♒ *«چندوظیفگی سمی» دارد مغز شما را نابود می‌کند*
● در زندگی پرمشغلۀ امروز، چندوظیفگی، یعنی انجام هم‌زمان چند کار، به عادتی روزمره تبدیل شده است. چه در محیط کار و چه در اوقات فراغت، مدام حواسمان را میان چند فعالیت تقسیم می‌کنیم: وسط جلسه ایمیل‌هایمان را چک می‌کنیم، هنگام تماشای تلویزیون در اینستاگرام می‌چرخیم یا موقع انجام کاری که به تمرکز عمیق نیاز دارد، مدام به اعلان‌ها پاسخ می‌دهیم.
● «خیلی‌ها چندوظیفگی را نشانۀ بهره‌وری بالا می‌دانند، اما «چندوظیفگی سمی» در واقع توهم بهره‌وری است. فکر می‌کنیم می‌توانیم هم‌زمان دو کار پیچیده را پیش ببریم، درحالی‌که مغز ما اساساً برای چنین کاری ساخته نشده است». البته همۀ انواع چندوظیفگی مضر نیستند، اما این رفتار می‌تواند به عادتی مشکل‌ساز و حتی اعتیادآور تبدیل شود که بر عملکرد مغز و دستگاه عصبی ما تأثیر می‌گذارد.
● «وقتی مدام از کاری به کار دیگر می‌روید، مغزتان نمی‌تواند بلافاصله تمرکزش را بازیابد. این کار انرژی ذهنی‌تان را تحلیل می‌برد؛ مغز بیشتر کار می‌کند، اما بازده کمتری دارد». او چندوظیفگی را به خواندن هم‌زمان دو کتاب تشبیه می‌کند: «با این کار دو برابر اطلاعات یاد نمی‌گیرید، بلکه مدام رشتۀ مطلب را در هر دو کتاب گم می‌کنید». میل به انجام هم‌زمان چند کار به ساعات کاری محدود نمی‌شود و به اوقات فراغتمان هم سرایت می‌کند.
● چندوظیفگی مداوم می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد؛ عملکرد شغلی را مختل کند و به خستگی مفرط، استرس و فرسودگی شغلی بینجامد. این وضعیت توانایی تفکر عمیق را کاهش می‌دهد و ممکن است به حالتی منجر شود که به آن «مه‌مغزی» می‌گویند. پیامدهای آن به روابط عاطفی و اجتماعی هم کشیده می‌شود: زودرنجی، دشواری در برقراری ارتباط مؤثر با دیگران، واکنش‌های عاطفی سطحی یا غیرصادقانه و کاهش رضایت از کار و زندگی.
● «نخستین نشانۀ چندوظیفگی سمی معمولاً فشار روانی است. اگر سؤال ساده‌ای از طرف یکی از همکارانتان باعث شود دلتان بخواهد با تندی جوابش را بدهید، احتمالاً مغزتان بر اثر حواس‌پرتی‌های مداوم یا هجوم محرک‌های مختلف بیش از حد تحت فشار قرار گرفته است». نشانه‌های دیگری هم برای تشخیص این وضعیت وجود دارد، اما چطور می‌توان از چرخۀ چندوظیفگی سمی رها شد؟
● دقت کنید در طول روز چند بار سراغ تلفن همراهتان می‌روید. ببینید چقدر می‌توانید در سکوت بنشینید و هیچ کاری نکنید. تک‌وظیفگی را تمرین کنید؛ یعنی هر بار فقط روی یک کار تمرکز کنید و در هر لحظه تنها از یک دستگاه استفاده کنید. از خانه بیرون بروید و با طبیعت ارتباط برقرار کنید؛ حتی شده چند دقیقه پابرهنه روی چمن راه بروید! همچنین از ابزارهایی کمک بگیرید که دسترسی به دستگاه‌ها را محدود می‌کنند و زمان استفاده از صفحه‌نمایش‌ها را کاهش می‌دهند.
«Toxic multitasking is breaking your brain. Here’s how to take control»
نوشتۀ جولی کِر
۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ واشینگتن‌پست
● در زندگی پرمشغلۀ امروز، چندوظیفگی، یعنی انجام هم‌زمان چند کار، به عادتی روزمره تبدیل شده است. چه در محیط کار و چه در اوقات فراغت، مدام حواسمان را میان چند فعالیت تقسیم می‌کنیم: وسط جلسه ایمیل‌هایمان را چک می‌کنیم، هنگام تماشای تلویزیون در اینستاگرام می‌چرخیم یا موقع انجام کاری که به تمرکز عمیق نیاز دارد، مدام به اعلان‌ها پاسخ می‌دهیم.
● «خیلی‌ها چندوظیفگی را نشانۀ بهره‌وری بالا می‌دانند، اما «چندوظیفگی سمی» در واقع توهم بهره‌وری است. فکر می‌کنیم می‌توانیم هم‌زمان دو کار پیچیده را پیش ببریم، درحالی‌که مغز ما اساساً برای چنین کاری ساخته نشده است». البته همۀ انواع چندوظیفگی مضر نیستند، اما این رفتار می‌تواند به عادتی مشکل‌ساز و حتی اعتیادآور تبدیل شود که بر عملکرد مغز و دستگاه عصبی ما تأثیر می‌گذارد.
● «وقتی مدام از کاری به کار دیگر می‌روید، مغزتان نمی‌تواند بلافاصله تمرکزش را بازیابد. این کار انرژی ذهنی‌تان را تحلیل می‌برد؛ مغز بیشتر کار می‌کند، اما بازده کمتری دارد». او چندوظیفگی را به خواندن هم‌زمان دو کتاب تشبیه می‌کند: «با این کار دو برابر اطلاعات یاد نمی‌گیرید، بلکه مدام رشتۀ مطلب را در هر دو کتاب گم می‌کنید». میل به انجام هم‌زمان چند کار به ساعات کاری محدود نمی‌شود و به اوقات فراغتمان هم سرایت می‌کند.
● چندوظیفگی مداوم می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد؛ عملکرد شغلی را مختل کند و به خستگی مفرط، استرس و فرسودگی شغلی بینجامد. این وضعیت توانایی تفکر عمیق را کاهش می‌دهد و ممکن است به حالتی منجر شود که به آن «مه‌مغزی» می‌گویند. پیامدهای آن به روابط عاطفی و اجتماعی هم کشیده می‌شود: زودرنجی، دشواری در برقراری ارتباط مؤثر با دیگران، واکنش‌های عاطفی سطحی یا غیرصادقانه و کاهش رضایت از کار و زندگی.
● «نخستین نشانۀ چندوظیفگی سمی معمولاً فشار روانی است. اگر سؤال ساده‌ای از طرف یکی از همکارانتان باعث شود دلتان بخواهد با تندی جوابش را بدهید، احتمالاً مغزتان بر اثر حواس‌پرتی‌های مداوم یا هجوم محرک‌های مختلف بیش از حد تحت فشار قرار گرفته است». نشانه‌های دیگری هم برای تشخیص این وضعیت وجود دارد، اما چطور می‌توان از چرخۀ چندوظیفگی سمی رها شد؟
● دقت کنید در طول روز چند بار سراغ تلفن همراهتان می‌روید. ببینید چقدر می‌توانید در سکوت بنشینید و هیچ کاری نکنید. تک‌وظیفگی را تمرین کنید؛ یعنی هر بار فقط روی یک کار تمرکز کنید و در هر لحظه تنها از یک دستگاه استفاده کنید. از خانه بیرون بروید و با طبیعت ارتباط برقرار کنید؛ حتی شده چند دقیقه پابرهنه روی چمن راه بروید! همچنین از ابزارهایی کمک بگیرید که دسترسی به دستگاه‌ها را محدود می‌کنند و زمان استفاده از صفحه‌نمایش‌ها را کاهش می‌دهند.
«Toxic multitasking is breaking your brain. Here’s how to take control»
نوشتۀ جولی کِر
۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ واشینگتن‌پست
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment