⭕️فیلم وحشتناکی که بازیگرانش واقعا دق می‌کنند

📌تنها کسانی که در متن مصیبت‌اند، حقیقت آن را درمی‌یابند

♦️ما از رنج دیگران چه تصوری داریم؟ آیا آنچه ما به‌عنوان رنج جنگ و خشونت بر مردمان جهان می‌بینیم، دقیقا همان چیزی است که آن‌ها درک می‌کنند؟ آیا نتیجه‌ مشاهده‌ روزانه‌ رنج دیگران کرختی و سرخوردگی نیست؟ یا اینکه با آگاهی بیشتر می‌توانیم کنشگرانه جلوی بسیاری از رنج‌ها را بگیریم؟ سوزان سانتاگ در کتاب «تماشای رنج دیگران» بر آن است تا این پرسش‌ها را بار دیگر مطرح کند. اگرچه برای سانتاگ درباره‌ اینکه چه باید کرد پاسخی قطعی وجود ندارد، او امیدوار است با طرح چنین سوالاتی مخاطب را به اتخاذ موضعی آگاهانه و فعالانه در قبال آنچه می‌بیند، ترغیب کند.

یکی از تکان‌دهنده‌ترین تصاویری که رسانه‌های جمعی این روزها به سرتاسر دنیا مخابره کردند، چیزی بود که در افغانستان اتفاق ‌افتاد: ازدحام مردمی که در اطراف یک هواپیمای آمریکایی گرد آمده‌ بودند و با آخرین امیدهای خود در تلاش‌ بودند به آن سوی مرزها و زندگی بهتر راهی پیدا کنند. هواپیما شروع به حرکت می‌کند و اوج می‌گیرد و مردمی که در اطرافش‌اند در حالی که می‌دوند به‌تدریج پراکنده می‌شوند. در همین حین آن تصویر وحشتناک پیش چشم مخاطب شکل می‌گیرد: نمایی دور از سقوط چند نفر که خود را به بال هواپیما بسته‌ بودند و در لحظه‌ اوج‌گیری همچون دانه‌هایی تیره‌‌رنگ بر زمین فرود می‌آیند.

اولین دریافتی که مخاطب با تماشای این تصاویر دارد، بُهت است. تصاویری چنان عجیب که گویی در حال تماشای فیلمی هالیوودی‌ایم. اما این یک فیلم نیست، یک واقعیت است و آن کسی که سقوط می‌کند، نه شخصیتی خیالی که یک انسان واقعی است. سوزان سانتاگ در کتابش درباره‌ شدت سهمگین بودن چنین حوادثی می‌گوید: «درک جنگ برای آن‌ها که چیزی از آن نمی‌دانند محصول همین تصاویر است... (آن‌ها) فاجعه را با الفاظ «باورنکردنی»، «غیرواقعی»، و «مثل فیلم» توصیف می‌کنند. پس از چهار دهه تولید فیلم‌های پرخرج هالیوودی، نجات‌یافتگان اصطلاح «انگار فیلم بود» را جانشین «مثل کابوس بود» کردند تا از آن وضعیت هضم ناشدنی سخن بگویند.»

سانتاگ معتقد است برای کسانی که از دور چنین تصاویری را شاهدند، درک آنچه اتفاق افتاده است، ساده نیست. تنها کسانی که در متن مصیبت‌اند، حقیقت آن را درمی‌یابند.

بیشتر بخوانید...
🖋سیامک ملامحمدی