فناوریهای ارتباطاتی و آیندهای که زود فرا میرسد
| بخشی از نوشتار بلند مسعود زمانی، آینده پژوه درباره حریم خصوصی و فناوریهای ارتباطاتی
کمپانیهایی مانند «گوگل» و «فیسبوک» بر افکار انسان تسلط دارند. شوخی رایجی وجود دارد مبنی بر اینکه گوگل آگهی استخدام داده، اما در آن عنوان کرده نیازی به رزومه نیست چراکه ما خودمان میدانیم بهتر است چه کسانی را استخدام کنیم. گوگل حتی از این مرز نیز عبور کرده است و کسی نمیتواند بگوید عمل خصوصی ناشی از افکار من چیزی است که متعلق به من است. شبکههای اجتماعی و دادههایی که ما خودمان در اختیار این شبکهها گذاشتهایم، در ترکیب با الگوریتمها، علوم داده و هوش مصنوعی یک وضعیت هیبری را رقم زدهاند. یعنی آن چیزی که تصور میکنیم فقط خودمان میدانیم ممکن است در اختیار شرکتها و دولتها نیز باشد.
واقعیت این است که ما حتی از این مرحله که شرکتها ما را بهتر از خودمان میشناسند عبور کردهایم و در مسیری جدید پا گذاشتهایم. برای مثال، اکثر سایتها، موتور پیشنهاددهنده دارند. نقطهقوت پلتفرمهای محتوایی مانند «نتفلیکس» و «یوتیوب» همین موتور پیشنهاددهنده است، چراکه بعد از گوش دادن به ده آهنگ، یازدهمین آهنگ را پلتفرم به شما پیشنهاد میدهد و از نقطهای به بعد شما را در مسیری قرار میدهد که انگار ارادهای برای انتخابش ندارید و بهجای اینکه ما انتخاب کنیم، در حال انتخاب شدن هستیم. این یعنی کسی از حریم ذهن و علایق من عبور کرده، در ذهن من نشسته است، بهجای من تصمیم میگیرد، انتخاب میکند و حتی ممکن است خودش را به من تحمیل و سوگیری ایجاد کند تا محتوایی خاص را نبینم.
چشمانداز پیش رو کاملاً وابسته به این است که جامعهای که در آن در حال صحبت درباره حریم خصوصی هستیم چقدر نسبت به این مفاهیم پختگی و بلوغ داشته باشد. رسانهها بایستی که مدام درباره این موضوع با مخاطبان صحبت کنند و بگویند این مسئله روند است و نمیشود کاری کرد مگر اینکه اینترنت را قطع کنید. حتی در این حالت نیز نمیتوانید در برابر ضبط شدن صدا و تصویرتان در فضای عمومی مقاومت کنید. نرمافزارهای زیادی نیز وجود دارند که بر اساس آنالیز صدای افراد حتی درباره دروغگویی یا عدم دروغگوییشان نیز اطلاعات میدهند.
اگر دستگاهی با اطمینان صد در صد بتواند تشخیص دهد چه کسی دروغ میگوید چه کسی راست، باید سیستم قضایی و وکیل و قاضی نیز عوض شوند. شاید بتوانید موبایلتان را خاموش کنید و در شبکههای اجتماعی حضور نداشته باشید، اما نمیتوانید در برابر تکنولوژیای که شما را از بیرون میبیند و آنالیز میکند که چقدر قابل اعتماد هستید یا نه مقاومت کنید. هرچند که اطمینان دارم دولتهای توتالیتر بهشدت از این مسئله استفاده خواهند کرد و مردم در دنیا حداقل تا مدتی رنج خواهند کشید، تصور میکنم بشر به این مسئله نیاز دارد و نگاه خودسرکوبی و خودسانسوری شاید حذف شود و به همین دلیل مسیری که در آن قرار گرفتهایم لااقل برای من خوشحالکننده است.
✅ @karkhone