🌏ضرورت بازنگری و توسعه ظرفیتهای قانونی برای انطباق با تغییرات اقلیمی
همانطور که با پیشروی تغییرات اقلیمی، طوفانهای پرخطر ساحلی، آتشسوزی، خشکسالی و سیل فراگیرتر میشود، انطباق نیز ابعاد مختلفی در برمیگیرد و بطور قطع مستلزم تغییراتی در استفاده از زمین و محیط انسانساخت، مقاومسازی وبازسازی سیستمهای مختلف زیرساختی و در برخی موارد، ترک نواحی در معرض خطر و احیاء جنگلهای تصرف شده است.
بااینحال، اجرای این نوع اقدامات برای بسیاری از بلایا دشوار است. نیروهای اقتصادی-سیاسی اغلب مانع تلاشها برای کاهش تلفات ناشی از بلایا میشوند.
ائتلافهای ملی و محلی ذینفع در سود اقتصادی اغلب از توسعهی اقتصادی مبتنی بر املاک و مستغلات حمایت میکنند، با تلاشها برای کاهش تاثیرات فجایا مخالفند و حتی از اقداماتی حمایت میکنند که ریسک تلفات ناشی از بلایا را افزایش میدهد.
اقداماتی مانند توسعهی فشرده املاک در مناطق پرخطر با از بین بردن کوهها، جنگلها و مراتع برای ساخت ویلاها و باغات و استقرار صنایع و اجرای ابرپروژه هایی چون سدسازی و جادهسازی و انتقال آب و معادن؛ افزایش دهنده مخاطرات بویژه برای جوامع محلی است. از این رو برنامهها برای کاهش تلفات ناشی از خطراتی مانند سیل و آتشسوزی در مواجهه با فشارها برای توسعه؛ پیشرفت کمی داشتهاند.
خروج از مناطق شهری و ورود به نواحی برونشهری و خارج از حومهی شهری؛ رشد تعداد خانوادههایی که مسکن دوم دارند و به دنبال زندگی موقت در مجاورت طبیعت هستند، تجملگرایی در بین نوکیسه های بانفوذ، قانون گریزی، فساد اداری و ناکارامدی قوانین مرتبط با تملک اموال عمومی و زمین های ملی نشان میدهد چگونه منابع زیستی و بویژه جنگها و منابع آب با تصرف از طرق مختلف در معرض نابودی اند.
مثلا جنگل خوری و کوه خواری علاوه بر از بین رفتن پوشش جنگلی که خود سدی در برابر سیلاب است، تصرف جنگلها آسیبپذیری در برابر آتشسوزیهای بیارتباط با گرمایش را افزایش داده و نیز در صورت بروز هرنوع آتش سوزی ، مخاطرات و مشکلات اطفاءرا افزایش می دهد و عامل افزایش مخاطرات برای جوامع محلی است.
در سطوح جهانی، ملی و محلی، مدیریت ریسک بلایا و انطباق با تغییرات اقلیمی به کیفیت حکمرانی و ظرفیت قانون برای اجرای موثر پروژههای کاهش ریسک وابسته است. پژوهشها نشان می هد که در مقیاس جهانی، تخریب منابع طبیعی، مرگ و میر و تلفات ناشی از بلایای طبیعی و یا مداخلات انسانی با مشکلات حکمرانی مانند فساد اداری و مالی از یکسو و ضعف و فقدان ظرفیت نهادی در برخورد با آنها از سوی دیگر مرتبط است (کاهن ۲۰۰۵؛ راشکی ۲۰۰۸).
این امر بر توانایی جوامع درمواجهه با خطر موثر بوده و آنها را برای مدیریت مخاطرات تضعیف می کند. مانند نبود قانون مناسب برای مجازات کسانی که عمدا جنگلها را آتش می کشند و یا فقدان قانون برای پاسخگو نمودن مدیرانی که در تجهیز و آموزش مواجهه با مخاطرات اهمالکاری نموده اند و همچنین فقدان اراده کافی برای مبارزه قاطعانه سیستم قضایی با جنگلخواری به هر نحو و عنوان. ( متاسفانه در مورد جنگل خواری که اخیرا در مازندران رخ داد، در کمال تعجب به نظر میرسد از ظرفیتهای قانونی به نفع جنگل خوران استفاده شده است).
در بسیاری از موارد مداخلات قانونی می تواند مسیر کاهش ریسک بلایا را تسهیل کند، اما این امر مستلزم هماهنگی حوزههای قضایی ملی ، محلی، و قومی برای تدوین و توسعهی برنامه های کاهش خطراتیست که در معرضشان7 قرار دارند.
در حال حاضر این ظرفیتهای قانونی یا وجود ندارد، یا در برابر تصرفها سکوت کرده و با متصرفان همراهی می کند و یا روند رسیدگی آنقدر طولانی است که کنشگران را خسته و مایوس می نماید. در همه این موارد در نهایت تخریب به اشکال مختلف روی میدهد و بازنده اصلی منابع طبیعی، جنگل ها و جوامع محلی و سرانجام کل قلمرو است.
آنچه مسلم است با وجود افزایش بلایا و همچنین نیاز به منابع طبیعی چون آب و جنگل و مراتع برای ادامه حیات اقلیمی باید ظرفیتهای نهادی، حقوقی و قانونی نیز تغییر کرده و درجهت کاهش ریسک بلایا و حمایت از اقلیم توسعه یابد. بدون افزایش این ظرفیت ها مواجهه با بلایا و همچنین کنشگری سخت، پرهزینه و حتی عقیم خواهد ماند. / مهتا بذرافکن
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾