✳️ فرق شعر و نثر

❇️ نثر را در لغت نامه ها چنین تعریف کرده اند: نثر یعنی: پراکنده کردن، پراکنده، کلام غیر منظوم، خلاف نظم و سخنی که دارای وزن و قافیه نباشد.

اما از یک طرف نیز آمده اند نثر را به چند گروه تقسیم کرده اند که حکایت از مزِیّن بودن به سجع و سایر آرایه های ادبی دارد :

1- نثر مرسل که دارای خصوصیات زیر است:

الف- ساده و روشن با جملات کوتاه
ب- خود داری از واژه های سخت عربی
ج- بهره نگرفتن از مترادفات
د- توصیفات کلی و کوتاه
ر- نبود آرایه های لفظی و پیچیده

نمونه های نثر مرسل در تاریخ ادبیات:

تاریخ بلعمی از ابوعلی بلعمی –
قابوس نامه و سیاست نامه از عنصرالمعالی کیکاووس اب اسکندر-
سیرالملوک یا پنجاه فصل از خواجه نظام الملک طوسی – ترجمه ی تفسیر طبری از محمد بین جریر طبری و هزاران نمونه از این نوع در طول تاریخ ادبیات.

2- نثر مسجّع و فنّی که دارای خصوصيات زیر است:

الف- به کار بردن انواع سجع و قوافی
ب- به کار بردن مترادفات، تشبیهات، استعارات، و توصیفات

❇️ شاعرانه نمونه های نثر مسجّع و فنّی : مناجات نامه ی شیخ عبدالله انصاری- کلیله و دمنه نصرالله منشی ، گلستان سعدی و نمونه های بسیار از این نوع در تاریخ ادبیات ترک و عرب

3- نثر مصنوع و متکلّف که دارای خصوصیات زیر است:

الف- زیاده روی در بهره گیری از سجع های متوالی و ترکیبات و اصطلاحات
ب- فنّی شاعرانه
ج- سرشار از تکلف
د- توجّه بیشتر به لفظ و بی توجّهی به معنی
ر- عمق معانی نمونه های نثر مصنوع و متکلّف: کتاب های تاریخ جهانشاه از عطاملک جوینی، مرزبان نامه از سعدالدّین وراوینی، مقامات حمیدی از قاضی حمیدالدیّن بلخی و نمونه های بسیاری در تاریخ ادبیات

4- نثر بینابین یا نثر مرسل عالی که مشترک در بین نثر فنی و مرسل و منظوم بوده است گویند.

تاریخ بیهقی و قسمتهایی از حکایت نامه ها در تاریخ ادبیات نمونه ای از این نوع می باشد.

5- نثر گفتاری معاصر: نثر گفتاری یا نثر شکسته که عبارت از جمله های ساده با معانی ساده در کلمات می باشد و جمله ها با روالی ساده در رشته ی کلام جا می گیرند.

از دیگر آرایه ها به جز اینکه در محاوره های معمولی مصطلح باشد در آن نیست.

از این نوع نثر در نقل قول ها، نمایشنامه ها، داستانها، و فیلم نامه ها بهره گرفته می شود

❇️ روی هم رفته، نثر در اصطلاح ادبی به سخنی گفته می شود که دارای وزن و قافیه نباشد و سخنی را نیز که در قالب نثر نوشته شود « منثور » گویند. 

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment