اینک خورشید ناصر ایرانی را سال ۶۷ یا ۶۸ خواندم. درست خاطرم نیست اما همان وقت من کودک فارغ از خواستهای فکری نویسنده در این داستان غرق شدنم و ذهنم برای همیشه در پی خورشید رفت. اینک خورشید داستان سرزمینی است که یک روز خورشید از آن قهر می کند و آسمان فرو میافتد و تاریکی همه جا را میگیرد. آنگاه مردم به سراغ استاد میروند استاد به آنها وعده میدهد که برایشان خورشیدی بسازد. بعد از مدتها کار و هزینه خورشید ساخته میشود اما در همان دمهای نخستین پتپت میکند و خاموش میشود.
استاد خورشید دومی میسازد. این خورشید همه جا را روشن میکند.یخها آب میکند.کشاورزان را به سر زمینهاشان میفرستد. کاسبان به سراغ کسبشان میروند. کودکان به کوچه پی بازی اما این خورشید هم کمکم کمنور میشود تا اینکه تنها زیر پای خودش را روشن میکند. باز مردم سراغ استاد میروند استاد اعتراف میکند که دانشش ناقص است و باید به چاه خورشید درغرب برود تا علمش را افزون کند. آنگاه مردم چشم انتظار او میمانند تا با علمی تازه برگردد و خورشید را فروزان کند او برمیگردد اما خورشید، خورشید اول نمیشود دوباره استاد تصمیم میگیرد به شرق برود تا علمش را تکمیل کند مردم منتظر او میمانند. استاد از شرق میز با کوهی از کتاب بر میگردد اما باز خورشید آن خورشید نمیشود. در تمام مدت بود در میان جمع پیری بود که به مردم میگفت خورشید نمرده است بلکه ما او را گم کرده ایم و خورشید در سینههای ماست اما هیچکس به حرف او گوش نمیکرد به جز اندکی از مردمان. عاقبت وقتی پیر دید علم استاد پتپت کرده و خورشیدش خاموش شد و علم شرق وغرب هم خورشید را فروزان و. خنجری بیرون کشید و سینهاش را شکافت و قلبش را بر سر دست گرفت تا تاریکی را بتاراند. یارانش نیز چنین کردند روشنایی قلبهایشان آسمان را روشن کرد و تاریکی را تاراند. آنگاه پیر فریاد زد: اینک خورشید! پاسش بدارید.
بماند که ایرانی با کتاب، کتاب را میزند. دوگانهی استاد و پیر را میسازد تا استاد را که نمایندهی علم و دانش است در برابر پیر ناچیز کند. بماند که او دلیل گم شدن خورشید را دنیاپرستی اعلام میکند. خورشیدهای ساخته شده از روی علم را دروغین میخواند اما در لابهلای این فشار ایدئولوژی به کلمات، قصه جان دیگری نیز دارد. قصه میگوید انسان دست دارد و میتواند خورشید بسازد. میتواند از شکستهایش درس بگیرد و خورشیدهایش را پرنور کند. حتی سخنان پیر نیز میتواند بیاموزد که «نه چنین آفتاب حقیری شما را سزاست و نه چنان زراعت بیبرکتی» امروز که یک بیماری چون تاریکی بر ما افتاده است باید به یاد بیاوریم که انسان میتواند خورشید بسازد. وَ پزشکان و پرستاران سازندگان این خورشیدند؛ اما سخنان پیر نیز امروزه روز معنیدارتر است: این وضع و اوضاع شایسته و سزاوار ما نیست، پس با تاریکی مسببان تاریکی را هم بتارانیم.