⭕️ پدر برنامه هستهای ایران، فخریزاده یا عبدالقدیر خان؟
📌 از دیدگاه اسرائیل، اقدامات عبدالقدیر خان برای کمک به جمهوری اسلامی در رسیدن توان هستهای، صدمات جبرانناپذیری به امنیت منطقه وارد کرده است
♦️عبدالقدیر خان که روز یکشنبه درگذشت، برنامه تسلیحات هستهای پاکستان را ایجاد کرد. او را میتوان پدر یا ناپدری برنامههای تسلیحات هستهای ایران، کره شمالی و لیبی دانست.
بهطور معمول از محسن فخری زاده بهعنوان پدر برنامه هستهای ایران یاد میشود. بههرحال، او چندین دهه رئیس آن بود تا اینکه در نوامبر ۲۰۲۰ ترور شد.
بااینحال، نمیتوان نقش پررنگ عبدالقدیر خان در برنامه هستهای ایران را نادیده گرفت. درواقع این سؤال مطرح است که عبدالقدیر خان پدر برنامه هستهای ایران است یا فخری زاده؟ شاید برخی تصور کنند چون عبدالقدیر خان پاکستانی است و ایرانی نبوده، صفت ناپدری عنوان مناسبتری باشد.
جروزالم پست در مطلبی به این موضوع میپردازد و مینویسد: «بدون فروش طرحها و سانتریفیوژهای واقعی برای غنیسازی اورانیوم به این کشورها (ایران، کره شمالی و لیبی) -و همچنین ارائه مشاورههای ارزشمند بین سالهای ۱۹۸۷-۱۹۹۶ و احتمالاً طولانیتر- آنها ممکن نبود هرگز به جایی که در حال حاضر قرار دارند، برسند.»
تقریباً ۲۰ هزار سانتریفیوژ IR-۱ و IR-۲ که تهران تا پیش از توافق هستهای ۲۰۱۵ با آن کار میکرد، بر اساس طرح ماشینهای P-۱ و P-۲ پاکستان بود.
همچنین، زمانی که لیبی در سال ۲۰۰۳ برنامه تسلیحات هستهای خود را به آمریکا تسلیم کرد، سانتریفیوژهای مشابهی نیز در این کشور یافت شد.
اما هنگامیکه اقدامات عبدالقدیر خان افشا شد، ایران سرانجام اعتراف كرد كه بابت کمکهای وی به ایجاد برنامه هستهای، به او میلیونها دلار پول پرداخت كرده است.
این اتفاق همزمان با افشای تأسیسات هستهای نطنز بین سالهای ۲۰۰۲-۲۰۰۳ رخ داد. یک سال بعد مقامات هندی اعلام کردند که دکتر عبدالقدیر خان، دانشمند هستهای پاکستان، قطعات سانتریفیوژ هستهای را در میانه دهه ۱۹۹۰ به مبلغ ۳ میلیون دلار بهصورت نقدی به ایران فروخته است. این موضوع بعدها توسط مقامات آمریکایی نیز تأیید شد.
هنگامیکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای اولین بار از نطنز بازدید کرد، آبشار سانتریفیوژهایی را مشاهده کرد که احتمالاً متعلق به طرح عبدالقدیر خان است اهمیت این موضوع زمانی مشخص میشود که تهران توانست در چند سال بعد، به تولید سانتریفیوژهای پیشرفتهتر و فراتر از طرحهای خان دست یابد.
ادامه مطلب... 🖌 امیر سلطانزاده