پایان Pax Americana ؟
#بابک_مینا
✒️هگل تصور می‌کرد تاریخ جهان در قلمرو ژرمنی پایان می‌یابد: قلمرویی که بر شکاف میان سوبژکتیو و ابژکتیو، زندگی اخلاقی (Sittlichkeit) و زندگی فردی، جدایی میان امر الهی و امر انسانی غلبه می‌کند. سربرآوردن نازیسم در «قلمرو ژرمنی تاریخ» به نوعی پایان هگل نیز بود، اما بدون شک پایان هگلی‌اندیشی نبود. فوکویاما در دهه نود با ترکیب کم و بیش التقاطی از افلاطون و هگل و نیچه قلمروی آمریکایی را پایان تاریخ اعلام کرد: سرانجام مدل دموکراسی لیبرال آمریکایی، یعنی دولت حداقلی، جامعه مدنی حداکثری با بیشترین آزادی اقتصادی و اجتماعی برای فرد پایان تاریخ است، از این به بعد همه می‌خواهند «آمریکایی» شوند و افقی نمی‌ماند جز حک و اصلاح همین مدل موجود. پس سرانجام روح در «آمریکا» به خانه خویش بازگشت و نه در حوزه آلمانی‌زبان، چرا که روح در آن اقلیم سخت بیمار شد و ظاهراً نشانی منزل اصلی‌اش را گم کرد. ملتی که روح جهان در آن متجسد می‌شود طبعاً حقوق امپریالیستی خود را دارد و می‌تواند بر دیگران سروری کند. اصولاً جنگ علیه عراق و افعانستان در سطح فلسفه تاریخ هگل به راحتی فهمیدنی و توجیه‌پذیر است. اما از حق نباید بگذریم که Pax Americana نسبت به Pax Britannica منصفانه‌تر بود و جایی برای کشورهای «جهان سوم» باز کرد. توسعه بخش بزرگی از «جنوب جهانی» مدیون سروری قلمروی آمریکایی بر جهان است. اما این روزها چه چیزی در حال وقوع است؟
مدلی که پایان تاریخ قلمداد می‌شود دیگر به پایان خود رسیده است. مهاجرت فزاینده و آش‌در‌هم‌جوش فرهنگی در آمریکا بیش از این تداوم‌‌پذیر نیست. در طرف دیگر صنعت‌زدایی و دورسپاری‌های گسترده طبقه کارگر را فقیر و ضعیف کرده است. پایه‌هایی که فرهنگ سیاسی آمریکا را می‌ساختند، جمهوری‌خواهی و مسیحیت، بسیار سُست شده‌اند. آمریکا در چنین وضعی از این به بعد گاو شیر ده نظم جهانی نخواهد بود و فقط منافع ملی خودش را دنبال خواهد کرد. شاید به جز اسرائیل منافع ملی هیچ بخشی از جهان، از جمله متحدان اروپایی، برای آمریکا اهمیت ندارد.
آن چه مدل آمریکایی خوانده می‌شود، دقیقاً چیزی است برخلاف دولت مطلوب هگل: جامعه مدنی پنهاور و دولت کوچک. در واقع – چنان که هگل خود نیز اشاره می‌کند، جامعه مدنی باقی‌مانده وضع طبیعی است، خصوصاً در آمریکا. بی‌جهت نیست آنارکو – کاپیتالیسم نخستین بار در اروپا زاده شد (مثلاً در آثار گوستاو دو مولیناری) اما فقط در آمریکا بود که به جریان فکری – سیاسی نسبتاً مهمی بدل شد. آمریکا سرزمین تن دادن به همه رؤیاهای لیبرالیسم است، سرزمینی لیبرال‌تر از لیبرالیسم! بحران آمریکا در یک کلمه یعنی بحران لیبرالیسم رادیکال در همه ابعاد سیاسی و اقتصادی خود. چنین مدلی دیگر نمی‌تواند سرپا بایستد. یا باید تغییر کند و یا باید منتظر آغاز زوال آن باشیم. ترامپ و ترامپیان آیا می‌توانند بحران درونی آمریکا مهار کنند؟ هنوز نمی‌دانیم. اما ترامپیسم می‌تواند برای نظم جهانی فاجعه باشد. هم اکنون بدیهیاتی که تقریباً در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم پذیرفته شده بود در حال نقض شدن است. اگر Pax Americana تمام شود، جهان خطرناک‌تری خواهیم داشت. جهانی چند قطبی و بسیار مستعد جنگ، چیزی شبیه به نیمه دوم قرن نوزدهم و دهه‌های اول قرن بیستم.✒️
🔴Ellinne
#بابک_مینا
✒️هگل تصور می‌کرد تاریخ جهان در قلمرو ژرمنی پایان می‌یابد: قلمرویی که بر شکاف میان سوبژکتیو و ابژکتیو، زندگی اخلاقی (Sittlichkeit) و زندگی فردی، جدایی میان امر الهی و امر انسانی غلبه می‌کند. سربرآوردن نازیسم در «قلمرو ژرمنی تاریخ» به نوعی پایان هگل نیز بود، اما بدون شک پایان هگلی‌اندیشی نبود. فوکویاما در دهه نود با ترکیب کم و بیش التقاطی از افلاطون و هگل و نیچه قلمروی آمریکایی را پایان تاریخ اعلام کرد: سرانجام مدل دموکراسی لیبرال آمریکایی، یعنی دولت حداقلی، جامعه مدنی حداکثری با بیشترین آزادی اقتصادی و اجتماعی برای فرد پایان تاریخ است، از این به بعد همه می‌خواهند «آمریکایی» شوند و افقی نمی‌ماند جز حک و اصلاح همین مدل موجود. پس سرانجام روح در «آمریکا» به خانه خویش بازگشت و نه در حوزه آلمانی‌زبان، چرا که روح در آن اقلیم سخت بیمار شد و ظاهراً نشانی منزل اصلی‌اش را گم کرد. ملتی که روح جهان در آن متجسد می‌شود طبعاً حقوق امپریالیستی خود را دارد و می‌تواند بر دیگران سروری کند. اصولاً جنگ علیه عراق و افعانستان در سطح فلسفه تاریخ هگل به راحتی فهمیدنی و توجیه‌پذیر است. اما از حق نباید بگذریم که Pax Americana نسبت به Pax Britannica منصفانه‌تر بود و جایی برای کشورهای «جهان سوم» باز کرد. توسعه بخش بزرگی از «جنوب جهانی» مدیون سروری قلمروی آمریکایی بر جهان است. اما این روزها چه چیزی در حال وقوع است؟
مدلی که پایان تاریخ قلمداد می‌شود دیگر به پایان خود رسیده است. مهاجرت فزاینده و آش‌در‌هم‌جوش فرهنگی در آمریکا بیش از این تداوم‌‌پذیر نیست. در طرف دیگر صنعت‌زدایی و دورسپاری‌های گسترده طبقه کارگر را فقیر و ضعیف کرده است. پایه‌هایی که فرهنگ سیاسی آمریکا را می‌ساختند، جمهوری‌خواهی و مسیحیت، بسیار سُست شده‌اند. آمریکا در چنین وضعی از این به بعد گاو شیر ده نظم جهانی نخواهد بود و فقط منافع ملی خودش را دنبال خواهد کرد. شاید به جز اسرائیل منافع ملی هیچ بخشی از جهان، از جمله متحدان اروپایی، برای آمریکا اهمیت ندارد.
آن چه مدل آمریکایی خوانده می‌شود، دقیقاً چیزی است برخلاف دولت مطلوب هگل: جامعه مدنی پنهاور و دولت کوچک. در واقع – چنان که هگل خود نیز اشاره می‌کند، جامعه مدنی باقی‌مانده وضع طبیعی است، خصوصاً در آمریکا. بی‌جهت نیست آنارکو – کاپیتالیسم نخستین بار در اروپا زاده شد (مثلاً در آثار گوستاو دو مولیناری) اما فقط در آمریکا بود که به جریان فکری – سیاسی نسبتاً مهمی بدل شد. آمریکا سرزمین تن دادن به همه رؤیاهای لیبرالیسم است، سرزمینی لیبرال‌تر از لیبرالیسم! بحران آمریکا در یک کلمه یعنی بحران لیبرالیسم رادیکال در همه ابعاد سیاسی و اقتصادی خود. چنین مدلی دیگر نمی‌تواند سرپا بایستد. یا باید تغییر کند و یا باید منتظر آغاز زوال آن باشیم. ترامپ و ترامپیان آیا می‌توانند بحران درونی آمریکا مهار کنند؟ هنوز نمی‌دانیم. اما ترامپیسم می‌تواند برای نظم جهانی فاجعه باشد. هم اکنون بدیهیاتی که تقریباً در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم پذیرفته شده بود در حال نقض شدن است. اگر Pax Americana تمام شود، جهان خطرناک‌تری خواهیم داشت. جهانی چند قطبی و بسیار مستعد جنگ، چیزی شبیه به نیمه دوم قرن نوزدهم و دهه‌های اول قرن بیستم.✒️
🔴Ellinne
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment