🔸 مختصری دربارۀ سردار جمعهخان اسماعیلزهی
با حضور بریتانیا در بلوچستان، بانو گلبیبی و سردار خلیلخان از طایفۀ گمشادزهی در سراوان مقاومت کردند و در جنگ سختی تلفات فراوانی بر نیروهای انگلیسی تحمیل کردند. با ورود قوای دشمن به سرحد (خاش و زاهدان)، سردار جمعهخان اسماعیلزهی طوایف همپیمان خود را در زاهدان احضار کرد و در نطقی خطاب به سرانشان گفت: «ما مرزدار مملکت ایرانیم، نباید بگذاریم قشون انگلیس وارد مملکت ایران شود.» سپس نیروی مهاجم را در نزدیکی زاهدان طی یک حمله شکست سختی داد.
نطق دیگر وی خطاب به باقیۀ سران طوایف در خاش چنین بود: «انگریز روزگار شما را سیاه میکند. میخواهد ایران بگیرد. من نمیگذارم ایران بگیرد.» سپس سردار خلیلخان و سردار جیهندخان سران طوایف گمشادزهی و یاراحمدزهی، با طوایف همپیمان خود در چند نبرد قوای بیگانه را از بلوچستان عقب راندند.
موارد فوق حاکی از نقش تاریخی ایرانبانان بلوچ است که دو قسم از آن در عذابند: تجزیهطلبان و آنها که با تعابیر وارونه از مذاهب اسلامی، بلوچ را انیرانی قلمداد میکنند.
مأخذ:
محمود زندمقدم. (۱۳۷۱). حکایت بلوچ. ج. ۲. ناشر: مؤلف. ص ۱۴۱، ۱۸۴.
@PN_KFP