توهم اصلاح‌طلبان

بیژن اشتری

🔗 حکومتی اقتدارگرا که ظاهرا تا دیروز دچار چندپارگی بوده از امروز یکپارچه و‌ متحد شده است. خوشحالی حاکمیت از این یکپارچگی و یکدستی را درک می‌کنم اما خوشحالی کسانی را که به «اصلاح طلبان» معروفند و خود را «دموکراسی‌خواه» می‌نامند درک نمی‌کنم. آقای تاجزاده را که معتقد است یکدست شدن حکومت موجب پاسخگو شدن آن می‌شود درک نمی‌کنم. آقای زیدآبادی را که این مطالب را نوشته درک نمی کنم: «اینک قوای سه‌گانه به کنترل اصولگرایان درآمده است و آنها اگر صورت مسئله را به درستی درک و اراده‌ای برای حل آن پیدا کنند، قدرت و امکانات لازم را برای برون رفت از این شرایط در اختیار دارند... حل این بحران به دست همین جناح امکان‌پذیر است» و یا آقای ابطحی را که نوشته‌ «آقای رئیسی شانس بزرگی دارید که همهٔ قوا و رهبری حامی‌تان هستند و با این پشتوانه کاری کنید که لبخند امید و زندگی جاری شود» درک نمی‌کنم.

🔗 این بزرگواران ظاهراً فراموش کرده‌اند که «قدرت فساد می‌آورد و قدرت مطلق فساد مطلق می آورد.» فعالان سیاسی طی دو قرن اخیر از زمان مونتسکیو تا زمان حاضر همواره کوشیده‌اند که جلوی یکپارچه شدن قدرت سیاسی را بگیرند. اصل تفکیک قوا تضمینی است بر اینکه حکومت در دست یک فرد یا یک گروه خاص متمرکز نشود. یک دستی حکومت نه تنها موجب پاسخگو کردن حکومت نمی شود بلکه آن را پاسخگوگریزتر و مستبدتر می‌کند. آنچه حکومت را پاسخگو می‌کند وجود رسانه‌های آزاد، وجود نهادهای مدنی و وجود نهادهای نظارتی مستقل است. دموکراسی مبتنی بر نظام «چک اند بالانس» یا «نظارت کردن و توازن‌بخشی» است. به این معنا که هر بخشی از حکومت باید بخش دیگر را نظارت و قدرت آن را‌ متوازن کند تا هیچکدام نتواند به استبداد رو آورد.

🔗 قدرت سیاسی اگر به آفت تمرکز و انحصار آلوده شود فساد و تباهی‌اش افزون تر می‌شود. تنها با اجرای اصل تفکیک قوا و پیاده کردن نظام «نظارت و توازن» است که می‌توان قدرت سیاسی را از فاسد شدن، عدم شفافیت و گرایش به استبداد باز داشت. به‌نظرم هیچ نیرویی نمی‌تواند خود را دموکرات بداند و از یکپارچه شدن یک حاکمیت اقتدارگرا حمایت کند یا این یکپارچگی را چیز مثبتی بپندارد./امتداد



جان آگه با #فرهیختگان