⚜️تفاوت ملیگرایی با فاشیسم
⚜️متأسفانه در ايران معاصر، یعنی قرن بيستم و بهويژه از جنگ جهاني اول به بعد، بسياري از واژگان سياسي و اجتماعي كه داراي بار علمي و تاريخي خاص خود بودند، كاربرد محفلي و كوچه و بازاري البته از نوع سياسي آن، يافتند و به ابزارهاي گفتماني روزمره جناحهاي گوناگون سياسي براي محكوم كردن مخالفان و رقباي خود تبديل شدند. يكي از مشهورترين اين واژگانها «فاشيسم» و صفت «فاشيستي» بوده است. به عبارت ديگر اين واژه به تدريج از بستر تاريخي و علمي خود خارج شد و بهگونهاي براي هر نوع گروه، حزب، دار و دسته و نيز حكومت برخوردار از ويژگيهاي اقتدارگرايانه بكار گرفته شد.
بايد به اين نكته نيز اشاره كرد كه گروههاي چپگراي ماركسيستي نقش اساسي را در اين تحريف تاريخي و علمي به عهده داشته و به تدريج ساير جريانهاي سياسي را نيز به طور غيرمستقيم تحت تأثير قرار دادند. بهگونهاي كه اين واژگان در نشريات علني و زيرزميني گروههاي سياسي ايران و بيانههاي گوناگون آنها كاربرد فراوان پيدا كرد.
دربارۀ تمايز ناسيوناليسم و فاشيسم بايد به اين نكته اشاره كرد كه اصولاً اين دو جريانهاي متفاوتي بودهاند و سرنوشت تاريخي و بنيادهاي آغازين آنها نيز با يكديگر تفاوت داشته است. درست است كه عمدهترين جريانهاي سياسي فاشيستي دوران معاصر در اروپا و ساير بخشهاي جهان از باورهاي تند ملي گرايانه اقتدارگرا نيز برخوردار بودند، اما از آنجا كه مليگرايي داراي ماهيت هاي متفاوت بوده و شکل متفاوتي نيز از نوع اقتدارگرايانه تا گونه ليبرال و دمكراتيك و محافظهكار و حتي مذهبي آن، به خود گرفته است، نميتوان مليگرايی يا فاشيسم را يكسان در نظر گرفت.
گذشته از اين، اگر عمدهترين ويژگيهاي فاشيسم را بر اساس نظام تكحزبي، بسيج سياسي انبوه تودهاي و ستايش افراطي ايدئولوژي واحد تعریف کنیم، بسياري از جريانهاي ايدئولوژيك ديگر برخوردار از ايدئولوژي اقتدارگرايانه همچون حكومتهاي تكحزبي ماركسيستي در دورانهاي استالين و نظاير آن را نيز ميتوان فاشيستي در نظر گرفت.
بنابراين گرچه ميتوان نوعي از انديشه و عمل مليگرايانه مبتني بر برتري نژادي و سركوب گسترده و سامان يافته مخالفان را، برای نمونه در آلمان نازي و ايتالياي در با فاشيسم دید، اما مليگرايي داراي مرزها، تاريخ و ماهيت متفاوت ميباشد و آغاز، تكامل و سررشته آن ارتباطي با فاشيسم ندارد. از سوي ديگر برخي جلوههاي حكومت فاشيستي را ميتوان در جهان معاصر مشاهده كرد كه اصولاً داراي باورهاي مليگرايانه مبتني بر ستايش ملت يا نژاد نبودهاند.
حمید احمدی
#علوم_سیاسی
#بیسوادی_سیاسی
@cafe_andishe95