جزییات جالبی در مورد شکل‌گیری اصل ۴۴ هست (بخش چهارم)
جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها
| حسین حقگو
متنی که تغییر کرد
بررسی تصویب اصل ۴۴ قانون اساسی پردة آخری نیز دارد که هنوز نیز پس از گذشت قریب به ۳۵ سال همچنان ناروشن باقی مانده است. به شهادت متن منتشر شدة مشروح مذاکرات در زمان رأی‌گیری نهایی، بحث‌های داغی درباره حدود و ثغور مالکیت از دیدگاه اسلام و فقه شیعه در گرفت به نحوی که نایب‌رئیس مجلس با حالتی سرزنش‌آمیز به نمایندگان گفت «اجازه بفرمائید مثل اینکه باز جلسه ما تبدیل می‌شود به یک سمینار مفصل پیرامون اینگونه مسائل گسترده» . در خلال همین بحث بود که صحبت از تغییر متن پیش آمد. زمانی که برای خاتمه دادنِ بحث‌هایی که طولانی می‌شد ربانی شیرازی گفت که «پنجاه و یک نفر صبح امضا کردند که این را قبول داریم دیگر خواندن اینها لزومی ندارد» ؛
اما محمد خامنه‌ای در پاسخ گفت: «شما می‌فرمائید چرا بعد از مذاکرات صبح دوباره بحث می‌شود، برای اینکه این متن آن چیزی که صبح بحث و توافق شد نیست. و پرسشِ نایب رئیس مجلس: «مگر این متن همانی که صبح بحث شد نیست؟» و پاسخ خامنه‌ای: «نه اینطور نبود، چون من صبح در جلسه بودم و متن به این صورت نبود و آقایان هم شاهدند». نایب رئیس: «پس شما برای چه رأی دادید؟». جلال طاهری اصفهانی نیز حرف محمد خامنه‌ای را تائید کرد: «متن خوانده شد و رأی آورد و این متن غیر از آن است». نایب رئیس: «چطور چنین چیزی می‌شود؟»
سپس بحث و جدل‌هایی درگرفت تا اینکه محمد خامنه‌ای توضیح مفصلی داد: «اولاً نباید وانمود شود که اینجا اتفاقی افتاده و این مسئله در بیرون مورد سوء‌استفاده واقع شود چون ما صبح‌ها در جلسات مشترک کار می‌کنیم و در جلسه علنی بر اساس آن تصویب می‌کنیم و اگر تغییری هم کرده باشد باز جلو اظهارنظر ما را نگرفته‌اند و اظهار هم می‌کنیم اما اینکه من این حرف را زدم و شما دنبالش را گرفتید، زیاد درباره این اصرار نداشته باشید چون یک مورد حتی مورد مخالفت همه واقع شده و حتی منتهی به ترک جلسه از طرف آقای طاهری اصفهانی شد و آقای مکارم فرمودند این را اختصاصاً آقای دکتر بهشتی نوشته‌اند و ما هم چیزی نگفتیم به دلیل اینکه سوء نیتی احراز نمی‌شد و من هم سوء‌نیتی نداشتم (نایب رئیس - من اصلاً توجه نداشتم که شما گفتید) ثانیاً صبح آقایانی که تشریف داشتند و به قول خودشان بیرون نرفتند و من هم خودم در تمام جلسه حضور داشتم و اصل پیشنهاد دو تا بود جدا از هم، یکی سه نحو مالکیت و یکی آن حدودی که ما اول بحث کردیم و گفتیم آخرش ولایت فقیه هم بگذاریم هر دو جداگانه دست آقای منتظری بود بر اساس دومی بحث شد و رأی‌گیری شد و بعد تنفیذ کردند».
شجاعت محمد خامنه‌ای در توضیح وقایع گویا به دیگران نیز این جرأت را داد که حرف دل‌شان را بزنند. صافی یادآور شد: «ما صراحت را از دست داده‌ایم. اینجا هر متنی که می‌نویسیم باز هم تحت تأثیر جو خارج خراب و خلاف شرع می‌شود [...] آن اصلی که اول نوشته بودیم مختصر بود، نظام مالیکت دولتی را وقتی که شرح می‌دهید می‌بیند که اینها درست نمی‌شود». وی علیرغم آن که رأی‌گیری صورت گرفته بود همچنان اصرار داشت که «بیائید همان صراحت را پیشه کنید و اسلام را بنویسید و عرضه بکنید این اشکالات هم مرتفع می‌شود. وقتی امضاء می‌کنیـم باز می‌آئیم مطابقت می‌کنیم و می‌بینیم درست نیست آخر واقعاً یک فکری بکنید».
با توضیحاتی که آیت‌الله منتظری داد مسلم می‌شد که متنی که برای رأی‌گیری به مجلس ارائه شده است با متنی که گویا صبح آن روز مورد موافقت بوده است واقعاً تفاوت دارد: «اول من خودم راجع به این سه بخش متنی تهیه کرده بودم، وقتی برای آقایان خواندم اصلش مورد موافقت آقایان قرار گرفت، منتها سر جزئیات اختلافاتی بود و آن وقت هم که من خواندم اولش آقای ربانی تشریف نداشتند، بعد هم مطابق آنچه خواندم رأی گرفتیم، رأی دادند و بعد آقای ربانی آمدند و متنی را از یک کتاب خواندند و بعد آقای دکتر بیت اوشانا و آقای ربانی املشی آمدند و خواندند و گفتند این بهتر است و دادند به آقای ربانی، آقای مکارم هم آنجا بود من هم یک مقدارش را بودم و بعد رفتم که اینها با هم آن سه بخش را تنظیم کردند بعد من دیگر نبودم که آنچه را که تنظیم کردند برای آقایان خواندند یا نه، این را نمی‌دانم ... آن را که من اول خواندم و رأی گرفتیم کمی با این فرق می‌کرد». هر چه بود، بالاخره همان متنی که آن روز در مجلس خوانده شد، به رأی گذاشته و تصویب شد.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها
| حسین حقگو
متنی که تغییر کرد
بررسی تصویب اصل ۴۴ قانون اساسی پردة آخری نیز دارد که هنوز نیز پس از گذشت قریب به ۳۵ سال همچنان ناروشن باقی مانده است. به شهادت متن منتشر شدة مشروح مذاکرات در زمان رأی‌گیری نهایی، بحث‌های داغی درباره حدود و ثغور مالکیت از دیدگاه اسلام و فقه شیعه در گرفت به نحوی که نایب‌رئیس مجلس با حالتی سرزنش‌آمیز به نمایندگان گفت «اجازه بفرمائید مثل اینکه باز جلسه ما تبدیل می‌شود به یک سمینار مفصل پیرامون اینگونه مسائل گسترده» . در خلال همین بحث بود که صحبت از تغییر متن پیش آمد. زمانی که برای خاتمه دادنِ بحث‌هایی که طولانی می‌شد ربانی شیرازی گفت که «پنجاه و یک نفر صبح امضا کردند که این را قبول داریم دیگر خواندن اینها لزومی ندارد» ؛
اما محمد خامنه‌ای در پاسخ گفت: «شما می‌فرمائید چرا بعد از مذاکرات صبح دوباره بحث می‌شود، برای اینکه این متن آن چیزی که صبح بحث و توافق شد نیست. و پرسشِ نایب رئیس مجلس: «مگر این متن همانی که صبح بحث شد نیست؟» و پاسخ خامنه‌ای: «نه اینطور نبود، چون من صبح در جلسه بودم و متن به این صورت نبود و آقایان هم شاهدند». نایب رئیس: «پس شما برای چه رأی دادید؟». جلال طاهری اصفهانی نیز حرف محمد خامنه‌ای را تائید کرد: «متن خوانده شد و رأی آورد و این متن غیر از آن است». نایب رئیس: «چطور چنین چیزی می‌شود؟»
سپس بحث و جدل‌هایی درگرفت تا اینکه محمد خامنه‌ای توضیح مفصلی داد: «اولاً نباید وانمود شود که اینجا اتفاقی افتاده و این مسئله در بیرون مورد سوء‌استفاده واقع شود چون ما صبح‌ها در جلسات مشترک کار می‌کنیم و در جلسه علنی بر اساس آن تصویب می‌کنیم و اگر تغییری هم کرده باشد باز جلو اظهارنظر ما را نگرفته‌اند و اظهار هم می‌کنیم اما اینکه من این حرف را زدم و شما دنبالش را گرفتید، زیاد درباره این اصرار نداشته باشید چون یک مورد حتی مورد مخالفت همه واقع شده و حتی منتهی به ترک جلسه از طرف آقای طاهری اصفهانی شد و آقای مکارم فرمودند این را اختصاصاً آقای دکتر بهشتی نوشته‌اند و ما هم چیزی نگفتیم به دلیل اینکه سوء نیتی احراز نمی‌شد و من هم سوء‌نیتی نداشتم (نایب رئیس - من اصلاً توجه نداشتم که شما گفتید) ثانیاً صبح آقایانی که تشریف داشتند و به قول خودشان بیرون نرفتند و من هم خودم در تمام جلسه حضور داشتم و اصل پیشنهاد دو تا بود جدا از هم، یکی سه نحو مالکیت و یکی آن حدودی که ما اول بحث کردیم و گفتیم آخرش ولایت فقیه هم بگذاریم هر دو جداگانه دست آقای منتظری بود بر اساس دومی بحث شد و رأی‌گیری شد و بعد تنفیذ کردند».
شجاعت محمد خامنه‌ای در توضیح وقایع گویا به دیگران نیز این جرأت را داد که حرف دل‌شان را بزنند. صافی یادآور شد: «ما صراحت را از دست داده‌ایم. اینجا هر متنی که می‌نویسیم باز هم تحت تأثیر جو خارج خراب و خلاف شرع می‌شود [...] آن اصلی که اول نوشته بودیم مختصر بود، نظام مالیکت دولتی را وقتی که شرح می‌دهید می‌بیند که اینها درست نمی‌شود». وی علیرغم آن که رأی‌گیری صورت گرفته بود همچنان اصرار داشت که «بیائید همان صراحت را پیشه کنید و اسلام را بنویسید و عرضه بکنید این اشکالات هم مرتفع می‌شود. وقتی امضاء می‌کنیـم باز می‌آئیم مطابقت می‌کنیم و می‌بینیم درست نیست آخر واقعاً یک فکری بکنید».
با توضیحاتی که آیت‌الله منتظری داد مسلم می‌شد که متنی که برای رأی‌گیری به مجلس ارائه شده است با متنی که گویا صبح آن روز مورد موافقت بوده است واقعاً تفاوت دارد: «اول من خودم راجع به این سه بخش متنی تهیه کرده بودم، وقتی برای آقایان خواندم اصلش مورد موافقت آقایان قرار گرفت، منتها سر جزئیات اختلافاتی بود و آن وقت هم که من خواندم اولش آقای ربانی تشریف نداشتند، بعد هم مطابق آنچه خواندم رأی گرفتیم، رأی دادند و بعد آقای ربانی آمدند و متنی را از یک کتاب خواندند و بعد آقای دکتر بیت اوشانا و آقای ربانی املشی آمدند و خواندند و گفتند این بهتر است و دادند به آقای ربانی، آقای مکارم هم آنجا بود من هم یک مقدارش را بودم و بعد رفتم که اینها با هم آن سه بخش را تنظیم کردند بعد من دیگر نبودم که آنچه را که تنظیم کردند برای آقایان خواندند یا نه، این را نمی‌دانم ... آن را که من اول خواندم و رأی گرفتیم کمی با این فرق می‌کرد». هر چه بود، بالاخره همان متنی که آن روز در مجلس خوانده شد، به رأی گذاشته و تصویب شد.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment