⭕️ اقتصاد رسانه و ژورنالیسم حرفهای
📌 ژورنالیسم به صنعتی تبدیل شده است که علاوه بر سودآوری مادی، بر دیدگاه سیاسی و اقتصادی کلان کشورها نیز تاثیر میگذارد
♦️امروزه ژورنالیسم به یک صنعت تبدیل شده است، صنعتی که علاوه بر سودآوری مادی، دیدگاه سیاسی و اقتصادی کلان کشورها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. برخی رسانهها با شیوههای مختلف رسانهای و ایجاد کارزارهای مختلف، حساسیت مردم را به موضوعی افزایش یا کاهش میدهند و از این طریق، غیرمستقیم بر افکار آنان تاثیر میگذارند. در واقع در عصر جدید، قدرت رسانه در اثرگذاری غیرمستقیم است و در بسیاری موارد، نظر مردم بدون آنکه خود متوجه شوند، تغییر میکند. در این نوشتار قصد داریم به بحث اقتصاد رسانه و قدرت آن در عصر جدید بپردازیم.
صنعت رسانه از نگاه آمار و ارقام
بر اساس اطلاعاتی که سایت استاتیستا (statista) جمعآوری کرده است، از مجموع درامد حدودی ۱۱۳۵ میلیارد دلاری بخش رسانه، حدود ۴۰۰ میلیارد دلار آن که نزدیک به یک سوم میشود، در بخش تلویزیون (تبلیغات و تلویزیونهای پولی) هزینه میشود. بعد از بخش تلویزیون، صنعت بازیهای رایانهای با درامد سالانه ۱۶۰ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار دارد. در رتبه سوم، کتاب با درآمد ۱۴۵ میلیارد دلاری جای گرفته است.
صنعت روزنامه درآمدی ۱۳۵ میلیارد دلاری را به خود اختصاص داده است. در تحقیق بالا البته درآمد بخش خبر به صورت مشخص به دست نمیآید. بر اساس تحقیقی که مرکز پژوهشی پیو (PEW RESEARCH CENTER) انجام داده است، مجموع درآمدهای بخش خبر از منابع مختلف (انواع رسانهها) در حدود ۶۳ میلیارد دلار برآورد میشود. این عدد، از کل درآمد ارزی ایران در سال گذشته بیشتر است.
از طرف دیگر با نگاهی به درآمد غولهای رسانهای دنیا میتوان به اهمیت این صنعت بیش از پیش پی برد. بنگاه بیبیسی با حدود ۲۲ هزار و ۷۴۹ نفر کارمند، در سال ۲۰۲۰ در حدود پنج میلیارد پوند (معادل ۶.۵ میلیارد دلار) درآمد داشته است؛ یا رادیو فرانسه در سال ۲۰۱۸، با حدود ۴۵۰۰ کارمند، ۶۷۱ میلیون یورو درآمد کسب کرده است. ارقام موجود در این صنعت نشان میدهد که صنعت رسانه در ایران، هنوز تا دستیابی به درآمدهای جهانی، راه درازی در پیش دارد. در واقع آنچه نشان داده میشود این است که عرصه بنگاههای سخنپراکنی در جهان جای کمی برای احساسات باقی گذاشتهاند.
رسانه شکلدهنده رفتار مردم یا برعکس؟
از زمانی که اقتصاد بازار به این نکته پی برد که افراد به دنبال حداکثرسازی مطلوبیت خودند، تمامی کسبوکارها از جمله رسانه نیز در همین چارچوب تعریف میشوند. هر سازمانی برای آنکه بتواند به درآمد برسد، باید کالای خود را بفروشد. رسانه نیز برای رسیدن به درآمد، باید کالای خود را که همان محتوای قابل ارائه به مردم است، به فروش برساند. در واقع همانطور که «زارا» و «مکدونالد» به فکر فروش محصول خودند، بنگاههای خبری نیز باید به فروش محصولات خود بیندیشند و این، همان اقتصاد بازار است.
از آنجا که رسانهها درآمد اصلی خود را از همین افزایش مخاطبان به دست میآورند، مجبورند به اخباری روی بیاورند که برای مخاطبان مهمتر است؛ بیبیسی در سال ۲۰۱۴ مقالهای چاپ کرد و نشان داد چرا صفحات مختلف روزنامهها و شبکههای تلویزیونی پر از اخبار است؛ در واقع تحقیقها نشان میدهد «تعصب، بدبینی و ترس» موجب میشود انسان تشنه اخبار بد باشد. بر اساس تحقیقها، انسان نسبت به اخبار بد، واکنش سریعتری نشان میدهد؛ اخباری همچون بمب، سرطان و جنگ بیش از بسیاری از اخبار دیگر در سر خط خبرها قرار میگیرند. در همین ایران نیز میبینید که خبر قتل بابک خرمدین به دست پدر و مادرش چه سروصدایی به پا کرد.
ادامه مطلب... 🖌 علیرضا صلواتی