میراث خوران ژینا نزدیک به چهار سال از خیزش #زن_زندگی_آزادی
میگذرد و در این مدت، رفتار جریان اصلاحطلب نسبت به آن همواره محل نقد بوده است. واکنش اولیهٔ این جریان با تأخیر و تردید همراه بود، چون با جنبشی خودجوش و بدون رهبری متمرکز روبهرو شده بود که در چارچوبهای شناختهشدهٔ اصلاحطلبی نمیگنجید. آنچه پس از آن رخ داد، از نگاه منتقدان، تلاشی برای ترجمهٔ شعار ساختارشکن جنبش به مطالباتی حقوقی و تدریجی در دل نظام موجود بود. تلاشی که ریشه در نگرانی از دست دادن پایگاه اجتماعی و رأی، بهویژه در میان زنان و نسل جوان، داشت.
از این زاویه، زن، برای بخشی از اصلاحطلبان به آخرین سرمایهٔ سیاسی باقیمانده بدل شده بود. سرمایهای که حفظ آن، در غیاب دستاورد در حوزههای دیگر، برای بقای این جریان در رقابت با اپوزیسیون برانداز ضروری مینمود. این الگو تازه نبود: جنبش دانشجویی ۱۸ تیر و جنبش سبز نیز پیشتر با همین رویکرد، هدایت انرژی اعتراضی به سمت صندوق رأی و بهحاشیهراندن بخش رادیکالتر با اتهام افراط،مواجه شده بودند.
چند نمونهٔ عینی آن مبتوانم به توصیهٔ پزشکیان در همان هفتهٔ اول به پرهیز از تنش و پیگیری قانونی خواستهها؛ بیانیهٔ حزب کارگزاران که اعتراضات را ابزاری برای بهرهگیری در جهت اصلاح امور، تعریف کرد نه جنبشی مستقل و یا بازخوانی محمد فاضلی از خواست معترضان صرفاً بهعنوان طلب ثبات و مهمتر از همه، کاندیداتوری پزشکیان در انتخابات ۱۴۰۳ که آشکارا برای جذب نسل معترضِ ۱۴۰۱ به پای صندوق طراحی شد اشاره کنم.
اما با افت مشارکت نسبت به دورهٔ پیش شکست خوردو بی توجهی به گفتمانهای ساخته شده همه نشانهای از بیاعتمادی این نسل به اصلاحطلبان حکومتی بو .
در کنار این روایت، برخی ناظران مواضع محتاطانهٔ اصلاحطلبان را نه منفعتطلبی، بلکه تلاشی برای کاهش هزینهٔ سرکوب میدانستند که در ادامه کنش انها به سرکوب خونبن دیماه روشن شد در بطن این خواست نه ان بود و نه این.
از آنجا که این جنبش از ابتدا فاقد رهبری متمرکز بود، هیچ جریانی نه اصلاحطلبان و نه اپوزیسیون برانداز نتوانست بهطور کامل بر روایت آن مسلط شود. اما انچه امروز انچه امروز مصادره خوانده میشود را میتوان به رقابتی چندجانبه بر سر سرمایهٔ نمادین یک خیزش خودجوش تفسیر کرد که تصویر اعتراض و استمرار در مقاومت و مبارزه را به صفحات تاریخ ایران اضافه کرد.
#زن_زندگی_آزادی
🆔@azambahramiran