واقع‌گرایی با «اوپنهامیر» یا فرار از واقعیت با «باربی»؟



این دو فیلم یک جفت رقابت جذاب را رقم زده‌اند: اوپنهایمر با کت‌وشلواری قهوه‌ای و کلاه شاپو و باربی در لباس کتانی و با موی جذاب آرایش کرده. قلمرو اوپنهایمر پژوهش‌های علمی بزرگ در نیومکزیکو است؛ و قلمرو باربی خانه‌ای است صورتی و با مهتابی صورتی و همراه با یک سرسره.
رابرت اوپنهایمر (با نقش‌آفرینی بازیگر ایرلندی، کیلین مورفی) روزهای خود را با مدیریت برترین دانشمندان آمریکایی برای ساختن یک بمب اتمی می‌گذراند، کاری که به گفته‌ی یکی از همکاران او، «مهم‌ترین کاری است که تا کنون در تاریخ جهان رخ داده». ممکن است زندگی باربی (با نقش‌آفرینی بازیگر استرالیایی، مارگوت روبی) یک زندگی ایده‌آل به نظر برسد، اما او دل‌نگرانی‌های وجودی و اگزیستانسیالیستی دارد. آیا دوستان و عروسک‌های همکار او تا کنون به مردن فکر کرده‌اند؟
در این اواخر، علاقمندان سینما برای هیچ فیلمی به اندازه‌ی این دو فیلم «باربی» و «اوپنهایمر» مشتاقانه انتظار نکشیده‌اند. این دو فیلم در 21 جولای در آمریکا و بریتانیا به روی پرده خواهند رفت تا مشخص شود که آیا تماشاگران می‌توانند از روی مبل‌های خود در خانه‌هایشان بلند شوند و دوباره به سینما بروند [ و سینما رونق بگیرد] یا نه. عدم تجانس موضوعات این دو فیلم جالب است. مردم میم‌هایی درست کرده‌اند و تریلرهای آن دو فیلم را با عنوان ترکیبی «باربنهایمر» دست به دست می‌کنند و از این بحث می‌کنند که آیا بهتر است اول درام زندگی نامه‌ای را ببینند یا کمدی فانتزی را.
سردرگمی و گیجی مردم تا حدودی به دلیل روش کارگردان‌های این دو فیلم است. کریستوفر نولان، نویسنده و کارگردان اوپنهایمر شبیه‌ترین چیزی است که هالیوود به یک دانشمند دیوانه دارد. او در فیلم‌هایش از شلیک گلوله واقعی استفاده می‌کند و از مقدار زیادی جلوه‌های بصری کامپیوتری بهره می‌برد و برای فیلم قبلی خود یک بوئینگ 747 واقعی را منفجر کرد. در فیلم اوپنهایمر انفجارهای اتمی نیز از طریق انفجارهای واقعی (البته نه انفجارهای اتمی) ایجاد شده است، یعنی از طریق ترکیب پودر آلومینیوم و منیزیوم. فیلم‌های او با قواعد روایی بازی می‌کند و از موضوعات اغواگر، مانند ذهن ناخودآگاه و اختر فیزیک نظری، حداکثر بهره را می‌برد. فیلم‌های نولان در مجموع 5 میلیارد دلار فروش داشته‌اند. فیلم دانکرک (2017) یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌هایی است که تا کنون درباره جنگ جهانی دوم ساخته شده است.
از سوی دیگر، گرتا گرویگ، کارگردان و نویسنده همکار فیلم باربی، طرفداران بزرگ خود را دارد. او کار خود را با ژانری در سینمای مستقل آغاز کرد و با فیلم های «لیدی برد » (2017) و اقتباسی از «زنان کوچک» (2019) به شهرت رسید. فیلم‌های او تا کنون 300 میلیون دلار فروش داشته‌اند. او برای فیلم باربی از برخی فیلم‌های موزیکال قدیمی هالیوودی، و همچنین فیلم‌های مربوط به زندگی پس از مرگ، مانند فیلم «بهشت می‌تواند صبر بکند» (1943) الهام گرفته است.
هر دو فیلم نوعی عصاره و چکیده برخی از علایق رایج در صنعت فیلم‌سازی امروز هستند. باربی یکی از تولیدات فراوانی است که میراث عقلانی گذشته را بازتولید می‌کنند. ماتل، که یک تولیدکننده اسباب‌بازی است، پس از معرفی عروسک باربی در سال 1959، تقریبا یک میلیارد عروسک را به فروش رساند. خانم روبی، که او نیز یک تولید کننده فیلم است، گفته است که به این دلیل در تولید فیلم باربی مشارکت داشته است که نام باربی بیش از هر چیز دیگری در دنیا شناخته شده است، البته به جز کوکا کولا. به راحتی می‌توان تصور کرد که فیلم باربی بر روی یک سابقه طولانی بنا شده است. در مقابل، فیلم اوپنهایمر از چنان امتیازی برخوردار نیست. مطابق آنچه که نولان تصویر کرده است، این دانشمند می‌تواند یکی از چهره‌های «بسیار مهم و متناقض‌نمای تاریخ علم» باشد، و در نتیجه بعید است که نولان بعدها به ساختن اوپنهایمر 2، مثلاً با نام «آموختن دوست داشتن بمب» اقدام کند. فیلم اوپنهایمر درامی است جدی و مستقل، از آن نوع فیلم‌ها که استودیوهای فیلم‌سازی خیلی به سمت آنها نمی‌روند. پیش‌بینی می‌شود که این فیلم بتواند در هفته اول 40 تا 50 میلیون دلار فروش داشته باشد، درحالی که برای فیلم باربی فروش 80 میلیون دلاری پیش بینی می‌شود.

ادامه مطلب

✅ @karkhone