🖋" ۱۴۹۲: از کشف دنیای نو تا «فتح بهشت» ونجلیس"
قسمت دوم
یادداشتی از : رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر
پاپ و روحانیون مغموم و برآشفته شده از این ماجرا، بلافاصله در صدد جبران شکست خود در برابر مسلمانان بر می آیند. با وقوع این سلسله حوادث، اما ازدواج میان ایزابلا و فردیناند برای کلیسا، معجزه ای باور نکردنی و الهی به شمار می رفت. تمام آن موهبت الهی عظیمی که پاپ به دنبالش بود تا بار دیگر جهان مسیحیت را اعتلا بخشد و برتری خود را اثبات کند، در این ازدواج تجسم یافت. از آن پس، پادشاهی های اسپانیا و پرتغال_در عین رقابت و دشمنی_ با ایجاد نوعی اتحاد میان خود و حمایت کلیسا کمتر از چهل سال بعد از سقوط بیزانس، به دوران پادشاهی ۷۵۰ ساله مسلمانان در جنوب اروپا و شبه جزیره ایبری خاتمه می بخشند و به تدریج اخراج، تعقیب و کشتار مسلمانان و یهودیان در اسپانیا و پرتغال آغاز می گردد و این بار در این سوی جهان آخرین دژ مسلمانان(شرق) در غرب از دست می رود و رویای خلفای مسلمان برای اسلامی کردن اروپا برای همیشه به دل تاریکخانه ی تاریخ سپرده میشود.
چندی بعد، پاپ الکساندر ششم به پاس این دستاورد عظیم و ابراز محبت خود به پادشاهان فرمانبردار و مومن اروپا! موجبات امضای قراردادی معروف میان دو کشور را فراهم می آورد. به موجب قرارداد مشهور به «تور دِ سیاس» در ۱۴۹۴ میلادی، پدر مقدس جهان را به دو قسمت مساوی تقسیم می نماید : تمامی بخش غربی جهان و سرزمین های آن متعلق به امپراتوری اسپانیا و تمام بخش شرقی آن متعلق به امپراتوری پرتغال است و دقیقاً به موجب همین قرارداد کذایی است که اشغال و تصرف جزیره ایرانی هرمز و بندر عباس (بندرگمبرون در زبان پرتغالی) موجب می شود تا بازرگانان و نظامیان پرتغالی برای چند دهه ناگهان مبدل به حاکمان ناخوانده و خودخوانده این بخش از خاک ایران شوند. اما با همه ی این اوصاف و تفاسیر چرا سال ۱۴۹۲ میلادی در این میان این سالها تاثیرگذارترین است؟
در پاسخ باید دو اتفاق بزرگ را دلیل اهمیت آن دانست:
نخست فتح شهر گرانادا (غرناطه) که پایتخت آخرینِ پادشاهان مسلمان اروپا به شمار می رفت و پایان بخشیدن بر حکومت مسلمانان بر شبه جزیره ایبری که پیشتر ذکر آن رفت و دلیل دوم و مهم تر، فتح سرزمین آمریکا یا «دنیای نو/ the new world» توسط کریستف کلمب ایتالیایی است.
دریانورد ونیزی که پیش از آنکه به دربار اسپانیا راه یابد، از پادشاه پرتغال برای کشف و تصرف سرزمین های جدید درخواست کمک می نماید اما با جواب منفی وی مواجه می شود.کمی بعد کلمب،پس از ارائه برنامه ها و اهدافش به ایزابلا ملکه اسپانیا از حمایت تام و تمام وی برخوردار می گردد. کلمب با سه کشتی خود با نامهای «پینتا، نینا و سانتا ماریا» که ایزابلا در اختیارش گذاشته، قاره جدید را کشف می کند؛ سرزمینی که تا قرن ها در جغرافی و ادبیات سیاسی اروپائیان، به اشتباه «هند غربی» نامیده می شد و ساکنان آن را نه سرخپوست که «هندی/ Indian» می نامیدند و البته به شکلی عجیب جز کشور(کلمبیا) و ایالتی در کشور آمریکا(کلمبیانا)، بر روی قاره جدید نام کاشف واقعی اش را نگذاشتند؛ بلکه توأمان به شکلی تراژیک و مضحک و حتی ناجوانمردانه نام دیگر هموطن دریانورد او «آمِریگو وِسپوچی» را بر آن نهادند.
کشف دنیای نو سرآغاز اتفاقات تاریخ ساز بعدی جهان در سده های آتی گشت و تقریباً تا به اکنون موحب استیلا و سیادت غربیان بر اغلب نقاط دنیا شده است؛ و دقیقاً به همین دلیل است که مورخان اغلب از این تاریخ با عنوان سالِ «فتح بهشت» یا سرآغازی از دوران درخشش مجدد جهان غرب یاد میکنند. اما در واقع مراد و منظورم از این مقدمه طولانی چه بود؟!
@renaissancetranslate