تا طلاق نگرفتند کتاب ننوشتند!
✍دکتر فردین علیخواه
(جامعه شناس)

✅قبل از عید داشتم کتابهای کتابخانۀ کوچکمان را گردگیری می‌کردم. طبق معمول هر کتاب را برمی‌داشتم؛ عنوان آن را نگاه می‌کردم؛ چند صفحه نخست آنرا ورق می‌زدم و بعد با دستمال تمیزش می‌کردم. به تدریج توجه ام به جمله‌های "تقدیم و تشکّری" جلب شد که نویسندگان در صفحات نخست کتاب‌ها نوشته‌ بودند. احساس کردم که دارم قاعده‌ای کشف می‌کنم. حداقل در کتاب های کتابخانۀ من این‌طور بود. نویسندگانی که زن بودند به‌ندرت از همسر خود تشکر کرده و یا کتاب خود را به او تقدیم کرده بودند. در مقابل نویسندگان مرد غالباً از صبوری، همراهی و تحمّل همسرشان یا به تعبیر برخی از آنان از بانوی سرا یا همسر دلبندشان تشکر کرده بودند! برایم این سؤال مطرح شد که چرا تعداد بسیار کمی از نویسندگان زن از همسرشان تشکر می‌کنند؟ آیا بر خلاف نویسندگان مرد؛ نویسندگان زن قدرناشناس اند و محبت ها را نمی بینند؟

✅همان‌جا نشستم و به زنان و مردانی که باواسطه یا بی‌واسطه می‌شناختم فکر کردم. برخی شواهد نشان می‌داد که اکثر زنان زمانی موفق شده‌اند کتابی بنویسند که مسئولیت‌های سنگین خانه داری کمتر شده و این کاهش مسئولیت؛ تنها با جدایی از همسر رخ داده است! و بیشتر مردان هم غالباً زمانی توانسته اند کتابی بنویسند که همسری بوده تا مسئولیت خانه را بر عهده بگیرد و خیال آنان ازامور خانه و حتی امور شخصی‌شان هم راحت بوده است.

✅در بسیاری از جوامع، و با ورود به دنیای جدید، مشارکت اجتماعی و اقتصادی زنان در بیرون از خانه موجب آن نشد تا مسئولیت‌های آنان در خانه کمتر شود. درواقع وظایف جدید بیرون از خانه بر وظایف قبلی آنان افزوده شد. در نتیجه زنی که قصد دارد کتابی بنویسد باید نخست مسئولیت‌های خانه‌داری و شوهرداری! خود را انجام دهد و پس از آن اگر وقتی، توانی و البته حوصله‌ای باقی ماند بنشیند و کتاب بنویسد. در مقابل مردان همواره از حمایت و رسیدگی همسرشان برخوردار بوده‌اند و اطمینان داشته اند که کسی هست تا حتی امور شخصی آنان را انجام دهد.

✅ با توجه به این اوصاف، دو راه برای زنان باقی می‌ماند: یا مردان بخشی از مسئولیت‌های خانه را بر عهده بگیرند تا خیال زنان راحت شده و بنشینند و با آرامش کتاب بنویسند؛ و یا آنکه جدا شوند تا فرصتی برای نوشتن به وجود بیاید. گویا کم نیستند زنان نویسنده‌ای که راه دوم را برگزیده‌اند!

✅در همین حین که روی مبل نشسته بودم، غرق تأمل بودم و داشتم به این موضوع فکر می کردم ترانه « جانِ مریم » هم به گوش می‌رسید:
بیا رسید وقتِ درو، مالِ منی از پیشم نرو
بیا سرِ کارمون بریم، درو کنیم گندمارو

✅با خودم گفتم عشق‌ورزی ما مردان ایرانی هم چقدر عجیب و جالب است. به معشوق می‌گوییم: تو مال من هستی. از پیش من نرو. چون وقت درو رسیده است و باید برویم سر کار و گندم‌ها را درو کنیم. لطفاً بمان . خواهش می‌کنم بمان و وقتی‌که کار درو تمام شد هرکجا خواستی می توانی بروی (:

@kherad_jensi
@fardinalikhah

9 comments

جالب بود..و البته تامل برانگیز..به عقیده من آن دسته از مردان ایرانی که متعلق به جمله آخر متنتان هستند نامشان مرد نیست ..افرادی سودجو که شاید نام انسان را هم سخت بتوان بر آنها نهاد...
واقعا روابط این گونه نیست انقدرها خانواده ها متفاوت و ابعاد و سبکهای زندگی گوناگون است که این موارد فقط در خصوص افرادی که شما می شناسید صادق است
Fateme Mgh
جالب بود..و البته تامل برانگیز..به عقیده من آن دسته از مردان ایرانی که متعلق به جمله آخر متنتان هستند نامشان مرد نیست ..افرادی سودجو که شاید نام انسان را هم سخت بتوان بر آنها نهاد...
نقدی ک در متن آمده کاملا بجا و درست است. این هم درست است ک نقش های کلیشه ای جنسیتی بر زنان (و علاوه بر آن بر مردان)تاثیرات منفی زیادی داشته و دارد و باعث ایجاد عقده های زیادی میشود ک ما در کشور خود شاهد آن هستیم.

اما علیرغم چنین وضعیتی و داشتن حرف ها و عقده های زیاد در سینه باید یاد بگیریم ک چطور نقد های خود را ایراد کنیم. باید یاد بگیریم چطور حرف بزنیم. متاسفانه با این نوع حرف زدن شما تنها جبهه گیری ها بیشتر میشود. به ندرت پیش می آید ک با مرد, زن یا انسان نخواندن کسی آن فرد به شیوه مثبت تغییر کند.

بماند اینکه معمولا همه ما خوب بلدیم تعریف نقش دیگران چه میشود. شما خیلی خوب میدانید تعریف مرد چیست, قطعا. با اینحال بنده جسارت نمیکنم ک بگویم زن باید چطور باشد تا زن واقعی بحساب بیاید.
Z.G
بعله ، البته که یک آقا باید چنین نظری داشته باشد .
متاسفم براتون ک همه چیز رو در یک تقابل ابتدایی بین زن و شوهر میبینید.
متاسفانه این تقابل بدوی زاییده الگوهای غلط در جامعه هستند نه منشا آن. اینکه شما حتی به وجود تفاوت در سبک های زندگی خانواده اعتقاد ندارید و همه چیز را بین سرکوب کننده و سرکوب شونده میبینید هم زاییده همین الگوهای غلط است.
Milad
متاسفم براتون ک همه چیز رو در یک تقابل ابتدایی بین زن و شوهر میبینید. متاسفانه این تقابل بدوی زاییده الگوهای غلط در جامعه هستند نه منشا آن. اینکه شما حتی به وجود تفاوت در سبک های زندگی خانواده اعتقاد ندارید و همه چیز را بین سرکوب کننده و سرکوب شونده میبینید هم زاییده همین الگوهای غلط است.
شما برای خودتون متاسف باشید که چشمان پرنورتون قادر به دیدن واقعیاتی که در ۳/۴ خانواده های جامعه ی ایران رخ میده نیستند . من پزشکی هستم که در زندگی و کار بسیاری از همکارانم دقت کرده ام و با بسیاری از اونها هم به بحث نشسته ام . به جرات میگم وضعیتی که نویسنده شرح داده حتی در میان تحصیل کرده ها بیشتر رواج داره . شما اگر خیلی دانا و زیرک هستید ، مراقب باشید روزی کسی برای همسرتون ادعای تاسف نکنه و به اعتقاد به الگوهای بدوی متهمش نکنه . من آن چیزی رو باور دارم که هر روز و هر روز در میان دوستان و همکاران و بیماران میبینم .
Milad
خیلی خوب همه فهمیدند شما پزشک هستید. چه روش رقت انگیزی برای اعتبار بخشیدن به حرفاتون انتخاب کردید. در ضمن بنده منکر نقد های ذکر شده نبودم و نیستم. متاسفانه عقده هاتون شما رو از درک منصفانه پیام ها هم منع کرده.
خیر جناب عرض شغل و تحصیلات کردم که برای فرد حق به جانبی مثل شما ، تصور کوچکی از تعداد افرادی که با اونها سر و‌کار دارم ایجاد کرده باشم . گمان نمیکردم ناراحتتان کنه و باز به اتهامات بنده بیفزایید !! عقده ؟! منظور شما عقده به تحصیلات دیگران که نیست ؟؟؟
به قول حافظ : من اگر نیکم وگر بد ، تو برو خود را باش ...
توسل به مدرک و شغلتون برای نشون دادن صحت حرفتونه ک مغلطه است.
متاسفانه حتی ظرفیت درک این مسءله را ندارید ک بنده با نقدی ک امده موافقت کردم (برای بار سوم میگویم) اینکه اینقدر سر هیچ وپوچ لجاجت میکنید نشان از چیست؟
اگر قرار باشد پزشکی مثل شما اینگونه با حب و بغض حرف بزند چطور میتواند مشاور خوبی برای دیگران باشد؟
بنده هم اگر حق به جانب بودم این نقد ها را قبول نمیکردم. خوشحال میشوم اگر ضریب هوشی خود را هم برای من و دوستان در این کامنت ها ذکر کنید