نعشی که بر گُرده ملت سنگینی میکند!
شیخ فضل الله نوری یکی از مخالفان قسم خورده مشروطیت بود که جد و جهد فراوان نمود برای نابودی آن. پس از فتح تهران به دست مشروطهخواهان به خانه وی ریختند و شیخ را بازداشت و چند روز بعد به دار آویختند. این عمل مورد تایید اکثریت مطلق روشنفکران آن زمان بود. عارف بیست روز پس از این حادثه کنسرتی برگزار کرد و این شعر را به مناسبت به دار آویختن شیخ خواند:
به صوفیان خرابات مژده ده امروز
که شیخ شهر حریفان ز اعتبار افتاد
ایرج میرزا هم زمانی که شیخ برای برهم زدن اسباب مشروطیت به قم رفته بود هجویهای برای وی سرود:
حجت الاسلام کتک میزند
بر سر و مغزت دگنک میزند.
حالا در حضرت عبدالعظیم
شیخ دارد دوز و کلک میزند
إن شاء الله دو روز دگر
خیمه از آنجا به درک میزند
(شعر کامل را در لینک زیر بخوانید)
https://t.me/flith/13407روزنامه حبل المتین هم در دفاع از اعدام شیخ نوشت: «اذا فسدَ العالِمُ فسدَ العالم» . همینطور نسیم شمال برای وی سرود:
دشمن فرقه احرار منم
قاتل زمرۀ ابرار منم
شیخ فضل الله سمسار منم
دین فروشنده به بازار منم
اما پس از قریب نیم قرن و با چرخشی در گفتار روشنفکران، شیخ از شخصیتی منفور تبدیل به اسطورهای برای بخشی از روشنفکران شد. جلال آل احمد درباره وی نوشت: از روز اعدام مرجع شهید شیخ فضل الله نوری بود که نقش غرب زدگی را همچون داغی بر پیشانی ما زدند من نعش آن بزرگوار را بر سر دار همچون پرچمی می دانم که به علامت استیلای غرب زدگی پس از دویست سال کشمکش بر بام سرای این مملکت، افراشته شد. پس از انقلاب هم که شیخ جایگاه رفیعی پیدا کرد و اندیشههایش را گرامی داشتند و اسمش را معزز. شیخ مخالف تام و تمام مشروطیت بود. با مدارس سبک جدید عناد میورزید و آن را مصداق کفر میدانست. برابری را مخالف اسلام میدانست و درباره آزادی معتقد بود: اگر از من میشنوید، لفظ آزادی را بردارید که عاقبت این حرف ما را مفتضح خواهد کرد!
شیخ معاملهگر خوبی هم بود.یحیی دولت آبادی میگوید شیخ قبرستان مسلمین را که زمین وقفی بود به روسها به مبلغ کلان ۷۰۰ تومان فروخت. زمانی که منافعش اقتضا میکرد همگام با مشروطهخواهان شد و در استبداد صغیر حکم به تکفیر و قتل آنها داد. اگرچه مشهور است که فرزند شیخ در اعدام وی سهمی داشته ولی نوادگان وی هر کدام به راهی رفتند. سیدحسین نصر تبدیل به تئوریسین سنت گرایان شد و مخالف قسم خورده مدرنیته، نورالدین کیانوری دبیرکل حزب توده شد و نوکر شوروی و رامین جهانبگلو هم ژورنالیستی فلسفه خوانده شد. اما میراث شیخ، نفی مشروطیت وحکومت قانون، هنوز بر گرده ملت ایران سنگینی میکند و امروز عدهای فُکُلی مکلا به ستیز با مشروطیت برخاستند و درصدد اتمام کار ناتمام شیخ هستند!
#زندهباد_مشروطیت
#
زندهباد_حکومت_قانونhttps://t.me/flith/13406@flith