ማወቅ ያለባቸው:-
የመሬት ሥራዎች
• ቁፋሮ
• ሙሌት
• ሾሪንግ
• ውሃ ማውጣት (Dewatering)

የኮንክሪት ሥራዎች
• ፎርምዎርክ
• የብረት ማሰሪያ
• የመፍሰስ ቅደም ተከተል

የሜሶንሪ ሥራዎች
• አሰላለፍ
• ቦንዲንግ
• የሞርታር ጥራት

የፊኒሺንግ ሥራዎች
• ፕላስተሪንግ
• ወለል ሥራ
• ውሃ መከላከያ
• ቀለም ሥራ

የመንገድ ሥራዎች
• ሳብግሬድ
• ቤዝ ኮርስ
• የአስፋልት ንጣፍ

አስፈላጊ ክህሎት
• የግንባታ ቅደም ተከተል
• የሥራ ፍሰት ቅንጅት
• የሠራተኛ ምርታማነት
• የማሽን አጠቃቀም መረዳት አለብህ።

እውነታ
ብዙ የሳይት መዘግየቶች የሚከሰቱት መሐንዲሶች ድሮዊንግን ቢያውቁም የተግባራዊ ግንባታ ቅደም ተከተልን ስለማያውቁ ነው።

8. ኳንቲቲ ሰርቬይንግና ኢስቲሜሽን
ፕሮጀክት በገንዘብ በትክክል እንዲቆይ ትክክለኛ የመጠን ቁጥጥር ያስፈልጋል።

ማወቅ ያለባቸው
• BOQ (Bill of Quantities)
• Quantity Takeoff
• የቁሳቁስ ግምት
• Rate Analysis
• Unit Rate
• Cost Control
• Interim Payment Certificate

በሳይት
• የተፈጸመ ሥራ መለካት
• የኮንትራክተር ጥያቄዎች ማረጋገጥ
• ብክነት መከታተል

በቢሮ
• ኢስቲሜት
• የወጪ ሪፖርት
• የበጀት ትንበያ
• Variation Order ማዘጋጀት አለብህ።

አስፈላጊ ግንዛቤ
ብዙ ፕሮጀክቶች የሚከስሩት በቴክኒክ ውድቀት ሳይሆን በመጠን ቁጥጥር እጥረት ነው።

9. የፕሮጀክት እቅድና ሰሌዳ (Planning & Scheduling)
ግንባታ ማለት በቴክኒካል ገደቦች ውስጥ ጊዜን ማስተዳደር ነው።

ማወቅ ያለባቸው
• CPM (Critical Path Method)
• Gantt Chart
• Work Breakdown Structure
• Resource Allocation
• Productivity Analysis
• Delay Analysis

ሶፍትዌሮች
• Microsoft Project
• Primavera P6
አስፈላጊ ሀሳብ
ፕሮጀክት በቴክኒክ ትክክል ቢሆንም የጊዜ ቁጥጥር ካልተሳካ ሊወድቅ ይችላል።

10. የግንባታ ማሽኖች
መሐንዲስ የማሽኖችን ብቃትና ገደብ መረዳት አለበት።

ማወቅ ያለባቸው
• Excavator
• Bulldozer
• Grader
• Roller
• Crane
• Batching Plant
• Concrete Pump
• Compactor

በሳይት
• የምርታማነት መጠን
• የነዳጅ ፍጆታ
• የስራ ገደቦች
• የደህንነት ክልሎች ማወቅ አለብህ።

11. የጥራት ቁጥጥርና የጥራት ማረጋገጫ (QC/QA)
ጥራት ማለት ችግር ከተፈጠረ በኋላ መመርመር አይደለም።
ችግር ከመፈጠሩ በፊት መከላከል ነው።

ማወቅ ያለባቸው
• Inspection Procedure
• Material Approval
• Method Statement
• ITP (Inspection Test Plan)
• Checklist
• NCR (Non-Conformance Report)

በሳይት
• ሙከራዎች
• ፈቃዶች
• ምርመራዎች
• የማስተካከያ እርምጃዎች መመዝገብ አለብህ።
አስፈላጊ እውነታ
የሥራው ጥራት ጥሩ ቢሆንም መጥፎ ዶክመንቴሽን የህግ ችግር ሊፈጥር ይችላል።

12. የጤና፣ የደህንነትና የአካባቢ ጥበቃ (HSE)
ብቁ መሐንዲስ ሠራተኞችንና ህዝብን ይጠብቃል።

ማወቅ ያለባቸው
• PPE መስፈርቶች
• የቁፋሮ ደህንነት
• ከፍታ ላይ መስራት
• የኤሌክትሪክ ደህንነት
• የማንሳት ሥራዎች
• የእሳት ደህንነት
• የአደጋ ጊዜ ምላሽ
አስፈላጊ ነጥብ
ደህንነት የሌለው ሳይት ብዙ ጊዜ ደካማ የአስተዳደር ስርዓት እንዳለ ያሳያል።

13. ውሎችና የግንባታ ህግ
ብዙ መሐንዲሶች ግጭት እስኪፈጠር ድረስ ይህን ይተዋሉ።

ማወቅ ያለባቸው
• የውል አይነቶች
• የFIDIC መርሆች
• Claims
• Variations
• Liquidated Damages
• Extension of Time
• የክፍያ ሁኔታዎች

በቢሮ
• የውል ግዴታዎች
• ተጠያቂነቶች
• የዶክመንት መስፈርቶች መረዳት አለብህ።
ቴክኒካል ትክክለኛነት ብቻ በህግ አያድንህም።

14. ዶክመንቴሽንና ሪፖርት አዘገጃጀት
ሲቪል ምህንድስና በጣም በዶክመንት ላይ የተመሠረተ ስራ ነው።

ማወቅ ያለባቸው
• የሳይት ሪፖርት
• Daily Log
• Progress Report
• RFI
• Method Statement
• Inspection Request
• Material Submittal
አስፈላጊ እውነታ
ሥራ ካልተመዘገበ በህጋዊ መንገድ “አልተሰራም” ተብሎ ሊቆጠር ይችላል።

15. የሶፍትዌር ክህሎት
ዘመናዊ ሲቪል ምህንድስና በእጅጉ በሶፍትዌር ላይ ይመሰረታል።

አስፈላጊ ሶፍትዌሮች
ድራፍቲንግና ሞዴሊንግ
• AutoCAD
• Civil 3D
• Revit

የስትራክቸር ትንተና
• ETABS
• SAP2000
• STAAD.Pro

የሃይድሮሊክስና ውሃ
• EPANET
• HEC-RAS

የፕሮጀክት አስተዳደር
• Primavera P6
• Microsoft Project

ስፕሬድሺትና ሪፖርት
• Microsoft Excel
አስፈላጊ ማስተዋል
ሶፍትዌር ማወቅ የምህንድስና ፍርድን አይተካም።
በሶፍትዌር ውስጥ የተሳሳተ ግምት ቢገባ ውጤቱም የተሳሳተ ይሆናል።

16. ኮሚዩኒኬሽንና ቅንጅት
ብዙ የምህንድስና ውድቀቶች የሚመጡት ከመጥፎ ግንኙነት ነው።

መግባባት ያለብህ
• ከአርክቴክቶች
• ከኮንትራክተሮች
• ከሰርቬየሮች
• ከደንበኞች
• ከሰራተኞች
• ከአቅራቢዎች
• ከመንግስት ተቋማት

በሳይት
መመሪያዎች፦
• ግልጽ
• የሚለኩ
• በዶክመንት የተደገፉ
መሆን አለባቸው።
ያልተገለጹ መመሪያዎች ድጋሚ ስራና ግጭት ያመጣሉ።

17. ኮዶች፣ ስታንዳርዶችና ስፔሲፊኬሽኖች
የምህንድስና ውሳኔዎች በስታንዳርድ መመራት አለባቸው።

ማወቅ ያለባቸው
• ACI
• ASTM
• BS
• Eurocodes
• AASHTO
• ከሆነ የኢትዮጵያ ስታንዳርዶች ለምን አስፈላጊ ነው?

ኮዶች የሚወስኑት፦
• ዝቅተኛ የደህንነት መጠን
• ቆይታ
• የዲዛይን መስፈርት
• የሙከራ ዘዴዎች
ኮዶችን መተው የቴክኒክና የህግ አደጋ ያመጣል።

18. የውሃ፣ የሃይድሮሊክስና የአካባቢ ምህንድስና መሠረቶች
አጠቃላይ ሲቪል መሐንዲሶችም እንኳ የውሃ ስርዓቶችን መረዳት አለባቸው።

ማወቅ ያለባቸው
• ድሬኔጅ
• የውሃ አቅርቦት
• የፍሳሽ ስርዓት
• የዝናብ ውሃ አስተዳደር
• የአፈር መሸርሸር መከላከያ
• የጎርፍ አስተዳደር
በሳይት ያለው ጠቀሜታ
መጥፎ ድሬኔጅ መንገዶችን፣ ህንጻዎችንና ፋውንዴሽኖችን ብዙ መሐንዲሶች ከሚጠብቁት በላይ በፍጥነት ያበላሻል።

19. ችግር ፈቺነትና የምህንድስና ፍርድ
ይህ ከፍተኛው የምህንድስና ክህሎት ነው።
እውነተኛ ፕሮጀክቶች ውስጥ፦
• ያልተሟሉ ድሮዊንጎች
• የሚጋጩ መመሪያዎች
• ያልተጠበቀ የአፈር ሁኔታ
• የቁሳቁስ እጥረት
• የአየር ሁኔታ መዘግየት
• የኮንትራክተር ስህተት ይኖራሉ።
መማር ያለብህ
• Prioritization
• Risk Assessment
• በማይታወቅ ሁኔታ ውስጥ ውሳኔ መስጠት