'جایی که منجلاب گه است دم از اصلاح زدن خیانت است اگر به یک تکه ان انتقاد شود قسمت‌های دیگر تبرئه می‌شوند'
'از زمان یغمای جندقی که شعر زن‌قحبه را برای مردان سروده تاکنون به همین حال مانده است'

این جمله و بسیاری دیگر از حرف‌های مشهور هدایت بیشتر از آنکه از دل کتاب و کتابت هدایت آمده باشد از حرف‌ها و نامه‌های خصوصی هدایت بیرون آمده. آدم‌ها در محافل و کافه‌ها بین دوستان و آشنایان حرف‌های زیادی می‌زنند اما وقتی پای قلم و کتابت می‌رسد دقت و نظرشان آن است که باید باشد. هدایت در این بیغوله و زمان لختی‌های خیابان‌های تهران آنقدر خوش‌تیپ و عیان بود که اگر نویسنده هم نبود هر کس حرفی درباره‌اش می‌زد چه برسد به اینکه در ایران و جهان در زمانه خودش شناخته و معتبر شد. اما به قول خودش نه ناشری داشت و نه خواننده‌ای( هنوز هم!!) و آنچه که از او و بسیاری درباره او گفته‌اند از میان حرف‌هایش است نه صرفا قلمش.
زمانی که به قائد پیشنهاد مصاحبه درباره هدایت را دادم گفتم آن برندگی و طنز و صراحت که در زبان شماست بیشتر از هر نویسنده‌ای در هدایت دیده‌ام. وقتی با علی صدر کار را پیش بردیم و به انتها رساندیم بعضی از نظرات قائد مثل همیشه تیزبینانه و تامل‌برانگیز بود اما وقتی به نظر قائد درباره بوف کور و لوس و ننر بودنش رسید به نظرم نیاز به بحث مفصل‌تری داشت. راضی نبودن به وضع موجود و نپذیرفتن جمع و حتی غر زدن از شهر و آدم‌هایی که نه او را می‌فهمیدند و نه می‌خواندند به نظرم خواسته هر نویسنده و در ذات هنر است و بیرون پریدن از جمع مردگان(حال یا آن را منجلاب گه و خلا بنامی یا مثل جویس بیقواره و فریبکار و دزد) تنها راه نجات و حتی بهتر کردن این وضعیت است.
بعضی آثار هدایت کابوس‌واره‌ای است که هر انسانی در هر کجای جهان می‌تواند تجربه کند و پیشین و پسین زیادی در ادبیات دارد و بعضی از آن پر از شوخی و طنز و دست‌انداختن آدم‌های اطرافش است. با خواندن آثار هدایت می‌توان به فراز و فرود ذهن و جهانش پی‌برد و آزاری که از جهان اطرافش می‌دید اما حیف که در این بیغوله لفظ است که خوشایند است نه معنا.
ایرانی هر چه ندارد کون‌گشادی را به حد اعلا دارد و روده‌ای دراز برای زدن حرف بی‌پشتوانه و مفت اما دریغ از خواندن و خریدن یک کتاب برای نظر دادن و پرسیدن. آثار هدایت هنوز هم خوانده نمی‌شود اما همه درباره‌اش نظر می‌دهند به قول #قائد:
در این مملکت سه میلیون نفر سحری می‌خورند اما سی میلیون نفر افطار می‌کنند. ساعتها افراط در بلعیدن زولبیا‌ بامیه و کشک‌بادمجان شامگاهی البته آسانتر از سحرخیزی برای طاعت و عبادت.
#مهدی_فاتحی