینجا برای اینکه بین خودتان و عوامل بیرونی تمایز قائل شویم به شما اندیس صفر میدهیم.
حال چه چیزی ما را آزار میدهد ؟ هر کس برای مقدار مناسب پارامتر S خود یک تصوری دارد ( همان S0) ولی مقدار S اش همان طور که از رابطه ی ۲ مشخص است با مقدار S0 متفاوت است. در نتیجه تابع نارضایتی را به صورت فاصله ی مقدار S و S0 تعریف می کنم. فقط حواسمان باشد که این فاصله باید به توان دو باشد، چون مهم نیست که S از S0 بزرگتر باشد یا کوچکتر، این تفاوت از این مقدار است که آزاردهنده است. مثلا فرض کنید من فکر می کنم مقدار مناسب برای صحبت کردن با دوستانم ۲ ساعت است. اگر ۱ ساعت وقت بگذارم و اگر ۳ ساعت وقت بگذارم هر دو آزاردهنده اند. با جایگذاری مقدار S به رابطه ی ۳ میرسیم.