یکی دیگر از پیشرفتهای مهم در شناخت حافظه، کشف این نکته بود که پیشزمینهسازی، به واژهها و مفاهیم محدود نمیشود. البته شما از طریق تجربه خودآگاه متوجه این موضوع نمیشوید، اما باید این تصور عجیب را بپذیرید که کارها و احساسات شما توسط رویدادهایی پیشزمینهسازی میشوند که حتی از آنها آگاه نیستید. در آزمایشی بسیار مشهور، جان بارگا و همکارانش از گروهی از دانشجویان دانشگاه نیویورک - اغلب بین ۱۸ تا ۲۲ ساله - خواستند تا با پنج کلمه جملههای چهارکلمهای بسازند. به یک گروه از دانشجویان کلمههای درهمریخته دادند که نیمی از آنها با پیری در ارتباط بود، مانند فراموشکار، فلوریدا، تاس، جوگندمی یا چین و چروک. وقتی دانشجویان جوان این تمرین را به پایان رساندند، از آنها خواستند به اتاقی در انتهای سالن بروند و تمرین دیگری را انجام دهند. پیمودن این مسافت کوتاه، در واقع همان تمرین بعدی بود. پژوهشگران، بدون جلب توجه، زمان رفتن از اینسوی سالن به آنسو را اندازه گرفتند. همانگونه که بارگ پیشبینی کرده بود، افرادی که جملات با مضمون پیری را مرتب کرده بودند، به شکل بارزی آرامتر از افراد دیگر این مسیر را پیمودند.
«اثر فلوريدا» شامل دو مرحله از پیشزمینهسازی میشود. در مرحله نخست، مجموعهای از کلمهها، فکرکردن به سالمندی را پیشزمینهسازی میکنند، گرچه کلمهی پیر اصلاً ذکر نشده است؛ در مرحلهی بعد، این افکار یک رفتار، یعنی آهسته راهرفتن را که با پیری تداعی میشود، پیشزمینهسازی میکنند. همهی این مراحل بدون آگاهی صورت میگیرد. بعدها وقتی از دانشجویان پرسیدند، هیچیک متوجه نشده بودند که این کلمهها مضمون مشترکی دارند و همهی آنها تأکید داشتند که آن کلمهها هیچ تأثیری در کارهایی که پس از تمرین انجام دادهاند، نداشتهاند. تصور سالمندی به ضمیر خودآگاه این افراد نیامده، گرچه، رفتارشان تغییر کرده بود. پدیدهی بحثبرانگیز پیشزمینهسازی - اثر یک تصور بر یک کار - با عنوان اثر آیدیوموتور شناخته میشود. اگرچه شما به یقین از این موضوع آگاه نبودید، خواندن این پارگراف برای شما نیز پیشزمینهسازی کرده است. اگر لازم بود که بلند شوید و یک لیوان آب بنوشید، به مراتب آهستهتر از حد معمول از صندلیتان بلند میشدید، مگر اینکه از سالمندی خوشتان نیاید که در این حالت پژوهش ثابت کرده است به احتمال زیاد سریعتر از حد معمول عمل خواهد بود.
📘 #تفکر_سریع_و_کند
✍🏻 دانیل کانمن
↔️ فروغ تالوصمدی
📄 ۶۷-۶۸
@SciBookReaderگروه کتابخوانی علمی
👇https://t.me/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ