This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⭕️تصویر ناصرالدین‌شاه چگونه روی استکان و قوری نقش بست؟
📌طولانی بودن سلطنت، شخصیت جالب‌توجه و ظاهر به‌یادماندنی ناصرالدین شاه باعث شد کم‌کم از تصویر یک پادشاه فراتر رود و به بخشی از زبان بصری دوره قاجار تبدیل شود
♦️۱۳۰ سال بعد از مرگ سلطان صاحبقران، تصویر او در زندگی روزمره ایرانیان همچنان حاضر است و چهره ناصرالدین‌شاه با سبیل‌های بلند، کلاه قاجاری، گاه در کنار نشان شیروخورشید، از عکس و نقاشی فراتر رفته و روی اشیای مختلف از قلیان و بطری و شیشه‌های تزیینی گرفته تا قوری، استکان و نعلبکی، نشسته است. این تصویر آن‌قدر تکرار شده که امروز یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای نسبت دادن یک شیء به فضای بصری قاجار است، اما واقعا این چهره چگونه از نقاشی‌ها و عکس‌های درباری به اشیای مصرفی رسید؟
فراگیر شدن این سبک خاص از ظروف کاربردی و تزیینی در میان طبقه‌های مختلف مردم آن‌قدر پیش رفت که برای پاسخ به این سوال، خارج از خط تاریخ، داستان‌های عامیانه‌ای هم ساخته شد. در یک روایت مشهور، امیرکبیر وارد ماجرا می‌شود و پای داستانی به میان می‌آید که می‌گوید او ورود شیشه و بلور خارجی را ممنوع کرد و تولیدکنندگان خارجی برای دور زدن این ممنوعیت، تصویر ناصرالدین‌شاه را روی ظروف خود زدند تا ماموران جرئت توقیف آنها را نداشته باشند. برخی هم معتقدند روسیه و انگلستان برای رونق بازار خود، بلورهای رایگان با نقش شاه بین مردم پخش کردند.
با اینکه هیچ‌کدام از مستندات تاریخی این افسانه‌ها را تایید نمی‌کنند، راه یافتن چهره ناصرالدین شاه از تابلو و عکس به روی سرویس چایخوری در واقعیت هم راهی جالب و جذاب پیمود.
سروکله ناصرالدین‌شاه روی استکان، قوری و پایه قلیان نه به دلیل یک ترفند گمرکی، بلکه در نقطه برخورد چند جریان پیدا شد: سنت قدیمی تصویرگری روی ظروف در ایران، سابقه استفاده از چهره پادشاهان روی ظروف در اروپا و عثمانی و رواج نوشیدن چای در ایران.
پیش از استکان، قلیان بود
پیش از آنکه سماور، قوری، استکان و نعلبکی به شکل آشنای امروز وارد فرهنگ ایران شوند، سطح اشیای کاربردی ایرانی مدت‌ها بود که میزبان تصویر انسان، روایت‌های ادبی و حتی پادشاهان بود.
قلیان یکی از بهترین نمونه‌ها است. منابع مربوط به تاریخ هنر در ایران نشان می‌دهند که مخزن‌های قلیان دست‌کم از اواخر سده هفدهم با تصاویر و چهره‌های نقاشی‌شده یا میناکاری‌شده تزیین می‌شدند. نمونه‌هایی نیز باقی‌مانده‌اند که روی پایه آنها، صحنه‌های مفصل نقش شده است. از جمله نقش خسرو، پادشاه ساسانی، سوار بر اسب در حال شکار یا تماشای آبتنی کردن شیرین.
بیشتر بخوانید...
🖌 سارا باقری
@indypersian
📌طولانی بودن سلطنت، شخصیت جالب‌توجه و ظاهر به‌یادماندنی ناصرالدین شاه باعث شد کم‌کم از تصویر یک پادشاه فراتر رود و به بخشی از زبان بصری دوره قاجار تبدیل شود
♦️۱۳۰ سال بعد از مرگ سلطان صاحبقران، تصویر او در زندگی روزمره ایرانیان همچنان حاضر است و چهره ناصرالدین‌شاه با سبیل‌های بلند، کلاه قاجاری، گاه در کنار نشان شیروخورشید، از عکس و نقاشی فراتر رفته و روی اشیای مختلف از قلیان و بطری و شیشه‌های تزیینی گرفته تا قوری، استکان و نعلبکی، نشسته است. این تصویر آن‌قدر تکرار شده که امروز یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای نسبت دادن یک شیء به فضای بصری قاجار است، اما واقعا این چهره چگونه از نقاشی‌ها و عکس‌های درباری به اشیای مصرفی رسید؟
فراگیر شدن این سبک خاص از ظروف کاربردی و تزیینی در میان طبقه‌های مختلف مردم آن‌قدر پیش رفت که برای پاسخ به این سوال، خارج از خط تاریخ، داستان‌های عامیانه‌ای هم ساخته شد. در یک روایت مشهور، امیرکبیر وارد ماجرا می‌شود و پای داستانی به میان می‌آید که می‌گوید او ورود شیشه و بلور خارجی را ممنوع کرد و تولیدکنندگان خارجی برای دور زدن این ممنوعیت، تصویر ناصرالدین‌شاه را روی ظروف خود زدند تا ماموران جرئت توقیف آنها را نداشته باشند. برخی هم معتقدند روسیه و انگلستان برای رونق بازار خود، بلورهای رایگان با نقش شاه بین مردم پخش کردند.
با اینکه هیچ‌کدام از مستندات تاریخی این افسانه‌ها را تایید نمی‌کنند، راه یافتن چهره ناصرالدین شاه از تابلو و عکس به روی سرویس چایخوری در واقعیت هم راهی جالب و جذاب پیمود.
سروکله ناصرالدین‌شاه روی استکان، قوری و پایه قلیان نه به دلیل یک ترفند گمرکی، بلکه در نقطه برخورد چند جریان پیدا شد: سنت قدیمی تصویرگری روی ظروف در ایران، سابقه استفاده از چهره پادشاهان روی ظروف در اروپا و عثمانی و رواج نوشیدن چای در ایران.
پیش از استکان، قلیان بود
پیش از آنکه سماور، قوری، استکان و نعلبکی به شکل آشنای امروز وارد فرهنگ ایران شوند، سطح اشیای کاربردی ایرانی مدت‌ها بود که میزبان تصویر انسان، روایت‌های ادبی و حتی پادشاهان بود.
قلیان یکی از بهترین نمونه‌ها است. منابع مربوط به تاریخ هنر در ایران نشان می‌دهند که مخزن‌های قلیان دست‌کم از اواخر سده هفدهم با تصاویر و چهره‌های نقاشی‌شده یا میناکاری‌شده تزیین می‌شدند. نمونه‌هایی نیز باقی‌مانده‌اند که روی پایه آنها، صحنه‌های مفصل نقش شده است. از جمله نقش خسرو، پادشاه ساسانی، سوار بر اسب در حال شکار یا تماشای آبتنی کردن شیرین.
بیشتر بخوانید...
🖌 سارا باقری
@indypersian
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment