امام خمینی و صنعت
‍ چرا انقلاب اسلامی به رهبری این مرجع و فقیهِ اصولی ِشیعه، به سمت ضدیت با «سرمایه داری صنعتی» چرخید

| قاسم خرمی

ضدیت انقلاب اسلامی با طبقه سرمایه دار صنعتی در ماجرای مصاره ها و بعد از آن، محصول غلبه « ایدئولوژی بر نظریه » و « احساس بر اندیشه » و نهایتا به هم خوردن توازن نیروهای اجتماعی به نفع هواداران ایدئولوژی چپ اندیش و ضد سرمایه داری بود. شور بختانه، در یک اتفاق نادر تاریخی، قاطبه نیروهای سیاسی و اجتماعی ایران در ائتلافی فراگیر در جبهه مقابل کارخانه‌داران و صاحبان صنایع بزرگ قرار گرفتند. این همان جایی که «ساختارها» بر«کارگزاران» تاثیر می گذارد و توده های طغیان کرده در فضای بحرانی، لزوما منطبق با اندیشه رهبران عمل نمی کنند و یا از آنان فرمان نمی برند!

اشاره:
شناخت اندیشه حضرت آیت الله خمینی (س) به عنوان رهبر یکی از انقلاب های تاثیرگذار قرن بیستم، خاصه در حوزه اقتصاد و صنعت، همچنان مغفول و یا ناتمام مانده است. یکی از دلایل این امر، شاید پرهیز پژوهشگران از ورود به حریم و عرصه ای است که ممکن است نتایج بررسی ها و پژوهش های حاصله، لزوما به نفع و خوشایند برخی از عناصر و جریانات در قدرت نباشد و یا حتی برای آندسته از یاران صدیق و چپ اندیش او، که اکنون بیرون از قدرتند، بیان روایت دیگری از شخصیت و شاکله فکری بنیانگذار انقلاب اسلامی، جز آنچه خود در ترسیم و انعکاس آن دخیل بوده اند، مقبول نیفتد! در هر صورت پرداختن به اندیشه های رهبران در قدرت و با قداست، حتی بصورت علمی و مستند، کار چندان راحتی نیست، اما این کار غامض و حساس، نیاز جامعه ماست.

روایت های موجود از دیدگاه اقتصادی امام خمینی
آنچه اکنون ما تحت عنوان اندیشه های اقتصادی امام خمینی در اختیار داریم ، عمدتا متون مستخرج از مجموعه سخنرانی های اوست که طی ۱۰ سال بعد از پیروزی انقلاب و در فضای سیاسی و اجتماعی خاص دهه شصت، ایراد شده است. در این متون و ادبیات رسمی، امام خمینی یاور محرومان به معنی دشمن سرمایه داران و مرفهین و متمولین معرفی شده است که محور منازعات عالم را جنگ فقر و غنا می داند “امروز جنگ حق و باطل، جنگ فقر و غنا، جنگ استضعاف و استکبار و جنگ پا برهنه ها و مرفهین بی درد شروع شده است» (صحیفه نور- ج ۲۱- ص ۲۳۴- ۲۹/۴/۱۳۶۷”)

بخش دیگری از آنچه تا کنون با نام مواضع اقتصادی امام خمینی و یا رویکرد او نسبت طبقات اقتصادی و اجتماعی، به جامعه عرضه شده است، محصول برداشت و چهره سازی نیروهای چپ مارکسیست و اسلامی از این فقیه شیعه و اصولی است. حزب توده، فدائیان خلق، شریعتیست ها، مجاهدین خلق، جنبش مسلمانان مبارز و ده‌ها گروه چپ اندیش کوچک و بزرگ دیگر، هر یک کوشیدند تا این آیت الله انقلابی را، رهبر فرودستان و رنج دیدگان عالم در مقابله با امپریالیسم و جریان سرمایه داری غربی در دوسطح بین المللی و داخلی معرفی کنند.

جالب اینجاست که هریک از این گروهها تایکسال قبل از پیروزی انقلاب، همین صفت و وجهه ضد امپریالیستی و رهبری خیزش مردم ایران را شایسته هیچ کس، جز خودشان نمی دانستند! مسعود رجویِ ۳۰ ساله که بواسطه هجوم مردم به زندان ها در زمستان ۵۷، از بند رها شده و به اتفاق چند ده نفر از هواداران خود، به دریای خروشان تظاهرات مردمی پیوسته بود، بعدها در کمال خامی و گستاخی مدعی شد که «خمینی انقلاب مرا دزدیده است»! اما در هر صورت، در واپسین ماههای پیروزی انقلاب، رهبری بلامنازع امام خمینی در انقلاب پیش روی جامعه ایران مسجل شده بود و این گروهها چاره ای جز پذیرش آن نداشتند.

از اینرو، معرفی امام خمینی به عنوان دشمن درجه یک امپریالیسم و اذنابش یا به قول آنها «بورژوازی صنعتی کمپرادور و وابسته»!، می توانست هم توجیهی برای پایین آمدن آبرومندانه از نردبان خودساخته رهبری جنبش سیاسی و اجتماعی ایران و پیوستن به جمع سهامداران انقلاب باشد و هم تله ای برای راندن یک انقلاب بومی (ناسیونالیستی و مذهبی) به جبهه ضد سرمایه داری بلوک شرق، کارگذاشته باشند. کیانوری و حزب توده که برای تحقق چنین پنداری، لحظه شماری می کردند، در توصیف امام خمینی به عنوان رهبر مبارزه با امپریالیسم، غرب و نظام سرمایه داری، سخنانی به کار برده اند که طرفداران مذهبی دو آتشه امام نیز قادر و مایل به بیان و تکرارش نبودند!

ادامه مطلب

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment