روایت مهندس بازرگان از بدگویی ها علیه دولت (8/4)
باید مسئله ترافیک را حل کرد...
برنامه صحیح اگر دولت بخواهد اجرا کند این است که اتفاقا از شهرستانها شروع کنند و نه تنها شهرستانها بلکه از دهات اول برای دهات، آنها کمبودشان هم خیلی بیشتر است. از آنجا شروع کنیم بعد بیاییم شهرستانها بعد بیاییم تهران. ببینید کاری که با دستپاچگی و با عجله باشد، دستوری باشد یک همچین چیزهایی تویش درمیآید. این مسئله مجانی بودن اتومبیل البته هنوز مثل اینکه امر نفرمودند، خواستند، سر و صداش درآمده، خب آنجا عرض شد حضور انورشان که پنج زار پول اتوبوس ندادن دردی را دوا نمیکند، ترافیک شهر باید درست بشود. آن بابای بیچاره پنج زار که سهل است حاضر است پنج تومان هم بدهد که زود به دکانش و به کارش و به ادارهاش و به مزرعهاش و به کارخانهاش برسد، ترافیک خراب است و همه را هم ناراحت کرده. ما باید مسئله ترافیک را حل کنیم.
اتفاقا یکی از سروران عزیز و عالیقدر که آنجا تشریف داشتند ایشان هم مثل ما زبانشان باز شد و گفتند که عرض کردم اگر اتوبوس را مجانی کنیم ترافیک بدتر میشود. من اولین کسی بودم که در سال ۱۳۲۷ در کانون مهندسین درباره مسئله ترافیک شهر سخنرانی کردم که در مجله صنعت چاپ شد و طرح دادم که چه باید کرد و راه اساسیاش چیست آن هم در موقعی که ترافیک اصلا به اندازه سنگینی حالا نبود. بعد از خروج از زندان در سال ۱۳۴۶ رئیس دولت سازمان برنامه که از پروژه قبلی من خوشش آمده بود گفت این پروژه را دوباره بیاور و تجدید نظر کن تا آن را عمل کنیم. دومرتبه نشستند روی پروژه که پروژه هم وسیع بود و راحت، اما در آن زمان البته هر چیزی را میبایست شاه میپسندید و دستور میداد البته من نمیخواستم این پروژه به اسم من دربیاد و با اسم من عمل شود حالا یا آن آقا جرأت نکرد، ترسید، چون به هر حال اسم من میآمد و این مسئله را به شرف عرض برساند یا به شرف عرض رساند و ایشان روی لجاجت و کینه و یا شاید روی مشارکتی که با کمپانیهای خارجی که پروژههای دیگر داشتند داشت، این را نپذیرفت. سال بعد که در شهر پشت ترافیک گیر میکردیم که البته از حالا خیلی کمتر بود یک طرح صد درصد انقلابی داشتم به مهندسی که از خودم جوانتر بود گفتم که او گفت صداشو درنیار که دوباره به زندانت میاندازند، چراکه این طرح مخالف آنهاست، چون آنها میخواهند به دنیا بگویند که آقا وسایل تجمل و تفریح و ماشین ساختیم که مردم راحت باشند، حالا تو میخوای یک طرحی بدی که مردم از ماشیناشون استفاده نکنند، دومرتبه اتوبوس سوار شوند.
خلاصه به نصیحت این مهندس جوان گوش کردیم و صدای این طرح را درنیاوردیم.
اتوبوس به جای ماشین شخصی
آن شب خدمت آقا این طرح را عرض کردم که خیلی ساده است در ساعاتی از روز مثلا ۸ صبح تا ۷ شب در محدودهای از شهر تهران مثلا از خیابان شوش تا خیابان تختجمشید [طالقانی کنونی]یا تختطاووس عبور و مرور تمام ماشینهای شخصی را که یک نفر پشت رل مینشیند و ده متر مربع را اشغال میکند قدغن شود. تمام شهر مخصوص و منحصر به اتوبوسی شود که با ۱۵ متر مربع اشغال جا ۷۰ نفر را میبرد و یا صد نفر را میبرد و بعد تاکسیها، به این ترتیب با همین اتوبوسهایی که داریم پانصد تا هم از ارتش بگیریم و تعدادی هم سفارش بدهیم همه مردم به موقع به جاشون و به خانهشون میرسند.
حالا بیاییم این پروژه را پیاده کنیم چه مزاحمتها و چه مخالفتهایی به همراه خواهد داشت. خوب ما کار انقلابی میخواهیم بکنیم و شهرداری دنبال این طرح است، اما آسان نیست. مضافا به اینکه برای پیاده کردن چنین طرحی که خیلی ساده به نظر میآید، باید اینقدر پارکینگ در نقاط مختلف شهر ساخته شود، هزار پیشبینی باید بشود و کار آسانی نیست.
✅ @karkhone