📃 ویژگی دیکتاتورمآبانه، ضددموکراتیک و سوسیالیستی دخالتگرایی (۱) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
❃ بسیاری از هواخواهان دخالت دولت در اقتصاد، هنگامیکه میشنوند که گفته میشود با توصیه به دخالتگرایی، گرایشهای ضددموکراتیک و دیکتاتورمآبانه را بالوپر میدهند و به پا گرفتن سوسیالیست اقتدارگرا کمک میکنند، سردرگم و حیرتزده میشوند. در برابر این حرف، به اعتراض میگویند که از جان و دل به دموکراسی باور دارند و با استبداد و سوسیالیسم مخالفند. هدفی که در سر دارند، تنها بهبود وضع زندگی فقرا است. میگویند که تحت تأثیر ملاحظات مربوط به عدالت اجتماعی قرار دارند و دقیقاً به این خاطر از توزیع عادلانهتر درآمد پشتیبانی میکنند که حفظ کاپیتالیسم و پیامد یا روبنای سیاسی آن یعنی دولت دموکراتیک را در سر دارند.
❃ چیزی که این افراد درک نمیکنند، آن است که طرحهای گوناگون پیشنهادی آنها نمیتوانند نتایج منفعتآوری را که مدنظرشان است، پدید آورند. در برابر، وضعیتی را به بار میآورند که از نگاه هواخواهان این طرحها بدتر از وضعیتیاند که پیشتر وجود داشت و این برنامهها برای تغییر در آن طراحی شدلت که با شکست در نخستین اقدام دخالتی خود روبهرو شده، برای جبران آثار دخالتش در بازار و بازگشت به اقتصاد آزاد آماده نباشد، باید نظارتها و محدودیتهای بیشتر و بیشتری را بر طرح نخست خود بیفزاید. دولت با پیشروی گامبهگام در این مسیر، دستآخر به جایی میرسد که آزادی اقتصادی افراد در آن یکسره از میان رفته است. سوسیالیسم آلمانی یا Zwangswirtschaft نازیها پدیدار میشود.
❃ اجازه دهید با تحلیلی از مساله خاص کنترلهای قیمتی، این موضوع را بیشتر توضیح دهیم. اگر دولت بخواهد کاری کند که پدر و مادرهای فقیر بتوانند شیر بیشتری برای کودکان خود فراهم کنند، باید شیر را در قیمت بازار خریده و در قیمتی کمتر و با مقداری ضرر به این افراد فقیر بفروشد. این ضرر میتواند از محل درآمدهای مالیاتی پوشش داده شود، اما اگر دولت صرفاً قیمت شیر را در نرخی کمتر از قیمت بازار تعیین کند، نتیجه حاصل بر خلاف اهدافی خواهد بود که در سر دارد. تولیدکنندگان حاشیهای برای پرهیز از ضرر، از کسبوکار تولید و فروش شیر بیرون میروند. شیر کمتری در دسترس مصرفکنندگان خواهد بود، نه بیشتر. این نتیجه بر خلاف مقاصد دولت است. دولت به این خاطر پا به این ماجرا گذاشت که شیر را یک نیاز ضروری و حیاتی میدانست و نمیخواست عرضه آن را کمتر کند.
❃ حال دولت دو گزینه در پیش دارد یا باید از هرگونه تلاشی برای کنترل قیمتها دست بشوید یا باید اقدام دومی را نیز بر طرح نخست خود بیفزاید یا به بیان دیگر قیمت عوامل ضروری برای تولید شیر را نیز تعیین کند. در این صورت همین داستان دوباره در سطوح بعدی تکرار خواهد شد. دولت دوباره وادار میشود که قیمت عوامل مورد نیاز برای تولید عوامل لازم جهت تولید شیر را تعیین کند. به این ترتیب دولت باید پیشتر و پیشتر رود و قیمت تمام عوامل تولید انسانی (نیروی کار) و مادی را تعیین کند و یکایک کارآفرینان و کارگران را به ادامه کار در این قیمتها و دستمزدها وادارد. هیچ یک از شاخههای تولید نمیتواند از این فرآیند یکپارچه تعیین قیمتها و دستمزدها و از این نظم عمومی برای ادامه تولید کنار گذاشته شود. اگر برخی شاخههای تولید آزاد گذاشته میشدند، سرمایه و نیروی کار به آنها انتقال مییافت و عرضهی کالاهایی که دولت قیمتشان را کنترل میکند، کاهش مییافت. اما دقیقاً همین کالاها هستند که دولت برای ارضای نیازهای تودهها بسیار مهمشان میپندارد.