چرا ما تحریم هستیم و عربستان و مصر و ترکیه نیستند؟   چرا رابطه ما با بیشتر کشورها آشفته است؟ چرا متحد و شریک قابل اتکایی نداریم؟

آیا این تحلیل که ما خوب هستیم و دیگران بد هستند به اندازه کافی توضیح دهنده وضع موجود هست؟ اینکه ما بهای حمایت از مظلومان جهان را میپردازیم چقدر درست است؟ چرا بعد از اینکه در مدتی تنها کشوری بودیم که به مسلمانان بوسنی در جنگ داخلی کمک میکردیم به محض رسیدن به صلح رابطه اشان را با ایران قطع کردند؟ چرا بسیاری معتقدند بشار اسد هم به محض اطمینان از تثبیت قدرتش زیر پای ایران را خالی میکند؟ چرا به محض سرفه کردن ترامپ در خصوص تحریمها  بیشتر کشورها به سرعت تحریمها را اجرایی میکنند و حتی افغانستان و عراق هم در تجارت با ایران در پی گرفتن مجوز از آمریکا هستند؟ روزی نیست که خبری در خصوص بسته شدن حساب بانکی ایرانی ها در کشوری در رسانه ها نبینیم.

آیا دلیلش خوب بودن ما و نامرد بودن و نا رفیق بودن دیگر کشورها است؟ آیا در روابط بین الملل ملاکی به اسم رفاقت و جوانمردی و خوب بد بودن به معنایی که روابط فردی صادق است موضوعیت دارد؟

از دوران پس از جنگ دوم‌ جهانی مناسبات و روابطی در دنیا شکل گرفت که جهان کنونی را شکل داد. شکل گیری ناتو، ساختار سازمان ملل و شورای امنیت. حتی بلوک شرق و اتحاد شوروی هم در عین رقابت با غرب با شکل ماهوی این نظام نوین مشکلی نداشتند و دارای حوزه نفوذ خودشون بودند. از ارکان اصلی این نظام حفاظت از تجارت آزاد و گسترش گلوبالیسم بود. یکی از اهداف مورد نظر این بود که آزادی جابجایی مواد اولیه و کالا تضمین بشود و از جنگهایی که در گذشته به سبب محدود کردن منابع و بازارها از سوی قدرتها  به وجود میامد جلوگیری بشود .
نقش پلیس تضمین کننده آزادی تجارت هم بیشتر به امریکا محول شد.  از بازندگان جنگ دوم جهانی و برندگان این نظام جدید کشورهایی مثل آلمان و ژاپن بودند که علیرغم بازنده بودن در جنگ تونستند از مواهب دسترسی آزاد به بازار و مواد اولیه بهره مند بشوند و رشد اقتصادی خیره کننده‌ای را تجربه کنند.
  و جالب است که آه و ناله ما از کودتای ۲۸ مرداد بسیار بلندتر است تا با خاک یکسان شدن ژاپن و آلمان توسط آمریکا که میشود دلیلش را در بهره مند شدن این دو کشور از نظام شکل گرفته در دوران بعد از جنگ دانست.
منظورم از این مقدمه این است که با وجود اینکه شخصیتی مانند ترامپ از اینکه امریکا برای تداوم این نظام پول کافی از ذینفعان نگرفته است شاکی است و هر روز تهدید به تغییر نظام بین الملل میکند اما همچنان حفظ این نظام برای قدرتهای بزرگ اولویت اول است . حتی کشوری مانند چین بدون استفاده از این نظام به هیچ وجه امکان رشد اقتصادی دو رقنی دراز مدت را نداشت.

در خصوص تنظیم روابط ایران با غرب و دیگر کشورها باید در نظر داشت که ایران بارها به طور رسمی نظام بین الملل حاکم و مناسبات کنونی از جمله ساختار شورای امنیت را نظام سلطه دانسته  و خواهان نابودی این نظام سلطه شده است. اینکه امریکا پلیس جهان تلقی بشه از سوی جمهوری اسلامی کاملا نفی شده. ساختار مالی و بانکی فعلی جهان را بخشی از نظام استکباری و تلاش برای سلطه بر جهان دانستند و نمونه های بسیار دیگر.

میشود گفت تنش در روابط ایران و بخش بزرگی از دنیا که  نظام کنونی را پذیرفته و در چارچوبهای این نظام فعالیت میکنه امری طبیعی است چرا که ایران خواستار تغییر بنیادین این نظام است.
پاسخ این سوال که چرا چین و روسیه هم در بزنگاههای مهم زیر پای ایران را خالی میکنند در درون همین رویکرد است چرا که چین و روسیه در جنگ با نظام بین الملل نیستند تمایل به حفظ اون دارند اما ایران رسما روابط درون این نظام را استکباری میدونه و خواهان نابودی این سیستمه.

تلاشهای رهبر چین در حفظ تجارت آزاد و مخالفت با دیدگاههای ترامپ جالب است که کار به جایی کشیده است که رهبر حزب کمونیست چین برای حفظ نظام بین الملل تلاش میکند چرا که منافع کشورش و دسترسی به بازار عظیم دیگر کشورها از جمله آمریکا برای چین اهمیت زیادی دارد.

به قول جواد ظریف ما این راه را انتخاب کردیم و باید تبعاتش را هم بپذیریم !

✅ @karkhone