شی جین‌پینگی که کسی انتظارش را نداشت

| روچیر شارما فایننشال تایمز
/ ترجمۀ مسعود یوسف‌حصیرچین


در اواخر اکتبر، هنگامی که در کنگرۀ پنج سالۀ حزب کمونیست چین شی تسلطش را بر این حزب تثبیت کرد، تمام جهان به خود لرزید. چنین به نظر می‌رسید که شی مصمم است چین را به عصر مائو تسه‌تونگ، الگویش، عقب ببرد. ایدئولوژی سخت‌گیرانه‌اش را بر دومین اقتصاد بزرگ جهان مسلط‌تر کرد که پیامدهای وخیمی برای باقی جهان داشت.
آخرین چیزی که از رئیس‌جمهور مستبدی در آغاز یازدهمین سال حضورش در قدرت انتظار می‌رود، عقب‌گردی ناگهانی است. با این حال، طی چند هفتۀ اخیر دولت شی تلاش‌هایش را برای کنترل کووید 19، شرکت‌های بزرگ فناوری، بازار املاک و دیگر چیزها برعکس کرد. حمایتش از جنگ روسیه در اوکراین را هم به میزان چشمگیری کاهش داده و از تنش‌هایش با ایالات متحده و از مناقشات مرزی‌اش در دریای چین جنوبی کاسته است. این نرم‌خویی هیچ شباهتی به شی نداشت، حتی بعضی گمانه‌زنی کردند که او دیگر سیاست دولت را مشخص نمی‌کند.
چنین چیزی بعید است – در کنگره، شی دشمنانش را در سرتاسر حزب تصفیه و متحدانش را منصوب کرد. اما چرخش 180 درجه‌ای در چند سیاست قطعاً اتفاق افتاد و شک و باعث شد جان دربارۀ چیزهایی که فکر می‌کرد دربارۀ شی می‌داند، که تندرویی انعطاف‌ناپذیر است، دچار شک و تردید شود. آیا حالا در برابر مسئولان نگران، افکار عمومی، اقتصاد در حال افول انعطاف نشان می‌داد؟
پاسخ شاید تمام موارد بالا باشد. در سال 2022، سیاست کووید، سرکوب فناوری و سقوط املاک شی، اقتصاد را به رکود کشاند. اقتصاد ظاهراً در چهارمین فصل منقبض شده که احتمالاً رشد سالانه را تا 3 درصد پایین می‌آورد. این بر اساس داده‌های رسمی چین است – واقعیت احتمالاً بدتر باشد. از دهۀ 1970 به این سو رشد چین این قدر پایین نبوده است و حالا سرعت رشدش بیش از باقی جهان نیست که این مسئله هم از دهۀ 1970 به این بی‌سابقه است.
چنین عملکرد ضعیفی تهدیدی جدی علیه حکومت اقتدارگرایی است که مشروعیتش را بر بنیان رونق چین و جایگاه جهانی‌اش بنا نهاده است. در حالی که این کاهش رشد، تجمعات خیابان علیه «کووید صفر» را تشدید می‌کرد، بعضی معترضان جرئت کردند خواهان کناره‌گیری شی شوند. گفته می‌شود مسئولان درون دولتش تشویقش می‌کنند اقتصاد را نجات دهد. با این همه، اگر هم از میان ناظران چین کسانی فکر می‌کردند که رهبر بزرگ تغییر مسیر خواهد داد، تعدادشان کم بود.

ادامه مطلب

✅ @karkhone