بیشتر باید متواضع بود، مسئله را در سطح خرد تعریف کرد، بازیگران هر میدان منازعه را به دقت ترسیم کرد، ماتریس منافع متعارض را درآورد، امکانات و نیروها و تیم و ... را شناخت و برای حل هر مسئله در یک سطحی برنامه عملیاتی تعریف کرد.
این نوعِ سیاست‌ورزی بیشتر معطوف به شهر و زندگی مردمان است. مثلا من در شهرم بحران خودکشی دارم. من باید بتوانم در قدم اول برای چاره جویی مسئله یک بسیج نیرو ایجاد کنم. کمپین نه به خودکشی راه بیندازم تا حواس‌ها به سمت این بحران جلب شود.
(۸)
اینکه در انتخابات شرکت کنیم، یا آن را تحریم کنیم، به خودیِ خود واجد هیچ اثربخشی واقعی در زندگی مردمان نیست. حکومت با انتخابات یا بی انتخابات به کار خود ادامه می‌دهد. مشروع و مقبول باشد یا نباشد.
جنگ‌های زرگری، اینکه دندان‌های اسب ۲۰ تاست یا ۳۲ تا، اینکه آبزیان مهره دارند یا ندارند، اینکه یک فیل زیباتر است یا خرگوش سریعتر، هیچ کدام مسئله‌ی ما نیست. انتخابات به خودیِ خود نمی‌تواند مسئله باشد. مسئله به خودِ زندگی و مسائلش برمی‌گردد.
مسائل نیز در ایران ابعاد ملی یافته است. در آموزش و پرورش، میانگین نمرات بچه های دیپلم حدودا ۱۰ است. این بحرانِ نظام و دولت نیست که کسی از بیرون یا از آن بالا باید حلش کند، بحران ملت است که چرایی آن، دلایل بسیار عدیده، از استخدام و کیفیت معلمان تا فضای مجازی تا خانواده ها تا ... دارد. مسئله آنقدر پیچیده است که در تصور نمی‌گنجد.
(۹)
دولت و ملت، هنوز دولت و ملتِ زمانِ قاجار و پیشامشروطه‌اند. نماینده ها، نه نماینده صنف یا رسته خاص شغلی یا گروه اجتماعی، که نماینده مناطق اند. بی خود نیست که مردم گچساران در پی آقای تاجگردون می روند. ذهنیت هم حاکمیت هم خود مردم این است که فلان نماینده از بهمان منطقه، می تواند نماینده کلیت مردم بومی در مرکز باشد.
نهادهای مدرن که قدمتی نهایت صدساله دارند، واجد کارکردهای مدرن نیستند. نهاد قضا، نهاد قانون، نهاد علم، و ... هر کدام واجد معضلاتی است. این نیز مسئله ملی ماست نه مسئله این یا آن دولت و حکومت. مسئله به نحوه‌ی شکل یافتگی کلیت جامعه ما در طول تاریخ بازمی‌گردد. جامعه هنوز مسائلش را مبتنی بر قسمی "روابط شخصی" حل می‌کند. این نیز چنین نیست که حکومت به سادگی بتواند ضابطه را بر رابطه تحمیل کند.
با این سیاست البته، هم حکومت در گل می‌ماند، هم مردم، گویی راهی هم متصور نیستند. چون شما نمی‌توانید در آن واحد، هم نماینده کارگر باشید، هم کارفرما، هم کشاورز، هم پیمان کار، هم عشایر، هم روحانیت، هم بازار، هم پزشک و ... این نمایندگی نیست، بلکه نمایندگی علی‌القاعده باید نوعی نمایندگی اجتماعی گروه‌ها باشد که بتواند مسائل مبتلابه هر گروه خاص را صورت‌بندی کند و نماینده همان گروه باشد. این بحث مفصلی می طلبد.
(۱۰)
پس چه کنیم؟ نمی‌دانم! این یادداشت قرار نبوده چیزی را دفعتا و یک مرتبه حل کند. تلاشش این بود بر پیچیدگی و دشواری بیفزاید. شاید کار احمقانه ای باشد. اما راهی هم به ناکجا آباد متصور نیست.
فعلا به عنوان کمی متواضع بودن و دست گرمی، هر گروهی می تواند بر مسائل شهر و محله زندگی‌اش تمرکز کند. از تعمیم هر مسئله به کل ایران دست بکشد، دنبال راهکارهای مشخص عملیاتی برای حل مسئله خودش باشد، با نهادهای به ویژه شهری وارد تعامل و لابی شود، از امکان ها و ظرفیت های نماینده شهر نیز برای حل مسئله استفاده کند.
بیشتر این می تواند مد نظر باشد که نه حق شخصی و باندی، که بیشتر خیر جمعی و جماعتی مد نظر باشد، به نحوی که همبستگی بخش باشد، با توجه فزاینده به حفظ محیط زیست. می تواند این مد نظر باشد که یک مسئله را حل کنیم و بعد برایش طرحی بنویسیم که چگونه حل شد، شکل سازماندهی چطور بود، تعاملات و رابطه ها چگونه شکل گرفتند، شبکه و تشکیلات چگونه ایجاد شد، موانع چه بودند، مسئله چگونه حل شد و سرآخر، چگونه قابلیت تعمیم دارد.
برای حل هر مسئله‌ای، عصر کلان الگوها پایان یافته است، متواضع باشیم!
این نوعِ سیاست‌ورزی بیشتر معطوف به شهر و زندگی مردمان است. مثلا من در شهرم بحران خودکشی دارم. من باید بتوانم در قدم اول برای چاره جویی مسئله یک بسیج نیرو ایجاد کنم. کمپین نه به خودکشی راه بیندازم تا حواس‌ها به سمت این بحران جلب شود.
(۸)
اینکه در انتخابات شرکت کنیم، یا آن را تحریم کنیم، به خودیِ خود واجد هیچ اثربخشی واقعی در زندگی مردمان نیست. حکومت با انتخابات یا بی انتخابات به کار خود ادامه می‌دهد. مشروع و مقبول باشد یا نباشد.
جنگ‌های زرگری، اینکه دندان‌های اسب ۲۰ تاست یا ۳۲ تا، اینکه آبزیان مهره دارند یا ندارند، اینکه یک فیل زیباتر است یا خرگوش سریعتر، هیچ کدام مسئله‌ی ما نیست. انتخابات به خودیِ خود نمی‌تواند مسئله باشد. مسئله به خودِ زندگی و مسائلش برمی‌گردد.
مسائل نیز در ایران ابعاد ملی یافته است. در آموزش و پرورش، میانگین نمرات بچه های دیپلم حدودا ۱۰ است. این بحرانِ نظام و دولت نیست که کسی از بیرون یا از آن بالا باید حلش کند، بحران ملت است که چرایی آن، دلایل بسیار عدیده، از استخدام و کیفیت معلمان تا فضای مجازی تا خانواده ها تا ... دارد. مسئله آنقدر پیچیده است که در تصور نمی‌گنجد.
(۹)
دولت و ملت، هنوز دولت و ملتِ زمانِ قاجار و پیشامشروطه‌اند. نماینده ها، نه نماینده صنف یا رسته خاص شغلی یا گروه اجتماعی، که نماینده مناطق اند. بی خود نیست که مردم گچساران در پی آقای تاجگردون می روند. ذهنیت هم حاکمیت هم خود مردم این است که فلان نماینده از بهمان منطقه، می تواند نماینده کلیت مردم بومی در مرکز باشد.
نهادهای مدرن که قدمتی نهایت صدساله دارند، واجد کارکردهای مدرن نیستند. نهاد قضا، نهاد قانون، نهاد علم، و ... هر کدام واجد معضلاتی است. این نیز مسئله ملی ماست نه مسئله این یا آن دولت و حکومت. مسئله به نحوه‌ی شکل یافتگی کلیت جامعه ما در طول تاریخ بازمی‌گردد. جامعه هنوز مسائلش را مبتنی بر قسمی "روابط شخصی" حل می‌کند. این نیز چنین نیست که حکومت به سادگی بتواند ضابطه را بر رابطه تحمیل کند.
با این سیاست البته، هم حکومت در گل می‌ماند، هم مردم، گویی راهی هم متصور نیستند. چون شما نمی‌توانید در آن واحد، هم نماینده کارگر باشید، هم کارفرما، هم کشاورز، هم پیمان کار، هم عشایر، هم روحانیت، هم بازار، هم پزشک و ... این نمایندگی نیست، بلکه نمایندگی علی‌القاعده باید نوعی نمایندگی اجتماعی گروه‌ها باشد که بتواند مسائل مبتلابه هر گروه خاص را صورت‌بندی کند و نماینده همان گروه باشد. این بحث مفصلی می طلبد.
(۱۰)
پس چه کنیم؟ نمی‌دانم! این یادداشت قرار نبوده چیزی را دفعتا و یک مرتبه حل کند. تلاشش این بود بر پیچیدگی و دشواری بیفزاید. شاید کار احمقانه ای باشد. اما راهی هم به ناکجا آباد متصور نیست.
فعلا به عنوان کمی متواضع بودن و دست گرمی، هر گروهی می تواند بر مسائل شهر و محله زندگی‌اش تمرکز کند. از تعمیم هر مسئله به کل ایران دست بکشد، دنبال راهکارهای مشخص عملیاتی برای حل مسئله خودش باشد، با نهادهای به ویژه شهری وارد تعامل و لابی شود، از امکان ها و ظرفیت های نماینده شهر نیز برای حل مسئله استفاده کند.
بیشتر این می تواند مد نظر باشد که نه حق شخصی و باندی، که بیشتر خیر جمعی و جماعتی مد نظر باشد، به نحوی که همبستگی بخش باشد، با توجه فزاینده به حفظ محیط زیست. می تواند این مد نظر باشد که یک مسئله را حل کنیم و بعد برایش طرحی بنویسیم که چگونه حل شد، شکل سازماندهی چطور بود، تعاملات و رابطه ها چگونه شکل گرفتند، شبکه و تشکیلات چگونه ایجاد شد، موانع چه بودند، مسئله چگونه حل شد و سرآخر، چگونه قابلیت تعمیم دارد.
برای حل هر مسئله‌ای، عصر کلان الگوها پایان یافته است، متواضع باشیم!
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment