|ماریانا مازوکاتو
❞..برخی از سازمانهای عمومی نظیر مرکز پژوهشهای پیشرفتهی دفاعی (DARPA) در ایالات متحد، که نقش بنیادینی در آفرینش اینترنت ایفا کردند، تنها به کارِ اصلاح "کژکارکردیهای بازار"، انگیزهبخشیدن به کسبوکارها و یا ریسکزدودن از آنها گمارده نشده بودند. آنها نهادهایی "مأموریتمحور" بودند؛ بدین معنا که شرایط خاصّ جنگ سرد، معضلاتی را پیش رویشان قرار داده بود و آنها هم به دنبال راهکاری برای حلّ این معضلات بودند.
به عنوان مثال، تکنولوژی اینترنت با هدف امکان مخابرهی ارتباطات برای ماهوارهها به وجود آمد؛ یا تکنولوژی GPS بدین خاطر به وجود آمد که نیروی دریایی ایالات متحد بتواند در شرایط جنگی، کشتیهای متخاصم رو با دقّت بیشتری مکانیابی کند.
بنابراین، چنین اهدافی که از بطن شرایط جنگ سرد پدید آمدند، به پیامدهایی جانبی برای آن تکنولوژیها (GPS و اینترنت و..) منتهی شدند. امروزه چیزی به نام تکنولوژی «نرمافزار» نداشته بودیم اگر در میانهی قرن بیستم، دولت آمریکا در پروژهی فرود آوردن انسان بر روی کرهی ماه سرمایهگذاری نمیکرد. [تکنولوژی نرمافزار، پیامد جانبی سرمایهگذاری در پروژهی ارسال انسان به سوی ماه بوده].
به همین خاطر، پرسش اساسی امروز باید این باشد که معضلاتی که شرایط کنونی پیش روی ما قرار داده و ما را ملزم میکند که مشابه زمان جنگ سرد، به گونهای مأموریتمحورانه راه حلی برای آنان پیدا کنیم، چه چیزهایی هستند.
ما ۱۷ هدف بنیادین در برنامهی اهداف توسعهی پایدارِ (SDGs) سازمان ملل داریم. اینها اهدافی نیستند که از 'بالا به پایین' بدست عدهای کارشناس ملالآور طراحی شده باشد. اینها برونداد گفتوشنودهای گستردهای در سراسر جهان هستند که سازمان ملل بسترش را فراهم کرده بود. تنها با گفتوشنود در محافلی نظیر داوس، یا حرف زدن دربارهی نئولیبرالیسم و امثالهم نمیتوان این اهداف را محقق کرد. تحقق این اهداف با این پرسش آغاز میشود که خطّ سیر سرمایهگذاریای که لازم داریم چیست؟ زنجیرهی ارزشِ تغییرات مدنظرمان که به آن نیاز داریم چه چیزهایی هستند؟ و چگونه میتوانیم یک همکاری و همافزایی کارآمد میان بخش عمومی و خصوصی در راه تحقق این اهداف داشته باشیم.
اگرچه برخی از پروژههای همکاری بخش عمومی - خصوصی (نظیر طرحهای تأمین مالی خصوصیِ پروژههای دولتی یا PFI) که در بریتانیا اجرا شدند، تا حد زیادی نهادهای عمومی کشور، از جمله بهداشت و درمان عمومی را از بین بردند، اما باید حواسمان باشد که از "هر" نوع همکاری عمومی - خصوصی بیزار نباشیم.
به عنوان مثال، فرود آوردن انسان بر روی کرهی ماه، صرفاً دستاورد سازمان ناسا نبود. سرمایهگذاری کمپانیهای خصوصی (نظیر جنرال الکتریکس، هانی ول، موتورلا) هم در این پروژه نقش بارزی ایفا کردند، اما آنها به این خاطر وارد پروژه شدند که سازمان ناسا، به واسطهی قراردادهای خرید دولتی، از آنها دعوت به عمل آورده بود، و در عین حال اهدافی با راهبری نیرومند دولت را هم در رأس پروژه قرار داده بود.
تجارب 'پایین به بالا'ی فراوانی (مشابه پروژه ارسال انسان به سوی ماه) وجود دارند که هدفشان نه تجاریسازی، و یا فراهمسازی محیط مناسب کسبوکار، که همافزایی سمبلیک و همیارانه میان بخش عمومی و خصوصی در جهت دستیابی به یک مقصد خاص طراحی شده بودند.
و شوربختانه بسیاری از سیاستهایی که امروزه تجربه میکنیم - نظیر کمکهزینهها، وامها و بستههای نجات مالی که بدون قید و شرط به بخش خصوصی میپردازیم - در چارچوب مشابه سیاستهایی که در گذشته داشتیم (نظیر پروژهی آپولو) تعریف و طراحی نشدهاند. این سیاستها به منظور دستیابی همیارانهی بخش عمومی و خصوصی به یک هدف بخصوص تنظیم نشدهاند، و قید و شرط سفتوسختی هم در آنها لحاظ نشده است. این سیاستها بیشتر با این هدف تنظیم شدهاند که صرفاً بیاییم بخش خصوصی را به فلان رستهی اقتصادی (نظیر پیمایش فضا، که اخیراً هم بخش خصوصی پا به عرصه گذاشته) وارد کنیم. ما تصور میکنیم ورود بخش خصوصی به فلان رستهی اقتصادی به تنهایی یک هدف غاییست و فراموش کردهایم که هدف درست [همیاری و همافزایی بخش عمومی و خصوصی در مسیر خلق نوآوریهای تحولآفرینی نظیر پروژهی آپولو] چیست..❝
✅ @karkhone