گلستان و حزب توده

#علیرضا_اکبری

پس از مرگ ابراهیم گلستان خیلی از جنبه‌های کارنامه‌ی‌ او مورد بررسی قرار گرفت اما به دوره‌ی کوتاه عضویتش در حزب توده و نوشتن در روزنامه‌های رهبر و مردم چندان توجهی نشده است. روایت‌های گلستان از این دوره گوشه‌های جالبی دارد. بخشی از ماجراهای این دوران در گفتگوی بلند سیروس علی‌نژاد با گلستان که به مناسبت صدسالگی گلستان در خارج از ایران منتشر شد، بازگو شده است. گلستان در آغاز اشاره می‌کند که مخالف حزب بوده چون رفتار حزب را با آموزه‌های لنین در تناقض می‌دیده است. به هرحال گلستان بر تردیدهای خود غلبه می‌کند و در دوره‌ی دانشجویی به حزب می‌پیوندد. خیلی زود میان گلستان و کیانوری دوستی و ارادتی خلل‌ناپذیر شکل می‌گیرد. برخلاف کیانوری، طبری خیلی زود از چشم گلستان می‌افتد، هنگامی که هر دو در مازندران مسئولیت حوزه‌های حزبی را برعهده دارند: «فکر می‌کردم این آدم خیلی می‌فهمد. به‌به! ولی رفتم دیدم نمی‌فهمد… طبری یک آدم پارازیت (انگل) بود». بعد از وقایع ۲۱ آذر (فرقه‌ی دموکرات) و توقیف روزنامه‌ی رهبر گلستان مدتی فعالیت حزبی را رها می‌کند اما کیانوری او را مجددا جذب می‌کند. خیلی زود مسئله‌ی انشعاب ملکی و همفکرانش پیش می‌آید و گلستان با وجود این‌که دعوت به انشعاب می‌شود از این کار سر باز می‌زند. گلستان به خاطر می‌آورد: «گفتم اگر با سرسپرده‌های شوروی مخالفید چگونه انتظار کمک از شوروی دارید؟ اگر با این‌ها مخالفید این‌ها را قانع و وادار کنید. نه این‌که همین‌طور یک‌هو بپرید از بالای تپه به پایین.» با این‌همه در نهایت همان قضیه‌ی انشعابْ جدایی نهایی گلستان از حزب توده را رقم می‌زند. سمپاشی رادیو مسکو بر علیه انشعابیون گلستان را بر می‌آشوبد: «نوشتم من نمی‌توانم توی حزبی باشم که این‌قدر تق و لق است که جاسوس‌های انگلیس باید تویش همه‌کاره باشند و کسی نفهمد تا وقتی خودشان بخواهند بروند بیرون. این‌ها یا جاسوس هستند یا نیستند. اگر هستند چرا زودتر نفهمیدید. اگر نیستند چرا تهمت می‌زنید؟» این پایان «رسمیِ» کار گلستان با حزب توده است با این‌همه روابط شخصی و ارادت او به برخی چهره‌های مهم حزبی مثل اپریم اسحاق و کیانوری تا آخر حفظ‌ می‌شود. سال‌ها بعد از لیلی گلستان شنیدم که وقتی پس از آزادیِ کیانوری روایت ملاقات خودش با او را در گالری، برای پدرش تعریف کرده، گلستان آن سوی خط تلفن اشک ریخته است. پس از جدایی گلستان از حزب، کریم کشاورز میانجی شد تا گلستان را برگردانند اما پاسخ گلستان منفی بود: «به کشاورز گفتم فقط کارت عضویتم را به یادگار نگه می‌دارم. البته آن هم گم شد. یادگارِ چه!»
https://rb.gy/35azw

@Ellinne

Comments

Be the first to add a comment