✳️ گزارش تحلیلی اندیشکده استیمسون:
زمینگیری صنعت انرژی ایران، محصول تحریم؛ کمبود سرمایه‌گذاری و بی تدبیری
✅ همسایگان ایران، با سرعت در حال استخراج و افرایش نفت و گاز و ظرفیت تولید انرژی از میادین مشترک نفتی و گازی هستند
✍ دکتر "محمد سلامی"، پاکستانی تبار و پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی تحلیل استراتژیک جهانی، در مقاله ای برای "اندیشکده استیمسون"، نوشت:
🔹در ماه جولای امسال اعلام شد که ایران سالانه 300 میلیون متر مکعب گاز از روسیه وارد خواهد کرد. این خبر برای ایرانیان که با وجود داشتن ذخایر فراوان، اغلب با کمبود گاز دست به گریبان هستند، خبر کاملاً خوشایندی نبود.
🔸 وزیر نفت وقت ایران، "جواد اوجی"، این قرارداد را "شاهکار دیپلماسی انرژی" نامید اما ایرانی‌ها بُهت زده شدند که چرا کشوری که دومین ذخایر بزرگ گاز در جهان – یعنی 17 درصد آن – و 9.54 درصد از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد، باید از کشوری که پس از تهاجم به اوکراین در سال 2022 از سوی بیشتر کشورهای جهان تحریم شده، انرژی وارد کند!؟
🔹تحریم‌ها، کمبود سرمایه‌گذاری و مدیریتِ بد، سال‌هاست که صنعت انرژی ایران را زمینگیر کرده است. ایران مدت‌هاست که از ترکمنستان همسایه گاز وارد می‌کند اما این کشور گاهی به دلیل عدم پرداخت، عرضه گاز را قطع کرده است.
🔸 در دسامبر 2022، اوجی هشدار داد که اگر ایران نتواند 240 میلیارد دلار سرمایه برای بخش نفت و گاز خود جذب کند، به یک واردکننده انرژی تبدیل خواهد شد.
🔹 همسایگان ایران، که تحت فشار تحریم‌ها نیستند، توانسته‌اند در دو دهه گذشته با کمک سرمایه‌گذاری و فناوری خارجی ظرفیت تولید انرژی خود را افزایش دهند.
🔸این موضوع برای ایران بسیار ناگوار است زیرا این کشور بسیاری از میدان‌های نفت و گاز را با کشورهای همسایه شریک است و افزایش تولید در آن کشورها به معنای هدررفت دارایی های ایران خواهد بود.
🔹 ایران 28 میدان نفت و گاز مشترک با همسایگان خود دارد که 15 میدان آن در زیر آب‌های خلیج فارس واقع شده‌اند. ایران 12 میدان را با عراق، پنج میدان را با امارات متحده عربی، چهار میدان را با عربستان سعودی، چهار میدان را با قطر و یک میدان را با عمان، کویت و ترکمنستان به اشتراک می‌گذارد.
🔸میدان‌های مشترک 20 درصد از نفت قابل استخراج و 30 درصد از ذخایر گاز ایران را تشکیل می‌دهند. با این حال، طبق گزارش وزارت نفت، تنها 15 مورد از این 28 میدان مشترک فعال هستند و 13 میدان دیگر هنوز به مرحله توسعه و تولید نرسیده‌اند.
🔹 پیشرفت کُند ایران، نتیجه وابستگی به سرمایه‌گذاری داخلی است. به‌طور متوسط، در 2.5 سال گذشته سالانه 6.5 میلیارد دلار در صنعت نفت سرمایه‌گذاری شده است.
🔸 طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، سرمایه‌گذاری سالانه در پروژه‌های بالادستی نفت و گاز ایران از حدود 18 میلیارد دلار در دهه 1990 به 7 میلیارد دلار در اوایل دهه 2010 و به 3 میلیارد دلار از سال 2017 کاهش یافته است.
🔹 ایران نه تنها از تولید جدید محروم شده، بلکه شاهد فرسایش زیرساخت‌های انرژی موجود نیز هست. وزارت نفت ایران و نیز اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده گزارش می‌دهند که 80 درصد از تولید نفت ایران از میادین قدیمی است که با کاهش فشار مواجه هستند و این امر باعث کاهش سالانه 8 تا 10 درصدی در تولید می‌شود.
🔸ایران برای جلوگیری از کاهش سریع تولید نفت خود، نیاز دارد که روزانه نزدیک به 300 میلیون متر مکعب گاز به ذخایر نفت قدیمی خود تزریق کند. با این حال، آخرین داده‌های رسمی موجود نشان می‌دهد که در سال 2017، میزان تزریق گاز در بهترین حالت 80-90 میلیون متر مکعب در روز بوده است.
🔹 بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس در سال 2017، در صورتی که گاز مورد نیاز برای تزریق تأمین نشود، 2.3 تا 2.7 میلیارد بشکه نفت خام در مخازن به دام می‌افتد و هرگز استخراج نخواهد شد. با توجه به اینکه هر بشکه نفت 50 دلار ارزش دارد، احتمالاً بین 115 تا 135 میلیارد دلار ثروت ایران بر باد خواهد رفت.
🔸 همسایگان ایران با چنین محدودیت‌هایی روبرو نیستند. به عنوان مثال، عراق از زمان سرنگونی صدام حسین توسط ایالات متحده آمریکا در دو دهه پیش، توانسته تولید نفت خود را از حدود 2 میلیون بشکه در روز به 4.5 میلیون بشکه افزایش دهد.
🔹 عراق با بهره‌مندی از سرمایه‌گذاری‌های چین، روسیه و غرب، به دنبال افزایش تولید نفت خود تا 6 میلیون بشکه در روز طی پنج سال آینده است و از این طریق پروژه‌های هیدروکربنی خود را تسریع کرده و واردات فرآورده‌های نفتی از کشورهایی مانند ایران را متوقف خواهد کرد. برای دستیابی به این هدف، عراق قصد دارد تولید از میدانی که با ایران مشترک است را افزایش دهد.
زمینگیری صنعت انرژی ایران، محصول تحریم؛ کمبود سرمایه‌گذاری و بی تدبیری
✅ همسایگان ایران، با سرعت در حال استخراج و افرایش نفت و گاز و ظرفیت تولید انرژی از میادین مشترک نفتی و گازی هستند
✍ دکتر "محمد سلامی"، پاکستانی تبار و پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی تحلیل استراتژیک جهانی، در مقاله ای برای "اندیشکده استیمسون"، نوشت:
🔹در ماه جولای امسال اعلام شد که ایران سالانه 300 میلیون متر مکعب گاز از روسیه وارد خواهد کرد. این خبر برای ایرانیان که با وجود داشتن ذخایر فراوان، اغلب با کمبود گاز دست به گریبان هستند، خبر کاملاً خوشایندی نبود.
🔸 وزیر نفت وقت ایران، "جواد اوجی"، این قرارداد را "شاهکار دیپلماسی انرژی" نامید اما ایرانی‌ها بُهت زده شدند که چرا کشوری که دومین ذخایر بزرگ گاز در جهان – یعنی 17 درصد آن – و 9.54 درصد از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد، باید از کشوری که پس از تهاجم به اوکراین در سال 2022 از سوی بیشتر کشورهای جهان تحریم شده، انرژی وارد کند!؟
🔹تحریم‌ها، کمبود سرمایه‌گذاری و مدیریتِ بد، سال‌هاست که صنعت انرژی ایران را زمینگیر کرده است. ایران مدت‌هاست که از ترکمنستان همسایه گاز وارد می‌کند اما این کشور گاهی به دلیل عدم پرداخت، عرضه گاز را قطع کرده است.
🔸 در دسامبر 2022، اوجی هشدار داد که اگر ایران نتواند 240 میلیارد دلار سرمایه برای بخش نفت و گاز خود جذب کند، به یک واردکننده انرژی تبدیل خواهد شد.
🔹 همسایگان ایران، که تحت فشار تحریم‌ها نیستند، توانسته‌اند در دو دهه گذشته با کمک سرمایه‌گذاری و فناوری خارجی ظرفیت تولید انرژی خود را افزایش دهند.
🔸این موضوع برای ایران بسیار ناگوار است زیرا این کشور بسیاری از میدان‌های نفت و گاز را با کشورهای همسایه شریک است و افزایش تولید در آن کشورها به معنای هدررفت دارایی های ایران خواهد بود.
🔹 ایران 28 میدان نفت و گاز مشترک با همسایگان خود دارد که 15 میدان آن در زیر آب‌های خلیج فارس واقع شده‌اند. ایران 12 میدان را با عراق، پنج میدان را با امارات متحده عربی، چهار میدان را با عربستان سعودی، چهار میدان را با قطر و یک میدان را با عمان، کویت و ترکمنستان به اشتراک می‌گذارد.
🔸میدان‌های مشترک 20 درصد از نفت قابل استخراج و 30 درصد از ذخایر گاز ایران را تشکیل می‌دهند. با این حال، طبق گزارش وزارت نفت، تنها 15 مورد از این 28 میدان مشترک فعال هستند و 13 میدان دیگر هنوز به مرحله توسعه و تولید نرسیده‌اند.
🔹 پیشرفت کُند ایران، نتیجه وابستگی به سرمایه‌گذاری داخلی است. به‌طور متوسط، در 2.5 سال گذشته سالانه 6.5 میلیارد دلار در صنعت نفت سرمایه‌گذاری شده است.
🔸 طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، سرمایه‌گذاری سالانه در پروژه‌های بالادستی نفت و گاز ایران از حدود 18 میلیارد دلار در دهه 1990 به 7 میلیارد دلار در اوایل دهه 2010 و به 3 میلیارد دلار از سال 2017 کاهش یافته است.
🔹 ایران نه تنها از تولید جدید محروم شده، بلکه شاهد فرسایش زیرساخت‌های انرژی موجود نیز هست. وزارت نفت ایران و نیز اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده گزارش می‌دهند که 80 درصد از تولید نفت ایران از میادین قدیمی است که با کاهش فشار مواجه هستند و این امر باعث کاهش سالانه 8 تا 10 درصدی در تولید می‌شود.
🔸ایران برای جلوگیری از کاهش سریع تولید نفت خود، نیاز دارد که روزانه نزدیک به 300 میلیون متر مکعب گاز به ذخایر نفت قدیمی خود تزریق کند. با این حال، آخرین داده‌های رسمی موجود نشان می‌دهد که در سال 2017، میزان تزریق گاز در بهترین حالت 80-90 میلیون متر مکعب در روز بوده است.
🔹 بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس در سال 2017، در صورتی که گاز مورد نیاز برای تزریق تأمین نشود، 2.3 تا 2.7 میلیارد بشکه نفت خام در مخازن به دام می‌افتد و هرگز استخراج نخواهد شد. با توجه به اینکه هر بشکه نفت 50 دلار ارزش دارد، احتمالاً بین 115 تا 135 میلیارد دلار ثروت ایران بر باد خواهد رفت.
🔸 همسایگان ایران با چنین محدودیت‌هایی روبرو نیستند. به عنوان مثال، عراق از زمان سرنگونی صدام حسین توسط ایالات متحده آمریکا در دو دهه پیش، توانسته تولید نفت خود را از حدود 2 میلیون بشکه در روز به 4.5 میلیون بشکه افزایش دهد.
🔹 عراق با بهره‌مندی از سرمایه‌گذاری‌های چین، روسیه و غرب، به دنبال افزایش تولید نفت خود تا 6 میلیون بشکه در روز طی پنج سال آینده است و از این طریق پروژه‌های هیدروکربنی خود را تسریع کرده و واردات فرآورده‌های نفتی از کشورهایی مانند ایران را متوقف خواهد کرد. برای دستیابی به این هدف، عراق قصد دارد تولید از میدانی که با ایران مشترک است را افزایش دهد.
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment