در کافه‌های قاهره
♦️در تصور رایج فارسی‌زبانان افغان و ایرانی، کافه‌نشینی امر شهری و روشنفکرانه است. خانم‌هاله میرمیری در کتاب از «قهوه‌خانه تا کافه»، ظهور و رشد کافه‌نشینی را به مدرنیته نسبت داده است. اما بنا به روایت ژان شاردن، جهانگرد فرانسوی، قهوه‌خانه‌های باشکوه و دل‌انگیز از دوران صفویه در ایران وجود داشته است که نظیرش در فرانسه آن زمان نبود. در مصر، در چند قرن گذشته، قهوه‌خانه‌های سنتی و مدرن بیشتر بخشی از زندگی اجتماعی و سرگرمی مردم بوده است تا نمودی از تحول در تفکرات اجتماعی و سیاسی یک طبقه خاص مانند بورژوازی شهری. چنان‌که بعدتر گفته خواهد شد، کافه‌ها، چه قهوه‌خانه سنتی چه استارباکس در مرکز شهر قاهره، مکانی برای بازتاب نامتعارف بودن تعاملات و واقعیت‌های موجود جامعه‌اند.
♦️قبل از اصفهان، ورود قهوه‌خانه به خاورمیانه به قرن پانزدهم میلادی برمی‌گردد. به گفته دالیا و امینه، قهوه‌خانه‌ها یک قرن بعد به‌سرعت گسترش یافتند و به بخش مهم زندگی در شهرهای خاورمیانه تبدیل شدند که «فضای لازم را برای مراودات اجتماعی و فرهنگی مساعد ساخته‌اند؛ چیزی که قبلا شبیه آن وجود نداشته است». صوفیان در رواج و محبوبیت قهوه در خاورمیانه نقش داشتند. صوفیان «قهوه را به خاطر سرحال ماندن می‌نوشیدند. چون به آن‌ها کمک می‌کرد که شب بیدار بمانند و ذکر بگویند».
♦️نویسندگان این کتاب جایگاه کافه‌ها در فرهنگ مردم مصر، به خصوص قاهره، را از منظر مطالعات مردم‌شناسی و فرهنگی بررسی کرده‌اند. در واقع، با این کافه‌ها که مردم در آن برای وقت‌گذرانی، بحث‌های سیاسی و اجتماعی، و مراودات فرهنگی و ادبی جمع می‌شوند، می‌توان جامعه مصر را شناخت. کافه‌های سنتی و مدرن بخش جدایی‌ناپذیر ادبیات، سینما و هنر مصر هستند که قصه‌ها و شخصیت‌های داستانی و سینمایی در آن به تصویر کشیده می‌شوند. کافه‌ها برای سینمای ملودرام مصر، چیزی شبیه کاباره‌ها در سینمای معروف به «فیلمفارسی» ایران است.
خالد خسرو
ادامه مطلب…
♦️در تصور رایج فارسی‌زبانان افغان و ایرانی، کافه‌نشینی امر شهری و روشنفکرانه است. خانم‌هاله میرمیری در کتاب از «قهوه‌خانه تا کافه»، ظهور و رشد کافه‌نشینی را به مدرنیته نسبت داده است. اما بنا به روایت ژان شاردن، جهانگرد فرانسوی، قهوه‌خانه‌های باشکوه و دل‌انگیز از دوران صفویه در ایران وجود داشته است که نظیرش در فرانسه آن زمان نبود. در مصر، در چند قرن گذشته، قهوه‌خانه‌های سنتی و مدرن بیشتر بخشی از زندگی اجتماعی و سرگرمی مردم بوده است تا نمودی از تحول در تفکرات اجتماعی و سیاسی یک طبقه خاص مانند بورژوازی شهری. چنان‌که بعدتر گفته خواهد شد، کافه‌ها، چه قهوه‌خانه سنتی چه استارباکس در مرکز شهر قاهره، مکانی برای بازتاب نامتعارف بودن تعاملات و واقعیت‌های موجود جامعه‌اند.
♦️قبل از اصفهان، ورود قهوه‌خانه به خاورمیانه به قرن پانزدهم میلادی برمی‌گردد. به گفته دالیا و امینه، قهوه‌خانه‌ها یک قرن بعد به‌سرعت گسترش یافتند و به بخش مهم زندگی در شهرهای خاورمیانه تبدیل شدند که «فضای لازم را برای مراودات اجتماعی و فرهنگی مساعد ساخته‌اند؛ چیزی که قبلا شبیه آن وجود نداشته است». صوفیان در رواج و محبوبیت قهوه در خاورمیانه نقش داشتند. صوفیان «قهوه را به خاطر سرحال ماندن می‌نوشیدند. چون به آن‌ها کمک می‌کرد که شب بیدار بمانند و ذکر بگویند».
♦️نویسندگان این کتاب جایگاه کافه‌ها در فرهنگ مردم مصر، به خصوص قاهره، را از منظر مطالعات مردم‌شناسی و فرهنگی بررسی کرده‌اند. در واقع، با این کافه‌ها که مردم در آن برای وقت‌گذرانی، بحث‌های سیاسی و اجتماعی، و مراودات فرهنگی و ادبی جمع می‌شوند، می‌توان جامعه مصر را شناخت. کافه‌های سنتی و مدرن بخش جدایی‌ناپذیر ادبیات، سینما و هنر مصر هستند که قصه‌ها و شخصیت‌های داستانی و سینمایی در آن به تصویر کشیده می‌شوند. کافه‌ها برای سینمای ملودرام مصر، چیزی شبیه کاباره‌ها در سینمای معروف به «فیلمفارسی» ایران است.
خالد خسرو
ادامه مطلب…
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment