معاصریتِ خاشقچی و هزار و یک شب
میثم علیپور
بازخوانی عناصر تصویری و روایی مستتر در پوسترها و اخبار مربوط به جمال خاشقجی با اتکا به داستانهای هزارویکشب و تصویرسازیهای صنیعالملک
صفر-
زمان زیادی نمیگذرد از روزهای ابتدایی اکتبر[۱]، و از آشناییمان با چهرهای که حضورش/غیابش سبب شده تا جامعهی جهانی رودرروی وجدانِ خفتهی خویش قرار بگیرد؛ از خبر غیبت، و نهایتن قتل کسی با نامِ «جمال خاشقجی» در «حریم»ِ دیوارهای سفارت عربستان در استانبول. آری، زمان زیادی نمیگذرد از تکرارِ سبعیتِ بیزمانِ قدرتِ شرقی، و بیداریهای زماندار (و گاهگاهی) مردمانش؛ که خبرش کوتاه بود: «روزنامهنگار منتقد سعودی ناپدید شده است»، و سبب شد تا در همین اندکزمان، سیاسیکاریهای ترکیه، عربستان، روسیه و امریکا از یکسو، و از سویی دیگر، حضور آنان که «مردم» مینامیمشان، در کنار و در حمایت از زنی «خدیجه»نام که در جستجوی سرنوشت معشوقش برآمده بود، کمپینهایی حقوق بشری برپا شود تا فراموش نکنیم، و نگذاریم فراموش شود که ما انسانیم و صاحب حق حیات[۲] (تصویر یک). با اینهمه اما به دور از هیاهوی رسانهای شرق و غرب باید ابتدا «از خود» بپرسیم که چه اتفاقی برای «فیگور»ِ جمال خاشقجی افتاده است؟ آیا، و چگونه، خاشقجی تبدیل شده است به یک مرده[۳]؟ متن پیشرو قصد دارد تا در مقام مخاطبِ اتفاق، و نه مصرفکنندهی اخبار، معنای «عدالت برای جمال»[۴] را محقق کند.
@zeitoonsاز پس اتفاقات اخیر، اخباری که نوع قتل و نحوهی برنامهریزی و برخوردِ آمران و عاملان را با مقتول فاش میکرد، این سوال را در ذهنمان بیدار کرد که در مردن بهمثابهی خودِ «مردن»، میان جهان قدیم و جهان جدید آیا تفاوتی رخ داده است؟ یعنی در فعلِ چگونه مردن، و یا در حقِ قبول مرگ و حقِ ردِ آن، آیا مردمِ امروز اختیاری متفاوت با گذشتگانِ خود دارند؟ به زبانی دیگر، بعدِ آنهمه پیشرفتهای مدنی و پزشکی، رشد اجتماعی و علمی که ادعای ساختنِ جهان امروز را دارد آیا هنوز مرگ بهمانند اسلافمان به ما نزدیک میشود؟ آیا ما و مرگ معاصر یکدیگریم؟
https://tinyurl.com/y253ejwqمتن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/68092