سرگیجه در شبکه های اجتماعی
|محسن فینی زاده
ویچت، لاین، وایبر، تلگرام، سروش، روبیکا، بله، ایتا و... و به تازگی سیگنال اپلیکیشن هایی که در بسیاری از تلفن های همراه ما ایرانی ها در حال حاضر وجود دارد و یا در چند سال گذشته آن را نصب کردیم و برای مدت کوتاه و یا طولانی از آن استفاده کردیم.
این تنوع در استفاده از اپلیکیشن ها در حقیقت به علت تنوع طلبی ما نیست، اینکه ما هر چند ماه یک بار یک پیام رسان جدید را روی تلفن همراه خودمان نصب می کنیم و به دلایل مختلف پیام رسان قبلی را رها می کنیم و یا از سوی مسئولین مورد فیلتر واقع می شود سبب شده فضای عمومی جامعه نسبت به شبکه های اجتماعی دچار نوعی سرگیجه شود.
به بیان برای مسئولین و حتی کارشناسان خیلی ساده است یک شبکه اجتماعی را فیلتر کنند و یا نظر انتقادی نسبت به یک شبکه ی اجتماعی بدهند اما کمتر به ابعاد دیگر این تغییر هایی ناگهانی فکر می کنیم.
این نوع عادت رسانه ای هرچند در کوتاه مدت خوب به نظر می رسد و به گمان بعضی راه حل است اما در حقیقت این نوع عملکرد به عمق مصرف کاربران صدمه جدی می زند، اینکه با هر موج فیلتر و یا تخریبی کاربران از یک پیام رسان به پیام رسان دیگری بروند.
جدای از داده های کاربران که در حال اشتراک با اپلیکیشن های بیشتری است سبب می شود نوعی سرگیجه و بی تفاوتی در کاربر شکل بگیرد که در بلند مدت حساسیت های کاربر کمتر شود.
به عنوان مثال زمانی که بعضی از اپلیکیشن هایی مانند وایبر و یا وی چت فیلتر شدند تقریبا کاربرهای ایرانی آن را رها کردند و به سراغ اپلیکیشن بعدی رفتند اما با فیلتر شدن تلگرام بر اساس گزارش مرکز پژوهشی بتا همچنان بخشی از مصرف رسانه ای ان باقی مانده است.
به صورتی که میزان نمایش پست های تلگرام روزانه همچنان در حدود 1.2تا 1.5 میلیارد می باشد این تعداد نمایش در سال 96 قبل از فیلترینگ تلگرام به صورت متوسط در حدود 2تا2.5 میلیارد ویو در روز بوده است. که هر چند با کاهش روبرو بوده است اما همچنان سهمی در میان کاربران ایرانی دارد. این مهم نشان می دهد که دیگر حرکت های سلبی آنچنان نیز کارایی گذشته را ندارند.
از سوی دیگر از همان ابتدا بحث امنیت این اپلیکیشنها مورد بحث بوده و کاربران نیز هر از چندگاهی با یک موج خبری نسبت به این موضوع حساس میشوند. تا جایی که در برخی موارد شاهد مهاجرت کاربران از یک اپلیکیشن پر طرفدار به اپلیکشنی که شاید تا آن زمان چندان شناخته شده نبوده است بودیم.
گاهی نیز سرعت پایین یک اپ باعث نارضایتی و مهاجرت کاربران خواهد شد. این ماجرا از همان زمان لاین و وایبر و مهاجرت به سمت تلگرام وجود داشته و پس از آن رفتن به سمت واتس اپ و باز برگشتن به تلگرام ادامه داشته و همچنان نیز با فیلترینگ تلگرام و مهاجرت کاربران به پیامرسانهایی چون تلگرام طلایی، موبوگرام، پیامرسانهای داخلی و پس از آن دوباره برگشتن به واتساپ و سایر اپها ادامه دارد.
اما موضوع جنجال برانگیز این روزها بحث امنیت «واتس اپ» بوده است که با یک پیام از طرف خود واتس اپ شروع شد. پیامی با این مضمون که اگر شرایط جدید واتس اپ که دسترسی به بسیاری از اطلاعات گوشی همراه شماست را نپذیرید این اپلیکیشن از دسترس شما خارج خواهد شد.
بعد از این موج خبری «ایلان ماسک» اعلام کرد که کاربران برای امنیت بیشتر و بهتر از برنامه «سیگنال » استفاده کنند. همین تلنگر کافی بود که بسیاری از کاربران دوباره مهاجرت اپلیکیشنی را پذیرفته و به سمت این پیامرسان روی بیاورند. اما چندی بعد واتس اپ اعلام کرد که از موضع خود عقب نشینی کرده و فعلا قصد ندارد که دسترسی به اطلاعات را اجباری کند. در این میان سیگنال نیز با ورود حجم زیادی از کاربران دچار مشکلات فنی گردید که باعث شد کاربران همچنان در واتس اپ به فعالیت خود ادامه دهند.
این جنجال به همینجا ختم نشد و حذف برنامه سیگنال از مراجع دانلود ایرانی موج دیگری از مطالب را به همراه داشت. همه این اتفاق ها سبب ایجاد نوعی سردرگمی و سرگیجه را در کاربران شده است که امنیت فکری جامعه را در مورد یکی از خصوصی ترین فضا ها که داده های شبکه های اجتماعی است به خطر انداخته است.
✅ @karkhone