اعتماد دولت و ملت، اقتصاد دهه 60 به روایت نخستوزیر
| میرحسین موسوی
اواخر جنگ پس از آتشبس، بازدیدی از پالایشگاه آبادان داشتم. این پالایشگاه در دید مستقیم تیر دشمن بود و در زمان جنگ با خاک یکسان شده و واقعا خاکستر بود. مدیر خیلی خوبی داشتیم که البته هنوز هم هست اما در حال حاضر بیکار است. ایشان سهم عظیمی در برخی از مهمترین پروژههای صنعتی کشور از جمله پالایشگاه آبادان و ذوب آهن داشتند. زمانی که به آبادان رفتم ایشان به من گفت: من در این جا صد روزه پالایش نفت را آغاز میکنم. از آن جایی که پالایشگاه با خاک یکسان شده بود، بازسازی آن طی ۱۰۰ روز بعید به نظر می رسید. گفتم چگونه؟ گفت: شما فقط کمی کمک ارزی کنید. گفتم این مساله را در مقابل خبرنگاران اعلام کنم؟ گفت: بله اعلام کنید.
در آن دوران آقای میرزاده معاون اجرایی بنده بود. من به ایشان گفتم بررسی کنید که چه اندازه ارز برای بازسازی پالایشگاه نیاز است. ایشان اعلام کرد: 70میلیون دلار ارز لازم است. من این موضوع را پشت تریبون در مقابل خبرنگاران اعلام کردم، بگذریم که ایشان 98 روزه پالایشگاه آبادان را با ظرفیت حدود 200هزار بشکه نفت احیا کرد، اما نکتهای بسیار پر اهمیتتر وجود دارد.
من از آبادان مستقیم به تبریز رفتم. در مسجد جامع تبریز جمعیت زیادی حضور داشتند. در آن جا ماجرایی که در آبادان اتفاق افتاده بود را با مردم در میان گذاشتم و اعلام کردم ما در مقابل اینکه 100 روزه پالایشگاه آبادان احیا شود، 70میلیون دلار تقبل کردیم به همین دلیل نمیتوانیم حتی یک کوپن برنج در کشور توزیع کنیم. من هنوز فریاد اللهاکبری که مردم در حمایت از این موضوع سر دادند هیچ جای دیگری نشنیدم. این در حالی است که در زمان جنگ آذوقه فراوان نبود و کوپن برنج برای مردم خیلی مهم بود، اما آنها میدانستند که این بودجه صرف چه نوع کاری میشود. این شفافیت و اعتماد باعث پشتیبانی بیشتر مردم از سیاستهای کل نظام و دولت میشد.
دولت زمان جنگ هیچ چیز پنهانی نداشت، تمام مسائل به مردم گفته میشد و مردم نیز اعتمادی متقابل به دولت داشتند. بدیهی است که در این نوع رابطه دولت- ملت،اعتماد مردم، خود بزرگترین سرمایه برای دولت بود. این منطق اقتضا میکرد که دولت درباره مسائل ارزی رویهای کاملا شفاف را دنبال کند. البته از همان روزهای آغاز بهکار دولت ما با بحران ارزی مواجه شدیم. در سالهای 64-63 قدری افزایش درآمد داشتیم، اما بعدا دوباره درآمدها کاهش یافت. کنترل این بحران را میتوان حداقل مدیون 2 خصلت اخلاقی دولت در فرآیند سیاستگذاری عمومی دانست؛ نخست شفافیت اطلاعاتی و اعتماد متقابل دولت - ملت و دوم اعتقاد به عبور تصمیمات دولت از سازوکار کارشناسی و تعامل قوی میانبخشی کارشناسان دستگاههای مختلف در قالب کمیسیونها و شوراهایعالی تصمیمگیر دولت.
✅ @karkhone