توصیه به ختم قضیهٔ نقطهٔ پایان
مشاهدات
ای وای بر اسیری کز یاد رفته باشد
در دام مانده باشد صیّاد رفته باشد
― حزین لاهیجی
سالهاست تکه‌های کاغذ یادداشت و فاکس رنگباخته تبدیل به فایل و فولدر در حافظهٔ کامپیوترم شده، از جمله برای یادداشت‌های خوانندگان ارتکابات این کیبورد.
تصحیح املای متن مهارتی می‌طلبد نتیجهٔ تمرکز و ممارست. در خزانهٔ لغاتی که طی سالیان یاد گرفته‌ایم، «تعبین»، «پدبده» و «استفغار» وجود ندارد. پس مغز دنبال معنی واژهٔ ناموجود نمی‌گردد. حسب مفهوم جمله، بیدرنگ تعیین، پدیده و استغفار می‌بیند و می‌خواند بی‌آنکه خبردار شویم.
نمونه‌خوان که مصحّح نخستین (به‌اصطلاح عصر جدید) پرینت است معنی کلمه و مفهوم جمله را موقتاً کنار می‌گذارد. در دولابچهٔ خاطرات بصری قشر خاکستری مغز مثلاً واژهٔ «نایبوسیده» جستجو می‌کند و در یک هزارم ثانیه نتیجه می‌گیرد چنین چیزی وجود ندارد. آن گاه به مفهوم جمله برمی‌گردد، دور کلمه دایره می‌کشد و بالای آن یا در حاشیه می‌نویسد نابیوسیده (به معنی غیرمنتظره، غیرمترقّبه، ناگهانی) یا تلگرافی و خیلی خلاصه برای جلب توجه حروفچین/تایپیست و تسریع کار: ب ی و.
هرگاه در مطلبی ترکیب ’’کُسْت‌پُلُنیالیسم‘‘ استعمال کنم به متولی چاپ یا هواکردن تذکر می‌دهم از تصحیح طبق دیکشنری دانشگاه کلمبیا خودداری کند؛ درستش همین است.
تصحیح/تغییر انشا به همین سادگی نیست، خودکار هم انجام نمی‌شود. به آشنایی با دستور زبان و نقش کلمات در ساختار متن نیاز دارد. معلم صَرف و نحو به شاگرد گفت «تجزیه‌ات بد نیست، مرده‌شور ترکیبت ببرد.»
و می‌رسیم به بحث نه‌چندان شیرین علایم سجاوندی که تا پیش از عصر تجدد در نوشتار فارسی وجود نداشت. نقطهٔ پایان جمله و علایم نقل و تعجب و استفهام و خط تیره و پرانتز و سر سطر رفتن و پاراگراف که امروز در استعمال آنها افراط می‌شود، و حتی شمارهٔ صفحه، پدیده‌هایی است که با گارسهٔ حروف سربی مغرب‌زمین همراه ابزار چاپ مبلغان مذهبی از بیروت در عهد محمد شاه قاجار در دهه‌های ۱۸۳۰ و ۴۰ وارد شد. حتی امروز صاحب دشکچه و فتوا و منشی دفترخانه صدها جمله می‌نویسند مثل تخته‌نمد یکپارچه و از باء بسم‌الله تا تای تمّت بی درز و فاصله. آن نوشتجات نه برای مصرف عامّه، که برای ملاحظهٔ دامت افاضاته یا میرزابنویس دیگری است.
.....
متن کامل در سایت
مشاهدات
ای وای بر اسیری کز یاد رفته باشد
در دام مانده باشد صیّاد رفته باشد
― حزین لاهیجی
سالهاست تکه‌های کاغذ یادداشت و فاکس رنگباخته تبدیل به فایل و فولدر در حافظهٔ کامپیوترم شده، از جمله برای یادداشت‌های خوانندگان ارتکابات این کیبورد.
تصحیح املای متن مهارتی می‌طلبد نتیجهٔ تمرکز و ممارست. در خزانهٔ لغاتی که طی سالیان یاد گرفته‌ایم، «تعبین»، «پدبده» و «استفغار» وجود ندارد. پس مغز دنبال معنی واژهٔ ناموجود نمی‌گردد. حسب مفهوم جمله، بیدرنگ تعیین، پدیده و استغفار می‌بیند و می‌خواند بی‌آنکه خبردار شویم.
نمونه‌خوان که مصحّح نخستین (به‌اصطلاح عصر جدید) پرینت است معنی کلمه و مفهوم جمله را موقتاً کنار می‌گذارد. در دولابچهٔ خاطرات بصری قشر خاکستری مغز مثلاً واژهٔ «نایبوسیده» جستجو می‌کند و در یک هزارم ثانیه نتیجه می‌گیرد چنین چیزی وجود ندارد. آن گاه به مفهوم جمله برمی‌گردد، دور کلمه دایره می‌کشد و بالای آن یا در حاشیه می‌نویسد نابیوسیده (به معنی غیرمنتظره، غیرمترقّبه، ناگهانی) یا تلگرافی و خیلی خلاصه برای جلب توجه حروفچین/تایپیست و تسریع کار: ب ی و.
هرگاه در مطلبی ترکیب ’’کُسْت‌پُلُنیالیسم‘‘ استعمال کنم به متولی چاپ یا هواکردن تذکر می‌دهم از تصحیح طبق دیکشنری دانشگاه کلمبیا خودداری کند؛ درستش همین است.
تصحیح/تغییر انشا به همین سادگی نیست، خودکار هم انجام نمی‌شود. به آشنایی با دستور زبان و نقش کلمات در ساختار متن نیاز دارد. معلم صَرف و نحو به شاگرد گفت «تجزیه‌ات بد نیست، مرده‌شور ترکیبت ببرد.»
و می‌رسیم به بحث نه‌چندان شیرین علایم سجاوندی که تا پیش از عصر تجدد در نوشتار فارسی وجود نداشت. نقطهٔ پایان جمله و علایم نقل و تعجب و استفهام و خط تیره و پرانتز و سر سطر رفتن و پاراگراف که امروز در استعمال آنها افراط می‌شود، و حتی شمارهٔ صفحه، پدیده‌هایی است که با گارسهٔ حروف سربی مغرب‌زمین همراه ابزار چاپ مبلغان مذهبی از بیروت در عهد محمد شاه قاجار در دهه‌های ۱۸۳۰ و ۴۰ وارد شد. حتی امروز صاحب دشکچه و فتوا و منشی دفترخانه صدها جمله می‌نویسند مثل تخته‌نمد یکپارچه و از باء بسم‌الله تا تای تمّت بی درز و فاصله. آن نوشتجات نه برای مصرف عامّه، که برای ملاحظهٔ دامت افاضاته یا میرزابنویس دیگری است.
.....
متن کامل در سایت
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment