غورباقه را ارام بپز
بپزنظام چهارلایه بنزین: از سهمیه‌بندی تا نرخ پالایشگاهی
نظام قیمت‌گذاری بنزین در حال حاضر چهار لایه دارد: نرخ اول ۶۰ لیتر با قیمت ۱۵۰۰ تومان، نرخ دوم ۵۰ لیتر با ۳۰۰۰ تومان (که پیش‌تر ۷۰ لیتر بود و کاهش این سهمیه از ۷۰ به ۵۰ لیتر یک تصمیم سراسری و ملی اعلام شده، نه اقدامی مختص کرمان)، نرخ سوم ۴۰ لیتر با ۵۰۰۰ تومان، و اکنون نرخ چهارم که در استان کرمان با قیمت ۸۷,۲۰۰ تومان عرضه آغاز شده است.
نکتهٔ مهم این‌جاست که نرخ چهارم هنوز طرحی ملی نیست؛ زیرساخت آن تنها در ۱۰۰ جایگاه منتخب استان کرمان فراهم شده و قیمت نهایی آن پس از تصمیم مسئولان استانی اعلام شده است.
این الگو، اجرای پایلوت در یک استان پیش از تعمیم احتمالی به سطح کشور، نشان می‌دهد سیاست‌گذار عمداً از تصمیم سراسری و یک‌بارهٔ سال‌های قبل (که با اعتراضات گسترده روبه‌رو شد) فاصله گرفته و ترجیح می‌دهد واکنش اجتماعی را ابتدا در مقیاس محدود بسنجد.
◀️از منظر تحلیلی، این رویکردبرای من چند پیام دارد:
گذار تدریجی به سمت نرخ واقعی: فاصلهٔ نجومی بین نرخ اول (۱۵۰۰ تومان) و نرخ چهارم (۸۷,۲۰۰ تومان) را ببینید! نزدیک به ۵۸ برابر و این نشان می‌دهد هدف نهایی، هم‌سویی تدریجی قیمت داخلی با نرخ واقعی/صادراتی سوخت است.
◀️آزمایش اجتماعی-سیاسی: انتخاب کرمان به‌عنوان استان پایلوت، پس از سابقهٔ نارضایتی‌های اخیر در همین استان بر سر سهمیه‌بندی، می‌تواند هم به معنای تلاش برای جبران اعتماد و هم سنجش آستانهٔ تحمل اجتماعی باشد.
ریسک چندنرخی‌شدن بازار:
وجود هم‌زمان چهار نرخ متفاوت، ظرفیت رانت و قاچاق بین‌استانی سوخت را افزایش می‌دهد و نظارت را پیچیده‌تر می‌کند.
اگر طرح در کرمان با واکنش کنترل‌شده مواجه شود، احتمال تعمیم آن به سایر استان‌ها در ماه‌های آینده بالاست.
#بنزبن
🆔@azambahramiran
بپزنظام چهارلایه بنزین: از سهمیه‌بندی تا نرخ پالایشگاهی
نظام قیمت‌گذاری بنزین در حال حاضر چهار لایه دارد: نرخ اول ۶۰ لیتر با قیمت ۱۵۰۰ تومان، نرخ دوم ۵۰ لیتر با ۳۰۰۰ تومان (که پیش‌تر ۷۰ لیتر بود و کاهش این سهمیه از ۷۰ به ۵۰ لیتر یک تصمیم سراسری و ملی اعلام شده، نه اقدامی مختص کرمان)، نرخ سوم ۴۰ لیتر با ۵۰۰۰ تومان، و اکنون نرخ چهارم که در استان کرمان با قیمت ۸۷,۲۰۰ تومان عرضه آغاز شده است.
نکتهٔ مهم این‌جاست که نرخ چهارم هنوز طرحی ملی نیست؛ زیرساخت آن تنها در ۱۰۰ جایگاه منتخب استان کرمان فراهم شده و قیمت نهایی آن پس از تصمیم مسئولان استانی اعلام شده است.
این الگو، اجرای پایلوت در یک استان پیش از تعمیم احتمالی به سطح کشور، نشان می‌دهد سیاست‌گذار عمداً از تصمیم سراسری و یک‌بارهٔ سال‌های قبل (که با اعتراضات گسترده روبه‌رو شد) فاصله گرفته و ترجیح می‌دهد واکنش اجتماعی را ابتدا در مقیاس محدود بسنجد.
◀️از منظر تحلیلی، این رویکردبرای من چند پیام دارد:
گذار تدریجی به سمت نرخ واقعی: فاصلهٔ نجومی بین نرخ اول (۱۵۰۰ تومان) و نرخ چهارم (۸۷,۲۰۰ تومان) را ببینید! نزدیک به ۵۸ برابر و این نشان می‌دهد هدف نهایی، هم‌سویی تدریجی قیمت داخلی با نرخ واقعی/صادراتی سوخت است.
◀️آزمایش اجتماعی-سیاسی: انتخاب کرمان به‌عنوان استان پایلوت، پس از سابقهٔ نارضایتی‌های اخیر در همین استان بر سر سهمیه‌بندی، می‌تواند هم به معنای تلاش برای جبران اعتماد و هم سنجش آستانهٔ تحمل اجتماعی باشد.
ریسک چندنرخی‌شدن بازار:
وجود هم‌زمان چهار نرخ متفاوت، ظرفیت رانت و قاچاق بین‌استانی سوخت را افزایش می‌دهد و نظارت را پیچیده‌تر می‌کند.
اگر طرح در کرمان با واکنش کنترل‌شده مواجه شود، احتمال تعمیم آن به سایر استان‌ها در ماه‌های آینده بالاست.
#بنزبن
🆔@azambahramiran
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment