✳️ هشدار از شرق آسیا: آنچه ایران باید همین امروز درک کند⁉️
✅ گزارش جدید بانک جهانی با عنوان (پایه‌های محکم رشد: بهره‌وری و فناوری در شرق آسیا و اقیانوسیه)، تصویری نگران‌کننده از آینده یکی از پویاترین مناطق اقتصادی جهان ترسیم می‌کند. در حالی که تصور عمومی این بوده که کشورهای شرق آسیا – نظیر چین، ویتنام، مالزی، اندونزی و فیلیپین – در مسیر پیشرفت فناورانه گام‌های بلندی برداشته‌اند، یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که حتی شرکت‌های پیشرو این کشورها (National Frontier Firms) به‌طور فزاینده‌ای از «مرز جهانی بهره‌وری» عقب افتاده‌اند؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی که موتورهای اصلی اقتصاد آینده محسوب می‌شوند، مانند فناوری اطلاعات، داروسازی، و تولید دیجیتال‌محور.
■ طبق گزارش، بهره‌وری شرکت‌های پیشرو شرق آسیا در فاصله سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ تنها ۳۴ درصد رشد داشته، در حالی که شرکت‌های پیشرو جهانی در همین بازه، رشد ۷۶ درصدی را تجربه کرده‌اند. این شکاف به‌ویژه در بخش‌های دیجیتال‌محور نمایان‌تر است و در حال تبدیل‌شدن به شکاف ساختاری فناوری بین جهان توسعه‌یافته و اقتصادهای در حال توسعه شرق آسیاست.
اما ریشه‌ی این عقب‌ماندگی چیست؟ سه دلیل کلیدی از دل گزارش بیرون می‌آید:
1. کاهش شدید رقابت واقعی در بازارها: شرکت‌های دولتی یا انحصارهای محلی، مانع ورود بازیگران نوآور و پویا شده‌اند.
2. زیرساخت‌های دیجیتال ناکافی: کشورهای شرق آسیا به‌رغم پیشرفت در صادرات صنعتی، در سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های داده‌ای و فناوری ابری بسیار عقب مانده‌اند. در حالی که کشورهای پیشرفته بین ۰.۵ تا ۰.۷ درصد تولید ناخالص داخلی را به داده اختصاص می‌دهند، این رقم در کشورهای EAP تنها حدود ۰.۱ درصد باقی مانده است.
3. کمبود شدید سرمایه انسانی متخصص: در برخی کشورها حتی کمتر از یک‌چهارم نیروی کار توانایی ابتدایی مانند copy-paste را دارند؛ چه برسد به مهارت‌های پیشرفته مدیریتی یا داده‌محور.
این هشدار برای ایران بسیار مهم است، چرا که اقتصاد ما نیز در بسیاری از این دام‌ها گرفتار شده:
● رقابت واقعی در بسیاری از صنایع وجود ندارد؛ سهم دولت و شبه‌دولت در بسیاری از بخش‌ها بسیار بالاست.
●سرمایه‌گذاری در فناوری داده، زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی هنوز در مرحله اولیه است.
● نظام آموزشی و مهارتی، به‌ویژه در تربیت نیروی کار دیجیتال، هم‌چنان فاصله زیادی با نیازهای واقعی بازار دارد.
●محدودیت های دسترسی به اینترنت پر سرعت و آزاد و توسعه آن به عنوان پیشران
ایران اگر نتواند شرکت‌های پیشرو ملی خود را توانمند کند، دچار همان بحران بهره‌وری خواهد شد که امروز در اقتصادهای شرق آسیا بروز کرده است – اما این بار، در بستری از فشارهای تورمی، تحریم‌های خارجی و فرار نخبگان.
بدتر آن‌که همان‌طور که در گزارش آمده، بیشترین بار نوآوری، فناوری، و اشتغال آینده بر دوش همین شرکت‌های پیشرو قرار دارد. اگر آن‌ها عقب بمانند، سایر شرکت‌ها نیز فرصتی برای یادگیری و ارتقا نخواهند داشت، و کل نظام تولید و خدمات در یک چرخه‌ی ایستایی گرفتار می‌شود.
🔺راه نجات چیست؟
بر اساس پیشنهادهای گزارش، سه محور حیاتی باید به‌صورت هم‌زمان در دستور کار قرار گیرد:
1. افزایش رقابت: با اصلاحات ساختاری، حذف انحصارها و تشویق ورود استارتاپ‌ها و شرکت‌های فناور.
2. سرمایه‌گذاری در زیرساخت دیجیتال: از فیبر نوری تا مراکز داده، از خدمات ابری تا اینترنت صنعتی.
3. توانمندسازی سرمایه انسانی: از اصلاح نظام آموزش رسمی تا توسعه مهارت‌های حرفه‌ای در شرکت‌ها.
■ این تجربه شرق آسیاست، اما آینده ایران نیز می‌تواند با همین درس‌ها بازتعریف شود، اگر امروز تصمیم بگیریم، نه در آینده‌ای که خیلی دیر خواهد بود.
✅ گزارش جدید بانک جهانی با عنوان (پایه‌های محکم رشد: بهره‌وری و فناوری در شرق آسیا و اقیانوسیه)، تصویری نگران‌کننده از آینده یکی از پویاترین مناطق اقتصادی جهان ترسیم می‌کند. در حالی که تصور عمومی این بوده که کشورهای شرق آسیا – نظیر چین، ویتنام، مالزی، اندونزی و فیلیپین – در مسیر پیشرفت فناورانه گام‌های بلندی برداشته‌اند، یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که حتی شرکت‌های پیشرو این کشورها (National Frontier Firms) به‌طور فزاینده‌ای از «مرز جهانی بهره‌وری» عقب افتاده‌اند؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی که موتورهای اصلی اقتصاد آینده محسوب می‌شوند، مانند فناوری اطلاعات، داروسازی، و تولید دیجیتال‌محور.
■ طبق گزارش، بهره‌وری شرکت‌های پیشرو شرق آسیا در فاصله سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ تنها ۳۴ درصد رشد داشته، در حالی که شرکت‌های پیشرو جهانی در همین بازه، رشد ۷۶ درصدی را تجربه کرده‌اند. این شکاف به‌ویژه در بخش‌های دیجیتال‌محور نمایان‌تر است و در حال تبدیل‌شدن به شکاف ساختاری فناوری بین جهان توسعه‌یافته و اقتصادهای در حال توسعه شرق آسیاست.
اما ریشه‌ی این عقب‌ماندگی چیست؟ سه دلیل کلیدی از دل گزارش بیرون می‌آید:
1. کاهش شدید رقابت واقعی در بازارها: شرکت‌های دولتی یا انحصارهای محلی، مانع ورود بازیگران نوآور و پویا شده‌اند.
2. زیرساخت‌های دیجیتال ناکافی: کشورهای شرق آسیا به‌رغم پیشرفت در صادرات صنعتی، در سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های داده‌ای و فناوری ابری بسیار عقب مانده‌اند. در حالی که کشورهای پیشرفته بین ۰.۵ تا ۰.۷ درصد تولید ناخالص داخلی را به داده اختصاص می‌دهند، این رقم در کشورهای EAP تنها حدود ۰.۱ درصد باقی مانده است.
3. کمبود شدید سرمایه انسانی متخصص: در برخی کشورها حتی کمتر از یک‌چهارم نیروی کار توانایی ابتدایی مانند copy-paste را دارند؛ چه برسد به مهارت‌های پیشرفته مدیریتی یا داده‌محور.
این هشدار برای ایران بسیار مهم است، چرا که اقتصاد ما نیز در بسیاری از این دام‌ها گرفتار شده:
● رقابت واقعی در بسیاری از صنایع وجود ندارد؛ سهم دولت و شبه‌دولت در بسیاری از بخش‌ها بسیار بالاست.
●سرمایه‌گذاری در فناوری داده، زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی هنوز در مرحله اولیه است.
● نظام آموزشی و مهارتی، به‌ویژه در تربیت نیروی کار دیجیتال، هم‌چنان فاصله زیادی با نیازهای واقعی بازار دارد.
●محدودیت های دسترسی به اینترنت پر سرعت و آزاد و توسعه آن به عنوان پیشران
ایران اگر نتواند شرکت‌های پیشرو ملی خود را توانمند کند، دچار همان بحران بهره‌وری خواهد شد که امروز در اقتصادهای شرق آسیا بروز کرده است – اما این بار، در بستری از فشارهای تورمی، تحریم‌های خارجی و فرار نخبگان.
بدتر آن‌که همان‌طور که در گزارش آمده، بیشترین بار نوآوری، فناوری، و اشتغال آینده بر دوش همین شرکت‌های پیشرو قرار دارد. اگر آن‌ها عقب بمانند، سایر شرکت‌ها نیز فرصتی برای یادگیری و ارتقا نخواهند داشت، و کل نظام تولید و خدمات در یک چرخه‌ی ایستایی گرفتار می‌شود.
🔺راه نجات چیست؟
بر اساس پیشنهادهای گزارش، سه محور حیاتی باید به‌صورت هم‌زمان در دستور کار قرار گیرد:
1. افزایش رقابت: با اصلاحات ساختاری، حذف انحصارها و تشویق ورود استارتاپ‌ها و شرکت‌های فناور.
2. سرمایه‌گذاری در زیرساخت دیجیتال: از فیبر نوری تا مراکز داده، از خدمات ابری تا اینترنت صنعتی.
3. توانمندسازی سرمایه انسانی: از اصلاح نظام آموزش رسمی تا توسعه مهارت‌های حرفه‌ای در شرکت‌ها.
■ این تجربه شرق آسیاست، اما آینده ایران نیز می‌تواند با همین درس‌ها بازتعریف شود، اگر امروز تصمیم بگیریم، نه در آینده‌ای که خیلی دیر خواهد بود.
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment