یادی از مرحوم حسین کاظمپور اردبیلی، نماینده فقید جمهوری اسلامی ایران در هیات عامل اوپک
دکتر فریدون برکشلی، مدیر اسبق امور اوپک وزارت نفت
من به دعوت مرحوم کاظمپور در سال ۱۹۸۰ به وزارت نفت آمدم. البته قبل از آن، ایشان وزیر بازرگانی دولت شهید رجایی بودند. کار بسیار مهم ایشان در امور بینالملل نفت بود. امور بینالملل نفت، در آن مقطع رها شده بود. البته امور بینالملل پیش از انقلاب هیچگاه بازاریابی واقعی نمیکرد. تقریبا ۷۰ درصد نفت ما را هفت، هشت شرکت بزرگ بینالمللی از شرکت نفت میخریدند که اغلب مستقیم از فرودگاه به دربار میرفتند. ۳۰ درصد بقیه هم برای خرید اسلحه و تهاتر با بلوک شرق سابق صرف میشد. در واقع امور بینالملل، صرفا کارهای دفتری و بایگانی را انجام میداد.
آقای کاظمپور، طراح بازاریابی نفت بود. او حدود ۳۰ نفر از بهترین و سالمترین مدیران کشور را جمعآوری کرد. سازماندهی امور بینالملل کار سادهای نبود. جنگ تحمیلی، جنگ نفتکشها، تحریم و... همه در جریان بود. او روزی 16-17 ساعت کار میکرد. نفت، به کاظمپور بسیار مدیون است. همین وضعیت درباره اوپک هم بود. پیش از انقلاب، وزارت نفت نبود. کارهای اوپک را وزارت اقتصاد و دارایی انجام میداد و امور اوپک در وزارت اقتصاد و دارایی بود. یک روز از پایین شرکت نفت تماس گرفتند و گفتند با شما کار دارند. رفتم. یک وانت پر از کاغذ و پرونده آوردند و گفتند که اینها مدارک اوپک است، تحویل بگیرید. انقلاب شده بود. عربستان کارشکنی میکرد و خصومتها را شروع کرده بود. جنگ سهم بازار یمانی (وزیر نفت عربستان) در راه بود. ما هم در امور اوپک کسی را نداشتیم. کاظمپور مرتبا تأکید میکرد که کادرسازی کنید. نیرو بیاورید. باید زبان بدانند. از دانشگاههای معتبر آمده باشند. اختیارات میداد و همیشه پشت مدیرانی بود که انتخاب میکرد.
واقعا نفت در سه، چهار سال خودش را پیدا کرد. در اوپک قویترین هیئت شدیم. در بازار با تمام سختیها و محدودیتها با قدرت حضور پیدا کردیم. تعدادی از بهترین مدیران ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در نفت جمع شدند که بعدا خودشان منشأ خدمات ارزشمند دیگری در سایر بخشهای نظام شدند. به واقع ایشان معمار امور بینالملل و بازاریابی پس از انقلاب بود و امور بینالملل نفت به ایشان مدیون است. البته آزارهای فراوانی هم تحمل کرد. ایشان شهید زنده حادثه هفتم تیر بود. صبح فردای هفتم تیر به دیدارش رفتیم. نه نفرتی، نه ترسی، نه هیچگونه نگرانی، حیرتانگیز بود. او ۴۰ سال به کشور خدمت بیدریغ کرد.
در سازمان اوپک کاظمپور یک چهره منحصربهفرد و شاید تکرارناشدنی بود. در دوره طولانی که آقای کاظمپور بهعنوان عضو هیئت عامل جمهوری اسلامی ایران خدمت کرد، دبیرخانه دو بار به طور کامل تجدید ساختار شد. ایشان همیشه به دبیرکل و نمایندگان کشورهای عضو گوشزد میکرد که ساختار دبیرخانه باید منبعث از شرایط جهانی نفت باشد. البته در سالهای دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ و حتی پس از آن چنین برخوردی آسان نبود. عراق تحت سیطره صدام و کشورهای حامی آن، همیشه مقاومت میکردند و در تخریب روحیه هیئت ایرانی هر کاری میکردند. بهخوبی یادم هست که در جلسهای که یکی از نمایندگان کشورهای عضو سازمان برای خلیج فارس از واژه مجعولی استفاده کرد، کاظمپور تمامقد ایستاد. با ادب دیپلماتیک و رفتار متین و قوی، بحث را رها نکرد. جلسه تا پاسی از نیمهشب به درازا کشید؛ اما نماینده آن کشور ناچار به عذرخواهی شد. این در اسناد دبیرخانه اوپک ثبت شده است.
✅ @karkhone