چه کسانی بعد از پیروزی انقلاب با احیای بورس مخالف بودند؟

| الله وردی رجایی سلماسی

من برای نگه داشتن بورس جلسات زیادی رفتم از سازمان برنامه و بودجه گرفته تا حضور آیت الله های قم. حتی در روزنامه های مختلف از جمله روزنامه کیهان بر علیه بورس می نوشتند من با همه آنها مصاحبه می کردم تا دیدگاه ها در مورد بورس تغییر کند که بالاخره با ارتباطاتی که با سازمان های مختلف داشتیم و دلایلی که آوردیم کار خود را کرد و خوشبختانه بورس در تاریخ ایران ماند.

بورس و اوراق بهادار تهران ، با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 تعطیل شد و مدت ها طول کشید تا مجددا احیاء شود . مسئولیت راه اندازی مجدد بورس بعد از انقلاب را الله وردی رجایی سلماسی عهده شد. این دوره از تاریخ بورس مورد بررسی قرار گرفته است:


پس با این ترتیب 11 سال از تاسیس بورس گذشت که انقلاب اسلامی ایران پیروز شد؛ در زمان انقلاب چه اتفاق هایی برای بورس تازه نفس افتاد؟

تا دوسال بعد از انقلاب یعنی از اواسط سال 1357 بورس تعطیل بود . زیرا بطوریکه قبلاْ گفته شد شرکت های پذیرفته شده در بورس اغلب مشمول قانون حفاظت یا ملی شده بودند و بقیه هم بلاتکلیف بودند ضمناْ دبیرکل بورس مرحوم ظابطیان از بورس رفته بود بورس دبیرکل نداشت ،جلسات هئیت مدیره تشکیل نمی شد کارگزارها از 16 نفر به 4 نفر تقلیل پیدا کرده و جلسات معاملات تعطیل شده بود در نتیجه بورس به تعطیلی اجباری کشیده شده بود.

بدلیل آغاز جنگ و شرایط انقلابی کمتر کسی سراغ بورس را میگرفت و اکثریت مردم هم از عملکرد بورس بی اطلاع بودند و اصلاْ نمیدانستند بورس چکار میکند کجا هست. دقیقاْ آنهایی هم که با بورس آشنایی داشتند. بورس را بعنوان یک شرکت مضاربه ای میپنداشتند بطوریکه تابلوی بورس را هم کنده بودند تا اینکه من در آذرماه 1359 از طرف بانک مرکزی بعنوان دبیرکل بورس معرفی شدم تا مجدداْ بورس را راه بندازم زمانی که به بورس رفتم دیدم از 16 کارگزار قبل از انقلاب، فقط 4 کارگزار باقیمانده و آنها هم بعلت نگرانی از وضعیت اجتماعی و ناامنی، از اطاقهای خود بیرون نمی آیند و جلسات هم تشکیل نمی شود .

لذا اولین کاری که کردم هئیت مدیره بورس را راه انداختم و تنها اوراقی که بعداز انقلاب در بورس معامله میشد اوراق گسترش مالکیت بود زیرا اوراق قرضه و اسناد خزانه را می گفتند ربوی است و معاملات آنها متوقف شده بود و همانطوریکه در پیش گفته شد از 105 شرکت پذیرفته شده در بورس 55 شرکت مشمول بندهای قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران شده و یا طبق قانون ملی شدن بانکها و بیمه ها در سالل 1358 در اختیار دولت قرار گرفته و یا سهام شان به بنیادها وسازمان صنایع ملی واگذار شده بود و سهام شرکتهای باقی مانده که اغلب شرکتهای کوچک و متوسط بودند در حالت بلاتکلیفی به سر میبردند و هیچ معامله ای روی سهام آنها صورت نمیگرفت و اوراق گسترش مالکیت هم که معامله روی آنها صورت میگرفت در سال 1362 دولت دستور داد سود آنها هم پرداخت نشود لذا معامله اوراق مزبور هم متوقف شد.

چه افرادی با تشکیل بورس موافق و چه افرادی مخالف بودند ؟

بورس خودش هم در حالت بلاتکلیفی بود من در سال 1360 زمانی که مرحوم دکتر نوربخش رئیس کل بانک مرکزی شد پیش ایشان رفتم .نمیدانستم که میخواهند بورس بماند یا نه . چون خیلی ها با بورس مخالف میکردند . از ایشان در این باره سوال کردم . گفتند گزارشی تهیه کنید تا به شورای عالی بورس ببریم ببینیم میخواهند فعالیت بورس ادامه داشته باشد یا خیر .

باتفاق کارشناسان بورس یک گزارش مستدلی تهیه کردیم و دلایل خود مبنی بر لزوم ادامه فعالیت بورس و نقش آن در توسعه اقتصادی کشور را توضیح دادیم در اولین جلسه شورای عالی بورس بعد از پیروزی انقلاب که ، با حضور نمایندگان دولت ، شورای انقلاب ، اتاق بازرگانی و رئیس کل بانک مرکزی و حتی رئیس کل سابق بانک مرکزی (مرحوم سمیعی ) برگزار شد این گزارش را ارائه کردیم در این جلسه بحث های زیادی صورت گرفت و خوشبختانه هم نماینده شورای انقلاب و هم نماینده دولت ( مرحوم عالی نسب) و سایرین موافق بودند تنها یک نفر مخالف بود و بقیه با تداوم فعالیت بورس موافقت نموند که خوشبختانه بورس ماند.

با توجه به مخالفتی که از سوی بعضی گروه ها ابراز میشد اگر این جلسه تشکیل نمیگردید و تصمیم گیری نمیشد معلوم نبود که چه بر سر بورس می آمد زیرا همانطوری که گفته شد بسیاری مخالف وجود بورس کشور بودند اما چون من با بسیاری افراد در دولت آشنا بودم در حضور من مخالفت نمی کردند اما وقتی من نبودم بسیاری ازهمان افراد با تشکیل بورس مخالفت میکردند. شرایط آن زمان برای بورس خیلی حساس شده بود. مرزبودنی ان بودن بورس فقط یک جلسه بود که شکرخدا نتیجه مثبتی از آن حاصل شد.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment