✳️ نوآوری در ایران جای خود را به کپیبرداری داده است؟✅ تنها نگاهی به نقشه استارتاپهای ایرانی کافیست تا ردپای آشنایی را ببینیم.
اسنپ که نسخه بومی اوبر است، دیجیکالا که از آمازون الهام گرفته، کافهبازار در سایه گوگلپلی، و صدها نمونه دیگر که فقط با تغییر زبان و رنگ، نمونههای خارجی را تقلید کردهاند.
این تقلید مداوم پرسشی بنیادین را پیش میکشد که آیا اکوسیستم استارتاپی ایران واقعاً توان نوآوری دارد یا فقط در قالبهای دستدوم تنفس میکند؟
استارتاپها قرار است پاسخی باشند به مسألهای حلنشده، یا خلق راهحلی تازه برای بهبود کیفیت زندگی. اما در ایران، بیشتر استارتاپها نه مسألهمحورند، نه بومیسازیشده واقعی.
آنها اغلب کپیهایی هستند از سرویسهای موفق خارجی، با کمترین میزان تطبیق واقعی با فرهنگ، زیرساخت یا حتی نیاز مخاطب ایرانی.
برای نمونه، اسنپ را در نظر بگیریم. با وجود آنکه از نظر فنی و تجاری موفق بوده، اما از نظر ایدهپردازی، چیزی جز نسخهای بومیشده از Uber نیست.
تمام الگوی مدل کسبوکار، معماری محصول، تجربه کاربری و حتی سیستم امتیازدهی دقیقاً از اوبر برداشته شدهاند.
این موضوع درباره دیجیکالا نیز صدق میکند؛ فروشگاهی آنلاین که شباهت ساختاری آن به Amazon بهاندازهایست که بسیاری از کارمندان فنی دیجیکالا در دورههای آموزشی خود مستقیماً از مستندات آمازون استفاده میکردند.
اما آیا این بهخودیخود بد است؟ نه الزاماً. بسیاری از کشورها در مراحل اولیه توسعه فناوری از تجربه دیگران الهام میگیرند.
اما نکته در اینجاست که ایران سالهاست در مرحله “الهامگیری” گیر کرده و به مرحله خلق عبور نمیکند. اکوسیستمی که در آن، نوآوری تقلیل یافته به بازآفرینی ابزارهای دیگران، نمیتواند ادعای استقلال یا پیشرفت فناورانه داشته باشد.
📎لينك متن کامل:
https://bahrevarnews.ir/?p=18379