مجموعه عظیم میراث اسلامی در شهر تومبوکتوی کشور مالی که در چند دهه اخیر نگاه و توجه کارشناسان و پژوهشگران جهان را برانگیخته و به اقدامات مبارکی (رسمیت در یونسکو، بازشناسی و بازخوانی آثار، ترجمه، انتشار و ...) هم انجامیده، امروز پرآوازه است. هرچند جنبش‌های اسلامی رادیکال آفریقا در سالهای پیش خساراتی به این مجموعه‌ نفیس و استثنایی وارد کرده اما همچنان بحث بر سر هزاران نسخه ارزشمند موجود باقیست. این میراث نفیس بشری اغلب در سده‌های پیش از راه مراکش و دولت‌های اسلامی وقت آفریقایی، به غرب این قاره و منطقه نیجر و مالی رسیده و امروز بخش مهمی از میراث مخطوط و کهن مسلمانان است. انتشارات گوتــنر پاریس که در خاورشناسی و اسلام‌پژوهی نامدار است در چندسال گذشته کلکسیونی از آثار تومبوکتو را با عنوان "نسخ خطی رهانیده از صحرا" بچاپ رسانده است. یکی از این آثار مجموعه پنج حکایت با عنوان "حماسه‌های امام علی‌ابن‌ابیطالب و فرزند او الحسین" است که حکایت پنجم این رساله نوعی مقتل نویسی (شبیه وقعة الطفِ ابی‌مخنف) از واقعه جانسوز کربلاست. این کار را سه تن از استادان فرانسوی از عربی به فرانسه برگردانده و گوتـنر انتشار داده است. چهار اثر اول از کتابخانه "ماما حیدره" تومبوکتو و اثر آخر از دپارتمان نسخ خطی نیامی در نیجر بدست آمده است. معرفی این اثر داستانی کهن بهانه‌ای شد برای ادای احترام به شخصیت استثنایی قهرمان کربلا که این روزها جهان اسلام در سوگ اوست و نام و یاد او با جان شیعیان عجین است.

https://t.me/arshivefarhikhtegan/423
رضا بهشتی معز
فیسبوک نگارنده


#فرهیختگان صدای فرزانگان