✳️ تفاوت اسطوره و افسانه
❇️ اسطوره بافتی منسجم از روایات سنتی و مقدسی است که در جوامع ابتدایی بشر، باور و اعتقاد قلمداد می‌شده است. اسطوره‌های هر ملت حاوی سنتهایی دربارهٔ خلق هستی، خدایان انسان و خویشکاری ایشان است.
تعریفهای متعدد و متفاوتی از اسطوره وجود دارد اما ویژگی مشترک همهٔ این تعریفها، تأکید کارکرد تاریخی و واقعیت اسطوره‌هاست. (شایگان ۱۳۹۰: ۱۶؛ رضایی ۱۳۸۴: ۲۶) که در زمانی ازلی رخ داده و به گونه‌ای نمادین به ما می‌گوید که چگونه چیزها پدید آمده، هستی یافته و یا از میان خواهند رفت. اسطوره بینش شهودی جوامع ابتدایی و تفسیر آنها از جهان است؛ هرچند در ردیف حماسه، افسانه و قصه‌های پریان قرار می‌گیرد، اما متفاوت از آنهاست؛ (اسماعیل پور ۱۳۹۱: ۱۴-۱۳)
اسطوره گزارش داد و ستد میان خدایان و بشر و یا تعریف تکامل بعضی پدیده‌های طبیعی است. (ستاری ۱۳۹۰: ۱۰۱)
اثربخشی مراسم و تشریفات آیینی، بخش دیگری از کارکردهای اسطوره است. گستردگی باورهای اسطوره‌ای سبب گردیده که در طی اعصار به عنصری اساسی در تمدن انسانی تبدیل شود؛ از این رو، نمی‌توان آن را افسانه‌سازی و قصه‌پردازیِ بیهوده دانست. (الیاده ۱۳۹۲: ۲۸)
مضامین نهفته در اسطوره برای پاسخگویی به نیازهای روحی و روانی انسان ساخته شده است و به طور کلی از افسانه که نوعی سرگرمی به حساب می‌آید، جداست. اسطوره توجیه پدیده‌هاست؛ در حالی که افسانه خیال‌پردازیِ محض بوده و هیچگاه مرجع ایمان هیچ ملتی نبوده است. (رضایی ۱۳۸۴: ۳۶)
در جوامع بدوی اسطوره به صورت زنده و خودجوش حضور داشته و واقعیتی زنده بوده است؛ یعنی حقیقتی زنده و حاضر که افراد جامعه آن را باور داشته‌اند؛ حقیقتی که در کهن‌ترین ادوار ظهور کرده و از همان دوران تا کنون همچنان بر جهان و مقدرات انسان اثرگذار بوده است. (الیاده و دیگران، ۱۳۸۸ ، ۹-۸)
یونگ معتقد است اسطوره مبین شالوده فلسفی و نگرش فرهنگی ماست شالوده‌ای که به آن آگاهانه اشراف نداریم و در واقع، در ضمیر ناخودآگاه جمعی ما قراردارد. وی اسطوره را راهنمای فهم کهن الگو می‌داند.
«کانون هر اسطوره‌ای پدیده‌ای از پدیده‌های طبیعت است که به دقت تمام در جسم و جان قصه رسوخ کرده و نشسته است؛ به نحوی که غالباً به کلی پوشیده و پنهان است.» (مالینوفسکی ۱۳۷۷: ۱۵۰)
واحددوست معتقد است: «اسطوره، تجلّی خودجوش و لذا ناخودآگاهانه وجدان ناهشیار و قومیِ آدمی است در قالب قصه.»
عملکرد امروزی بشر در اجرای مناسک و آیین‌هایی که بیشتر آنها ریشه در اسطوره دارند، نشان می‌دهد امروزه نیز از دلبستگی او به این آیین‌ها و اسطوره‌ها کاسته نشده است.
«زیر نقاب به ظاهر خردگرای جامعهٔ نوین اشتیاق گسترده و فوق العاده‌ای نسبت به پدیده‌های اسرارآمیز و غیبی موج می‌زند.» (جاهودا ۱۳۷۱: ۴۱)
❇️ از مقالهٔ اسطورهٔ خون.
(بررسی برخی کارکردهای وابسته به خون و نمود آن در شاهنامه)
دکتر حسن حيدری ـ مژگان صادقپور مبارکه (دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک ـ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک)
ص۱۰۹-۱۱۰
#شیرین_غزل.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ اسطوره بافتی منسجم از روایات سنتی و مقدسی است که در جوامع ابتدایی بشر، باور و اعتقاد قلمداد می‌شده است. اسطوره‌های هر ملت حاوی سنتهایی دربارهٔ خلق هستی، خدایان انسان و خویشکاری ایشان است.
تعریفهای متعدد و متفاوتی از اسطوره وجود دارد اما ویژگی مشترک همهٔ این تعریفها، تأکید کارکرد تاریخی و واقعیت اسطوره‌هاست. (شایگان ۱۳۹۰: ۱۶؛ رضایی ۱۳۸۴: ۲۶) که در زمانی ازلی رخ داده و به گونه‌ای نمادین به ما می‌گوید که چگونه چیزها پدید آمده، هستی یافته و یا از میان خواهند رفت. اسطوره بینش شهودی جوامع ابتدایی و تفسیر آنها از جهان است؛ هرچند در ردیف حماسه، افسانه و قصه‌های پریان قرار می‌گیرد، اما متفاوت از آنهاست؛ (اسماعیل پور ۱۳۹۱: ۱۴-۱۳)
اسطوره گزارش داد و ستد میان خدایان و بشر و یا تعریف تکامل بعضی پدیده‌های طبیعی است. (ستاری ۱۳۹۰: ۱۰۱)
اثربخشی مراسم و تشریفات آیینی، بخش دیگری از کارکردهای اسطوره است. گستردگی باورهای اسطوره‌ای سبب گردیده که در طی اعصار به عنصری اساسی در تمدن انسانی تبدیل شود؛ از این رو، نمی‌توان آن را افسانه‌سازی و قصه‌پردازیِ بیهوده دانست. (الیاده ۱۳۹۲: ۲۸)
مضامین نهفته در اسطوره برای پاسخگویی به نیازهای روحی و روانی انسان ساخته شده است و به طور کلی از افسانه که نوعی سرگرمی به حساب می‌آید، جداست. اسطوره توجیه پدیده‌هاست؛ در حالی که افسانه خیال‌پردازیِ محض بوده و هیچگاه مرجع ایمان هیچ ملتی نبوده است. (رضایی ۱۳۸۴: ۳۶)
در جوامع بدوی اسطوره به صورت زنده و خودجوش حضور داشته و واقعیتی زنده بوده است؛ یعنی حقیقتی زنده و حاضر که افراد جامعه آن را باور داشته‌اند؛ حقیقتی که در کهن‌ترین ادوار ظهور کرده و از همان دوران تا کنون همچنان بر جهان و مقدرات انسان اثرگذار بوده است. (الیاده و دیگران، ۱۳۸۸ ، ۹-۸)
یونگ معتقد است اسطوره مبین شالوده فلسفی و نگرش فرهنگی ماست شالوده‌ای که به آن آگاهانه اشراف نداریم و در واقع، در ضمیر ناخودآگاه جمعی ما قراردارد. وی اسطوره را راهنمای فهم کهن الگو می‌داند.
«کانون هر اسطوره‌ای پدیده‌ای از پدیده‌های طبیعت است که به دقت تمام در جسم و جان قصه رسوخ کرده و نشسته است؛ به نحوی که غالباً به کلی پوشیده و پنهان است.» (مالینوفسکی ۱۳۷۷: ۱۵۰)
واحددوست معتقد است: «اسطوره، تجلّی خودجوش و لذا ناخودآگاهانه وجدان ناهشیار و قومیِ آدمی است در قالب قصه.»
عملکرد امروزی بشر در اجرای مناسک و آیین‌هایی که بیشتر آنها ریشه در اسطوره دارند، نشان می‌دهد امروزه نیز از دلبستگی او به این آیین‌ها و اسطوره‌ها کاسته نشده است.
«زیر نقاب به ظاهر خردگرای جامعهٔ نوین اشتیاق گسترده و فوق العاده‌ای نسبت به پدیده‌های اسرارآمیز و غیبی موج می‌زند.» (جاهودا ۱۳۷۱: ۴۱)
❇️ از مقالهٔ اسطورهٔ خون.
(بررسی برخی کارکردهای وابسته به خون و نمود آن در شاهنامه)
دکتر حسن حيدری ـ مژگان صادقپور مبارکه (دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک ـ دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک)
ص۱۰۹-۱۱۰
#شیرین_غزل.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment