✅ بهرهمندي از زبان گفتاري(3)
🔸بهرهوري از واژگان و فرهنگ مردمي:
كلماتي وجود دارند كه مردم آنها را بيشتر از نويسندگان به كار ميبرند. ورود كلمات خانگي به كتابهاي علمي و مقالات تخصصي، با ممنوعيتهاي بيدليل روبهرو است؛ در حالي كه اين واژهها، آثار علمي را خواندنيتر، و نويسنده را به خوانندة خود نزديكتر ميكند. البته بايد در انتخاب و نحوة بهكارگيري آنها سليقه و تجربه داشت؛ زيرا زيادهروي در اين شيوة دشوار، متن را سبك و بياعتبار ميكند.
برخي از كلمات گفتاري كه كمكم جاي خود را در نوشتههاي رسمي و علمي باز ميكنند، به اين شرح است:
هرازگاه(گاهي)، دلخور(ناخشنود)، دستخالي يا دست از پا و درازتر(ناكام)، بيگدار(بيتأمل و انديشه)، ترسو(هراسناك)، غريبه(ناآشنا)، خوشگل(زيبا)، صبح زود(سحرگاهان)، بيدروپيكر(آشفته)، پر(مملو/ سرشار)، هم(نيز)، تصادف(سانحه)، قبلا(پيشتر)، بلد نيستم(نميدانم)، ميدان دادن(فرصت يا مجال دادن)، ميدانداري(حضور و مديريت فعال)، سرراست(مستقيم و بيابهام)، پشت گوش اندختن(توجه نكردن)، سليقه( ذوق انتخاب)، گول(فريب)، عصباني(خشمگين)، جواب دادن(پاسخ گفتن)، مثل(همچون/چونان)، دست از سر كسي برداشتن(رها و خلاص كردن)، به درد خوردن(فايدهمندي و گرهگشايي)، چشمم آب نميخورد(اميدي نيست).
افزون بر اين، ما در گفتوگوهاي روزانة خود از ضمير متكلم وحده(من) فراوان استفاده ميكنيم و بيانهاي كنايي مانند «اينجانب» يا «بنده» را كمتر به كار ميبريم. همچنين دهان مردم پُر است از ضربالمثلهاي قديم؛ مانند «از او آبي گرم نميشود» در معناي «اميدي به او نيست.» بهتر است نويسنده همراه كلمات كتابي، از اينگونه واژهها و مثلهاي مردمي نيز سود برد تا زبان اثرش در نظر خواننده، غريبه ننمايد.
✳️ مرحوم استاد رضا بابایی، کتاب «آئین قلم»
@kanoonnevisandeganqom@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan