خاطرات شفاهی عالیخانی
یک کارخانه قند در ممسنی گذاشتیم. داستانش را میگویم تا ببینید روحیه مردم در آن زمان چطور بود و چگونه این عوض شد. وقتی ما میخواستیم این کارخانه را به وجود بیاوریم کارخانه قند را ایجاد بکنیم مسئولیتش با وزارت اقتصاد بود و من یکی از مهندسان را فرستادم که برای وزارتخانه تحقیق بکند که دقیقاً نقطهای که این کارخانه باید در آن نصب بشود کجا خواهد بود. و او پس از بازدید منطقه گزارش مفصلی به من نوشت که ثابت بکند چرا چنین کارخانهای را نبایست احداث کرد. توضیح داد که درست است که آب در آنجا زیاد است ولی میبایست با تلمبه آب را بالا آورد چون چندین ده متر بعضی وقتها رودخانه گودتر از زمین اطرافش است. ولی این مردم عادت به تلمبه ندارند، برق هم در منطقه نیست باید موتور دیزل بگذاریم و تعمیر موتور دیزل کار سختی است و او مصلحت نمیبیند که با اینکه زمین به اندازه کافی هست و آب به اندازه کافی هست، ما به چنین کاری دست بزنیم.
همچنین یک حرف دیگری زد که کاملاً درست بود که این مردم عادت به گوسفند داری داشتند و کوچ کردن با رمه خود، بنابراین آشنایی با صنعت و زندگی ثابت و شهرنشینی ندارند و بنابراین این کارخانه را نباید احداث بکنیم یا اگر هم خیلی اصرار داریم چنین واحدی به وجود بیاید نباید یک واحد هزار تنی در آنجا بگذاریم بلکه باید به یک واحد پانصد تنی قناعت بکنیم. البته چنین گزارشی در شرایط معمولی دست و پای تصمیمگیران را میبست. ولی من اعتقاد داشتم که باید ما برنامه خودمان را انجام بدهیم و در حاشیه گزارش او نوشتم که درست به خاطر همین دلیلهایی که این آقا آورده میبایست ما در آنجا کارخانه قند بگذاریم تا وادار بشویم که موتور دیزل و تلمبه برای بالا آوردن آب نصب بکنیم. یا شاید برق بکشیم در تمام منطقه و ناچار بشویم این مردمی را که در طی قرون از آنها غافل بودیم تبدیل به ده نشین و شهرنشین و کارگر صنعتی بکنیم و هرچند هم کارخانه ضرر اینکار را بدهد.
پ.ن: کارخانهی قند ممسنی در سال ۱۳۷۹ طی خصوصیسازیهای آن سالها به بخش خصوصی فروخته شد.
ولی من نکتهی سختیابی در اینترنت در مورد این کارخانه پیدا کردم:
فروش كارخانه قند ممسني
7/3/1365 ـ 8182 ـ 15/3/1365 ـ 162 هيأت وزيران در جلسه مورخ 7/3/1365 بنا به پيشنهاد شماره 201774 مورخ 4/2/1365 وزارت صنايع و تأييديه شماره 1.3273.84.2248 مورخ3/4/1364وزارت برنامه و بودجه و به استناد ماده 48 قانون برنامه و بودجه مصوب 1351، تصويب نمودند: كارخانه قند ممسني به فروش برسد.
منبع:
http://www.dastour.ir/Print/?LID=254176این چیزی است که در هیچ یک از تاریخچههای کارخانه پیدا نکردم.
چرا سال ۱۳۶۵ دولتِ سوسیالیستی میرحسین تصویب فروش این کارخانه ی دولتی را میگیرد؟ آیا همان زمان آنقدر ضررده بوده که حتی آن دولت سوسیالیست هم میخواسته هرچه زودتر از دستش راحت شود؟
از کجا میشود اطلاعاتی کسب کرد؟!
✅ @karkhone