✳️ تئوفوریات ( خدای نام ها )
❇️ محمدمهدی یزدانی
❇️ در «نام‌شناسی» (انوماستیک) شاخه‌ای وجود دارد تحت‌عنوان «خدای‌نام‌ها» که در آن نام‌هایی را که دارای لفظ «خدا» هستند، بررسی می‌کنند. جالب است که در زبان‌های مختلف نامی داریم که معنایش «داده‌شده از سوی خداوند» و «هدیهٔ خداوند» و «خداداد» است. ذیلاً چند نام را آورده‌ام.
برخی از صورت‌های زیر ترجمهٔ لفظی از زبانی دیگر هستند؛ مثلاً واژهٔ «باگدان» مشترک در زبان‌های اسلاوی، مرکب است از «бог»([بُخ/بُغ]، برگرفته از «بَغ» (بِیگ) ایرانی به‌معنای «خدا» و هم‌ریشه با «بَخت» فارسی نو)؛ و «دان» به‌معنای «داده‌شده»، «عطاشده»، و «بوگدان/باگدان» کالک (گرده‌برداری) از «فئودوتوس» یا «فئودوت» یونانی به‌معنای «هدیهٔ خدا(یان)» و «خداداد» است. یا «فئودور» که «فئو» همان «تئو» است، هم‌ریشه با «دیو» فارسی به‌معنی «خدا» (به واژه‌های «تئوکراسی» و «آتئیست» دقّت کنید). «فئودور» صورتی از «فئودوت» یونانی است.
«خداداد»های اروپایی غالباً صورتی از یونانی و لاتین هستند.
— تئودور (صورت آلمانی «فئودوت» یونانی)
— فئودوتوس/فئودوت(ر)(یونانی؛ صورت اول احتمالاً مربوط به یونان پولیتئیست (چندخدا) است و صورت دوم به یونان مسیحی)
— باگدان (روسی و اوکراینی و بلاروسی)
— فیودار (روسی ← اقتباس از یونانی)
— بوهدان (چکی)
— میثرداتا (فارسی باستان)
— مهرداد (فارسی نو؛ مهر=میثرَ=خدای دوستی و پیمان)
— تیرداد (؟) (تیر (تیشتر): ایزد باران)
— خداداد (فارسی نو)
— بغداد (ایرانی (فارسی میانه(؟)))
— عطاءاللّٰه (عربی(؟) و فارسی)
— اللّٰه‌ورْد (ترکی-عربی؛ وِرد: داده‌شده، هدیه‌داده‌شده)
— خداوِرْد (ترکی-فارسی)
— بُژیدار (بلغاری)
— دییُدُنه (فرانسوی)
— دُناتو (ایتالیایی)
— ماتیتیاهو (عبری(=هدیه‌ی یهوه=خدا) ← «ماتوِیْ» در روسی؛ «ماتیوش» در لهستانی؛ «ماتیوس» در آلمانی؛ «مَتیو» در انگلیسی؛ «مَتِئو» در ایتالیایی)
— دئودات (لاتین)
— ناتانائیل (عبری؛ ناتان (داده‌شده، هدیه‌شده) + ئیل (خدا))
— دارافِیا (یونانی و روسی)
— جاناتان (انگلیسی؛ صورتی از «ناتانائیل» عبری)
— آستواتساتور (ارمنی)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ محمدمهدی یزدانی
❇️ در «نام‌شناسی» (انوماستیک) شاخه‌ای وجود دارد تحت‌عنوان «خدای‌نام‌ها» که در آن نام‌هایی را که دارای لفظ «خدا» هستند، بررسی می‌کنند. جالب است که در زبان‌های مختلف نامی داریم که معنایش «داده‌شده از سوی خداوند» و «هدیهٔ خداوند» و «خداداد» است. ذیلاً چند نام را آورده‌ام.
برخی از صورت‌های زیر ترجمهٔ لفظی از زبانی دیگر هستند؛ مثلاً واژهٔ «باگدان» مشترک در زبان‌های اسلاوی، مرکب است از «бог»([بُخ/بُغ]، برگرفته از «بَغ» (بِیگ) ایرانی به‌معنای «خدا» و هم‌ریشه با «بَخت» فارسی نو)؛ و «دان» به‌معنای «داده‌شده»، «عطاشده»، و «بوگدان/باگدان» کالک (گرده‌برداری) از «فئودوتوس» یا «فئودوت» یونانی به‌معنای «هدیهٔ خدا(یان)» و «خداداد» است. یا «فئودور» که «فئو» همان «تئو» است، هم‌ریشه با «دیو» فارسی به‌معنی «خدا» (به واژه‌های «تئوکراسی» و «آتئیست» دقّت کنید). «فئودور» صورتی از «فئودوت» یونانی است.
«خداداد»های اروپایی غالباً صورتی از یونانی و لاتین هستند.
— تئودور (صورت آلمانی «فئودوت» یونانی)
— فئودوتوس/فئودوت(ر)(یونانی؛ صورت اول احتمالاً مربوط به یونان پولیتئیست (چندخدا) است و صورت دوم به یونان مسیحی)
— باگدان (روسی و اوکراینی و بلاروسی)
— فیودار (روسی ← اقتباس از یونانی)
— بوهدان (چکی)
— میثرداتا (فارسی باستان)
— مهرداد (فارسی نو؛ مهر=میثرَ=خدای دوستی و پیمان)
— تیرداد (؟) (تیر (تیشتر): ایزد باران)
— خداداد (فارسی نو)
— بغداد (ایرانی (فارسی میانه(؟)))
— عطاءاللّٰه (عربی(؟) و فارسی)
— اللّٰه‌ورْد (ترکی-عربی؛ وِرد: داده‌شده، هدیه‌داده‌شده)
— خداوِرْد (ترکی-فارسی)
— بُژیدار (بلغاری)
— دییُدُنه (فرانسوی)
— دُناتو (ایتالیایی)
— ماتیتیاهو (عبری(=هدیه‌ی یهوه=خدا) ← «ماتوِیْ» در روسی؛ «ماتیوش» در لهستانی؛ «ماتیوس» در آلمانی؛ «مَتیو» در انگلیسی؛ «مَتِئو» در ایتالیایی)
— دئودات (لاتین)
— ناتانائیل (عبری؛ ناتان (داده‌شده، هدیه‌شده) + ئیل (خدا))
— دارافِیا (یونانی و روسی)
— جاناتان (انگلیسی؛ صورتی از «ناتانائیل» عبری)
— آستواتساتور (ارمنی)
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment