در کشور من شانس آورده ایم که تنها فرد راست شاخص، شخص رئیس مملکت است و به این جهت با سرعتی فوق العاده به جلو می رویم و قدرت مطلقۀ او را گردن می نهیم (یعنی من که با رغبت اینکار را می کنم چون راه بهتری نمی بینم) و این کلمات را هم برای تملّق نمی نویسم، چون سالها پس از مرگ من منتشر می شود، ولی از حکومت مردم بر مردم فاصلۀ زیادی داریم و نمی دانم به چه صورت این عیب مرتفع خواهد شد و کشور بر پایه و اصول محکم قرار خواهد گرفت. حالا فرض این است (یعنی فرضیۀ شاهنشاه) که چون کارگر در کارخانه شریک است، چون زارع صاحب ملک خودش است، و چون انجمن دهات و خانه های انصاف و غیره و غیره، در همه، مردم شریک هستند، پس یک نوع مشارکت همگانی در کارها هست و این خود یک نوع جهت گرفتن به طرف دموکراسی است. به عبارت دیگر اقتصاد دموکراتیک، اولین سنگ بنای حکومت دموکراتیک است. این هم در جای خود صحیح است. ج 4 / ص 209 1353/5/18