به یاد کشتگان خیابان
✅رابطه معنادار سرکوب و توسعه نیافتگی سیستماتیک در سیستان و بلوچستان
چهار سال پس از جمعه خونین زاهدان (۸ مهر ۱۴۰۱)، سیستان و بلوچستان همچنان فقیرترین استان ایران است؛ گلوله و محرومیت در این استان دو روی یک سیاست‌اند. در آن روز، نیروهای امنیتی به نمازگزارانی که پس از نماز جمعه در اعتراض به اتهام تجاوز یک فرمانده پلیس به دختری نوجوان در چابهار گرد آمده بودند شلیک کردند. هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل بیش از ۱۰۰ کشته و ۳۵۰ زخمی را ثبت کرده است؛ مقام‌های رسمی تنها ۳۵ کشته را پذیرفتند. هیچ مقام مسئولی تاکنون پاسخگو نشده است.
اما خشونت آن روز، استثنا نبود؛ ادامه منطقی حکمرانی امنیتی بر منطقه‌ای است که دهه‌ها از سهم خود از بودجه، زیرساخت و منابع محروم مانده است. شکاف پایدار با میانگین کشور بر پایه آمار رسمی، دست‌کم نیمی از مردم این استان زیر خط فقر مطلق‌اند؛
تقریباً دو برابر میانگین کشور.
• درآمد: در ۱۴۰۱ درآمد سالانه خانوار روستایی استان ۵۵٫۳٪ و خانوار شهری ۳۵٫۴٪ کمتر از میانگین کشور بود.کمترین درآمد روستایی کشور.
• محرومیت شدید: حدود ۳۰٪ خانوارهای این استان در محرومیت شدید زندگی می‌کنند، بالاترین نرخ کشور.
• مسکن و آب: حدود ۴۰٪ مسکن شهری در حاشیه‌نشینی است و نزدیک ۴۰٪ روستاها هنوز تأسیسات آبرسانی ندارند.
• جوانان: بیکاری ۱۵ تا ۲۴ ساله‌ها ۳۰٫۶٪ (۱۴۰۲) در حالی که جوانترین استان ایران است.
• آموزش: کلاس‌های ۴۰ نفره در مناطقی مانندراسک و کمبود حدود ۱۴ هزار معلم در امار رسمی.
• سلامت: ۶٫۵ پزشک برای هر ۱۰ هزار نفر و کمبود بیش از ۱۶۰۰ تخت در جنوب استان. اما میان امنیتی‌سازی و توسعه‌نیافتگی رابطه ای معنادار وجود دارد. سرکوب و توسعه‌نیافتگی در سیستان و بلوچستان دو پدیده جدا نیستند.
یک چرخه خودبازتولیدند. Crisis Group در گزارش مرداد ۱۴۰۴ همین را می‌گوید: حکومت منطقه را «از دریچه امنیتی» می‌بیند، نه از دریچه مسائل اقتصادی و اجتماعی که نارضایتی را تغذیه می‌کنند. اینسازوکار از نظر من چرخه ای است محصور در چهار حلقه:
1. امنیتی‌سازی به جای سیاست‌گذاری: منطقه مرزی، بلوچ، و اهل سنت به مثابه تهدید مدیریت می‌شود؛ مدیران از بیرون منصوب می‌شوند و مردم محلی در تصمیم‌گیری سهمی ندارند.
2. فرار سرمایه و انباشت محرومیت: سرمایه‌گذاری مولد شکل نمی‌گیرد؛ با سهم حدود ۵٪ از جمعیت، استان تنها حدود ۱٫۳٪ از ارزش افزوده کشور را دارد (میانگین ۱۳۹۰–۱۴۰۰).
3. اقتصاد بقا و جرم‌انگاری آن: بیکاری جوانان را به سوخت‌بری می‌راند؛ از ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۴ مرزبانان ۲۱۶ سوخت‌بر را کشتند (گزارشگر ویژه سازمان ملل). اما همچنان فقر مسئله امنیتی تعریف می‌شود. 4. اعتراض و سرکوب دوباره: نارضایتی به خیابان می‌آید، با گلوله پاسخ می‌گیرد (زاهدان ۱۴۰۱، سراوان ۱۳۹۹)، و بحران امنیتی تازه دوباره حلقه اول و کشتار را توجیه می‌کند.
در این منطق فقر شکست سیاست نیست؛ ابزار کنترل است. جمعیتی که درگیر بقاست، توان کمتری برای مطالبه حقوق مدنی و سیاسی دارد؛ و این همان چیزی است که زاهدان در آن جمعه از آن سر باز زد. #جمعه_خونین_زاهدان #فقر_سیستماتیک
🆔@azambahramiran
✅رابطه معنادار سرکوب و توسعه نیافتگی سیستماتیک در سیستان و بلوچستان
چهار سال پس از جمعه خونین زاهدان (۸ مهر ۱۴۰۱)، سیستان و بلوچستان همچنان فقیرترین استان ایران است؛ گلوله و محرومیت در این استان دو روی یک سیاست‌اند. در آن روز، نیروهای امنیتی به نمازگزارانی که پس از نماز جمعه در اعتراض به اتهام تجاوز یک فرمانده پلیس به دختری نوجوان در چابهار گرد آمده بودند شلیک کردند. هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل بیش از ۱۰۰ کشته و ۳۵۰ زخمی را ثبت کرده است؛ مقام‌های رسمی تنها ۳۵ کشته را پذیرفتند. هیچ مقام مسئولی تاکنون پاسخگو نشده است.
اما خشونت آن روز، استثنا نبود؛ ادامه منطقی حکمرانی امنیتی بر منطقه‌ای است که دهه‌ها از سهم خود از بودجه، زیرساخت و منابع محروم مانده است. شکاف پایدار با میانگین کشور بر پایه آمار رسمی، دست‌کم نیمی از مردم این استان زیر خط فقر مطلق‌اند؛
تقریباً دو برابر میانگین کشور.
• درآمد: در ۱۴۰۱ درآمد سالانه خانوار روستایی استان ۵۵٫۳٪ و خانوار شهری ۳۵٫۴٪ کمتر از میانگین کشور بود.کمترین درآمد روستایی کشور.
• محرومیت شدید: حدود ۳۰٪ خانوارهای این استان در محرومیت شدید زندگی می‌کنند، بالاترین نرخ کشور.
• مسکن و آب: حدود ۴۰٪ مسکن شهری در حاشیه‌نشینی است و نزدیک ۴۰٪ روستاها هنوز تأسیسات آبرسانی ندارند.
• جوانان: بیکاری ۱۵ تا ۲۴ ساله‌ها ۳۰٫۶٪ (۱۴۰۲) در حالی که جوانترین استان ایران است.
• آموزش: کلاس‌های ۴۰ نفره در مناطقی مانندراسک و کمبود حدود ۱۴ هزار معلم در امار رسمی.
• سلامت: ۶٫۵ پزشک برای هر ۱۰ هزار نفر و کمبود بیش از ۱۶۰۰ تخت در جنوب استان. اما میان امنیتی‌سازی و توسعه‌نیافتگی رابطه ای معنادار وجود دارد. سرکوب و توسعه‌نیافتگی در سیستان و بلوچستان دو پدیده جدا نیستند.
یک چرخه خودبازتولیدند. Crisis Group در گزارش مرداد ۱۴۰۴ همین را می‌گوید: حکومت منطقه را «از دریچه امنیتی» می‌بیند، نه از دریچه مسائل اقتصادی و اجتماعی که نارضایتی را تغذیه می‌کنند. اینسازوکار از نظر من چرخه ای است محصور در چهار حلقه:
1. امنیتی‌سازی به جای سیاست‌گذاری: منطقه مرزی، بلوچ، و اهل سنت به مثابه تهدید مدیریت می‌شود؛ مدیران از بیرون منصوب می‌شوند و مردم محلی در تصمیم‌گیری سهمی ندارند.
2. فرار سرمایه و انباشت محرومیت: سرمایه‌گذاری مولد شکل نمی‌گیرد؛ با سهم حدود ۵٪ از جمعیت، استان تنها حدود ۱٫۳٪ از ارزش افزوده کشور را دارد (میانگین ۱۳۹۰–۱۴۰۰).
3. اقتصاد بقا و جرم‌انگاری آن: بیکاری جوانان را به سوخت‌بری می‌راند؛ از ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۴ مرزبانان ۲۱۶ سوخت‌بر را کشتند (گزارشگر ویژه سازمان ملل). اما همچنان فقر مسئله امنیتی تعریف می‌شود. 4. اعتراض و سرکوب دوباره: نارضایتی به خیابان می‌آید، با گلوله پاسخ می‌گیرد (زاهدان ۱۴۰۱، سراوان ۱۳۹۹)، و بحران امنیتی تازه دوباره حلقه اول و کشتار را توجیه می‌کند.
در این منطق فقر شکست سیاست نیست؛ ابزار کنترل است. جمعیتی که درگیر بقاست، توان کمتری برای مطالبه حقوق مدنی و سیاسی دارد؛ و این همان چیزی است که زاهدان در آن جمعه از آن سر باز زد. #جمعه_خونین_زاهدان #فقر_سیستماتیک
🆔@azambahramiran
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment